Powered by Techcity

Phu thê – bánh đặc sản chỉ bán theo cặp ở Bắc Ninh

Bánh phu thê tương truyền do vua Lý Anh Tông đặt tên, là biểu tượng cho sự thủy chung, tình nghĩa vợ chồng.

Phường Đình Bảng, TP Từ Sơn (Bắc Ninh) được xem là nơi phát tích vương triều nhà Lý (1009-1225). Ghé thăm Đền Đô, nơi thờ tự 8 vị vua nhà Lý, du khách sẽ được mời thưởng thức món đặc sản truyền thống đã được người dân lưu truyền hàng trăm năm, đó là bánh phu thê.

Tương truyền, thời kỳ vua Lý Anh Tông đi đánh trận, người vợ ở nhà đã tự tay vào bếp làm món bánh này gửi ra biên cương cho chồng. Nhà vua nghĩ đến tình nghĩa vợ chồng đã đặt tên bánh là phu thê, tượng trưng cho sự chung thủy. Cũng do đó, người ta cho rằng nghề làm bánh phu thê ở phường Đình Bảng có từ thời nhà Lý đến nay.

Đại diện UBND phường Đình Bảng cho biết hiện trên địa bàn phường có khoảng 50 hộ gia đình chuyên làm bánh phu thê. Các hộ tập trung ở khu phố Thượng, dọc đường vào di tích lịch sử Đền Đô.

Gia đình ông Nguyễn Đình Minh (65 tuổi) và bà Nguyễn Thị Thu (63 tuổi) là một trong những hộ làm bánh phu thê với hơn 30 năm kinh nghiệm. Ông Minh đoạt huy chương vàng hội thi bánh dân gian tổ chức tại Cần Thơ năm 2022. Sản phẩm bánh phu thê của gia đình ông được công nhận là sản phẩm OCOP (sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh), được UBND phường Đình Bảng cấp chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu Bánh phu thê Đình Bảng.

Nhà ông Minh có 5 thế hệ làm bánh phu thê. Hai ông bà đều biết nghề từ trẻ do được các thế hệ trước truyền lại. Năm 1990, ông bà mở quán tại số 6 Phố Thượng, phường Đình Bảng, đối diện cổng di tích lịch sử Đền Đô và duy trì đến nay.

Thời kỳ bao cấp, bánh phu thê chỉ phổ biến trong phường Đình Bảng, gia đình chủ yếu làm để biếu, tặng người thân, bạn bè trong những dịp lễ, Tết. Sau năm 2000, bánh phu thê được nhiều người biết đến, ông bà bắt đầu làm nhiều hơn để bán. Đến năm 2010, bánh phu thê đã có tiếng trên thị trường, khách thập phương mua nhiều hơn, ông Minh cho biết.

Nguyên liệu làm bánh phu thê gồm bột nếp, đỗ xanh, đu đủ xanh… Vỏ bánh được làm từ gạo nếp cái hoa vàng, xay thành bột mịn rồi lọc kỹ lấy tinh bột. Một cân gạo nếp cái hoa vàng sau khi lọc thu được 400 gram tinh bột. Bột phải được phơi hoặc sấy khô, để qua 15 ngày mới đem ra làm bánh, nếu làm ngay thì bánh sẽ nát.

Theo bà Thu, gạo nếp cái hoa vàng được tuyển chọn kỹ càng để tinh bột làm ra trắng mịn, dẻo và thơm. Làm bằng gạo nếp tẻ vỏ bánh dễ bị cứng. Ngay cả khi làm đúng loại bột nhưng nếu không có kinh nghiệm bánh sẽ bị nhão, không có độ chắc để thành hình, ăn không ngon.

Bột được trộn với sợi đu đủ xanh, đường kính trắng và nước quả dành dành, để khoảng 30 phút mới bắt đầu bọc nhân.

Bánh phu thê được tạo màu tự nhiên từ nước quả dành dành khô tiết ra khi đun sôi. “Nước dành dành cũng phải được thêm theo tỉ lệ để ra được đúng màu vàng tươi, không bị nhạt cũng không quá đậm khiến bánh bị xỉn màu”, bà Thu nói.

