Đây là tình trạng tập hợp nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch và đái tháo đường trên cùng một người bệnh, làm tăng đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ,… nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời.
- Nguyên nhân gây hội chứng chuyển hóa
- 4 dấu hiệu cảnh báo
- Hội chứng chuyển hóa nguy hiểm như thế nào?
- Hội chứng chuyển hóa có thể phòng ngừa được không?
- Điều trị hội chứng chuyển hóa như thế nào?
Nhiều người mắc hội chứng chuyển hóa nhưng không hề hay biết vì các biểu hiện ban đầu thường âm thầm, dễ bị bỏ qua. Do đó, việc nhận diện sớm các dấu hiệu rối loạn chuyển hóa đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
Nguyên nhân gây hội chứng chuyển hóa
Hội chứng chuyển hóa có liên quan mật thiết đến lối sống hiện đại và tình trạng đề kháng insulin.
Insulin là hormone giúp đưa glucose từ máu vào tế bào để tạo năng lượng. Khi cơ thể bị đề kháng insulin, tế bào không đáp ứng tốt với insulin khiến đường huyết tăng cao. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến nhiều rối loạn chuyển hóa khác nhau.
Những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp gồm: thừa cân, béo phì; ăn nhiều tinh bột, đường và chất béo bão hòa; ít vận động; hút thuốc lá; tuổi cao; mãn kinh ở phụ nữ; tiền sử gia đình mắc đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch…Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ và thói quen sinh hoạt không điều độ cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
4 dấu hiệu cảnh báo mắc hội chứng chuyển hoá
Hội chứng chuyển hóa là tập hợp nhiều rối loạn chuyển hóa xảy ra đồng thời trong cơ thể. Các tình trạng này có liên quan chặt chẽ với nhau và chủ yếu xuất phát từ tình trạng đề kháng insulin.
Hội chứng chuyển hóa thường tiến triển âm thầm nên nhiều người chỉ phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi đã xuất hiện biến chứng.
Một số dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm:
1. Béo bụng
Đây là biểu hiện phổ biến nhất của hội chứng chuyển hóa. Mỡ tập trung nhiều ở vùng bụng làm vòng eo tăng lên bất thường.
Người có vòng eo lớn thường có nguy cơ đề kháng insulin cao hơn so với người tích mỡ ở vùng khác.
2. Tăng huyết áp
Người bệnh có thể thường xuyên đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi hoặc cảm giác hồi hộp. Tuy nhiên, nhiều trường hợp tăng huyết áp không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, việc đo huyết áp định kỳ là rất cần thiết.
3. Đường huyết tăng cao
Khi đường huyết tăng, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như:
- Khát nước nhiều
- Tiểu nhiều
- Mệt mỏi
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Hay đói
Tuy nhiên, ở giai đoạn tiền đái tháo đường, nhiều người hoàn toàn không có biểu hiện đặc biệt.
Người có vòng eo lớn thường có nguy cơ đề kháng insulin cao hơn so với người tích mỡ ở vùng khác.
Rối loạn lipid máu thường không gây triệu chứng rõ ràng nhưng lại âm thầm làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Đây là lý do người dân nên kiểm tra mỡ máu định kỳ, đặc biệt sau tuổi 40 hoặc khi có yếu tố nguy cơ.
Hội chứng chuyển hóa nguy hiểm như thế nào?
Nếu không được kiểm soát, hội chứng chuyển hóa có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng.
- Tăng nguy cơ đái tháo đường type 2
Đề kháng insulin kéo dài khiến tuyến tụy phải hoạt động quá mức để sản xuất insulin. Theo thời gian, tuyến tụy suy giảm chức năng và dẫn đến đái tháo đường type 2.
- Bệnh tim mạch
Hội chứng chuyển hóa làm tăng nguy cơ:
- Xơ vữa động mạch
- Bệnh mạch vành
- Đau thắt ngực
- Nhồi máu cơ tim
- Đột quỵ
Đây là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu hiện nay.
- Gan nhiễm mỡ
Tình trạng dư thừa mỡ trong cơ thể dễ dẫn đến gan nhiễm mỡ không do rượu. Nếu kéo dài, bệnh có thể tiến triển thành viêm gan hoặc xơ gan.
Hội chứng chuyển hóa có thể phòng ngừa được không?
Hội chứng chuyển hóa hoàn toàn có thể phòng ngừa và cải thiện nếu thay đổi lối sống từ sớm.
- Giảm cân hợp lý
Người thừa cân nên giảm từ 5-10% trọng lượng cơ thể để cải thiện đề kháng insulin và giảm nguy cơ tim mạch.
Việc giảm cân cần thực hiện từ từ, khoa học, tránh nhịn ăn hoặc giảm cân quá mức.
- Duy trì chế độ ăn lành mạnh
Người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa nên:
- Tăng cường rau xanh và trái cây
- Ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt
- Hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn
- Giảm muối
- Hạn chế đường và nước ngọt
- Chế độ ăn Địa Trung Hải
Đây là chế độ ăn được nhiều chuyên gia khuyến khích vì có lợi cho tim mạch.
Chế độ này ưu tiên: rau xanh; trái cây; các loại hạt; cá; dầu ô liu,...Việc áp dụng chế độ ăn này giúp cải thiện huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
Bên cạnh đó cần tập thể dục mỗi ngày và duy trì tối thiểu 5 ngày mỗi tuần. Các hoạt động phù hợp gồm: Đi bộ nhanh; đạp xe; bơi lội; yoga; thể dục nhịp điệu…Ngay cả những hoạt động đơn giản như leo cầu thang hay đi bộ nhiều hơn mỗi ngày cũng có lợi cho sức khỏe chuyển hóa.
Điều trị hội chứng chuyển hóa như thế nào?
Mục tiêu điều trị là giảm nguy cơ tim mạch và ngăn ngừa đái tháo đường.
Bên cạnh thay đổi lối sống, bác sĩ có thể chỉ định thuốc để:
- Kiểm soát huyết áp
- Hạ đường huyết
- Giảm cholesterol và triglyceride máu
- Người bệnh cần tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và không tự ý ngưng thuốc.
Nên khám sức khỏe định kỳ là cách hiệu quả giúp phát hiện sớm hội chứng chuyển hóa. Việc kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu và chỉ số cân nặng sẽ giúp đánh giá nguy cơ bệnh lý tim mạch và có hướng điều chỉnh phù hợp trước khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Nguồn: https://suckhoedoisong.vn/4-dau-hieu-canh-bao-mac-hoi-chung-chuyen-hoa-169260521170451454.htm
Bình luận (0)