Nhân bánh là đỗ xanh được ngâm kỹ, đãi sạch vỏ, đem hấp chín, nghiền mịn. Thêm đường và sợi dừa nạo, trộn đều rồi đổ vào từng khuôn hình chữ nhật để nguội. Đáy mỗi khuôn đều chia sẵn các ô hình vuông, mỗi ô là khối lượng nhân của một chiếc bánh. Sau khi nhân nguội thì bắt đầu công đoạn gói.

Phần vỏ bánh được cân đong sao cho tổng trọng lượng vỏ và nhân một chiếc bánh là 250 gram. Ông Minh dùng tay dàn phẳng phần vỏ, thêm hạt sen và nhân đậu xanh, bọc kín lại bằng cách vo tròn rồi tạo thành hình vuông và xếp ra khay để gói.

Lớp lá đầu tiên là lá chuối. Trong quá trình nặn và gói bánh, ông Minh sử dụng dầu ăn để tránh bột bánh dính vào tay hoặc lá.

Bánh sau khi gói xong được hấp cách thủy từ 40 đến 60 phút, sau đó lấy ra để nguội rồi mới gói lần hai.

Ông bà Minh Thu dùng lá dong còn xanh đã loại bỏ phần cọng để lá mềm, dễ gói và không bị gãy, rách. Bánh được gói thành hình vuông kích thước khoảng 20×20 cm, buộc bằng dây màu hồng, đỏ.

Bánh được bán theo cặp bởi người xưa quan niệm bánh phu thê tượng trưng cho đôi lứa, vợ chồng. “Màu xanh của lá gói tượng trưng cho sự chung thủy, dây buộc màu hồng tượng trưng cho sợi tơ hồng se duyên, màu vàng của bánh tượng trưng cho tình yêu thương của hai vợ chồng”, bà Thu nói. Tuy nhiên, hiện nay nhiều cơ sở thay dây buộc bằng dây chun.

Nhiều người nhầm lẫn bánh phu thê Đình Bảng là bánh xu xê (hay su sê). Trên thực tế, đây là hai loại bánh khác nhau. Theo bà Thu, điểm đặc biệt của bánh phu thê Đình Bảng là luôn gói theo cặp, chỉ có màu vàng và kích thước to hơn bánh xu xê.

Vỏ bánh màu vàng ươm, thoạt nhìn trong như thạch. Khi bóc tách từng lớp lá chuối bọc bên ngoài, bánh từ từ rời ra và trở về nguyên trạng, không bị biến dạng.

Trái ngược với độ dẻo và dai của vỏ bánh, phần nhân đậu xanh bên trong có màu nhạt hơn, bở, ngọt bùi. Sợi đu đủ và dừa nạo giòn sần sật trong miệng khi nhai.

Nguyễn Thùy Linh (25 tuổi, Thanh Hóa) sau khi thưởng thức cho rằng bánh phu thê dễ ăn, thơm, ngon. Tuy nhiên, bánh có khá nhiều đường. Dù đã được phết dầu xung quanh nhưng sau khi chín phần vỏ vẫn còn dính.

Vì không sử dụng chất bảo quản, bánh phu thê chỉ để ở ngoài khoảng 3 ngày và để trong tủ lạnh 7 ngày.

Mỗi ngày, cơ sở bánh phu thê Minh Thu sản xuất 300 – 500 cặp bánh, giá mỗi cặp từ 40.000 đến 50.000 đồng tùy loại.

Bà Thu cho biết hằng năm, vào dịp Tết nguyên đán và lễ hội Đền Đô (14 – 16/3 âm lịch), bánh được bán lẻ là chủ yếu. Ngoài 4 lao động chính, gia đình phải thuê thêm người để đẩy nhanh tiến độ làm bánh.

Những dịp lễ 30/4, 2/9, các cơ quan, tổ chức thường đặt số lượng lớn bánh làm quà tặng. Trong dịp 2/9 năm nay, đơn hàng lớn nhất của gia đình là 100 cặp bánh phu thê của một tổ chức ở địa phương, ngoài ra còn các đơn hàng nhỏ lẻ khác.

Với ý nghĩa về biểu tượng vợ chồng và hương vị thơm ngon truyền thống, bánh phu thê là món không thể thiếu trong những đám cưới, hỏi của người dân địa phương. Đây cũng là thức quà biếu, tặng thể hiện tấm lòng của người dân Bắc Ninh với những vị khách quý của gia đình.

Bài và ảnh: Quỳnh Mai

nguồn

Cùng chủ đề

Hội CCB Thuận Thành tổng kết phong trào thi đua CCB gương mẫu

(BTV) Hội CCB thị xã Thuận Thành đã tổ chức Hội nghị Tổng kết phong trào thi đua CCB gương mẫu giai đoạn 2019-2024. Đây là đơn vị được Hội CCB tỉnh Bắc Ninh chọn làm trước để rút kinh nghiệm chỉ đạo Hội CCB các huyện, thị xã, thành phố, khối Các cơ quan và Doanh nghiệp. ...

Yên Phong tổ chức Ngày hội công nhân lao động, hưởng ứng Tháng Công nhân, Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao...

(BTV) Tại Công ty TNHH Cresyn Hà Nội – Cụm công nghiệp đa nghề Đông Thọ, LĐLĐ huyện phối hợp tổ chức Ngày hội công nhân lao động, hưởng ứng Tháng Công nhân, Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2024, với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ Công đoàn, đoàn viên, người...

TP Bắc Ninh tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2568

(BTV) Sáng 18/5 (tức mùng 11/4 Âm lịch), tại chùa Hồng Phúc, phường Võ Cường, TP Bắc Ninh, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo thành phố Bắc Ninh tổ chức Đại lễ Phật đản, Phật lịch 2568 – Dương lịch 2024. Toàn cảnh...

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 134 năm Ngày sinh của Người

ĐCSVN) - Đoàn đại biểu lãnh đạo Đảng, Nhà nước bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, thành kính tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta. Đoàn đại...

Bế mạc Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII

ĐCSVN) - Sáng 18/5, sau gần 3 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã hoàn thành vượt mức toàn bộ nội dung, chương trình đề ra và bế mạc. Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, phát biểu bế mạc Hội nghị. ...

Cùng tác giả

Điểm danh 5 đặc sản nhất định phải thử khi đến Bắc Ninh

Vùng đất Bắc Ninh nổi tiếng là làng quan họ có lịch sử lâu đời, với nền văn hoá đặc sắc, những công trình di tích cổ xưa và hơn hết nữa là được thiên nhiên ưu ái ban cho cảnh quan vô cùng xinh tươi, bình yên và đặc sắc. Chưa dừng lại ở đó, những món ngon đặc sản Bắc Ninh cũng là một trong những lý do níu chân du khách. Bắc Ninh với đặc trưng những...

Chùa Bút Tháp – Vẻ đẹp của một danh lam

Chùa nằm ngay khu vực ven sông Đuống, quanh chùa có dòng sông uốn lượn quanh co là khung cảnh vô cùng nên thơ. Chùa còn có tên khác là Ninh Phúc tự, thuộc xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một trong số ít những ngôi chùa còn giữ được vẻ đẹp sơ khai lúc ban đầu.

Khẳng định vai trò, vị thế của Agribank

Miền quê Bắc Ninh hôm nay đã có sự đổi thay diệu kỳ so với ngày đầu mới tái lập. Những thành quả lớn lao trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh có sự đóng góp không mệt mỏi của các tầng lớp nhân dân, các tổ chức kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT - Chi nhánh tỉnh Bắc Ninh (Agribank Chi nhánh tỉnh Bắc Ninh)....

Sức trẻ Tháng Thanh niên

Hòa chung khí thế thi đua sôi nổi của tuổi trẻ cả nước hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2024, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đồng loạt triển khai nhiều công trình, phần việc ý nghĩa, tạo khí thế thi đua sôi nổi, thiết thực chào mừng kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26-3-1931 - 26-3-2024); khẳng định vai trò của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế - xã hội, xây...

Đoàn Khối các Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh gặp mặt nhân 93 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí...

Chiều 25-3, Đoàn Khối các Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh tổ chức gặp mặt nhân dịp 93 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2024) và trao tặng Kỷ niệm chương “Vì thế hệ trẻ” năm 2024. Đồng chí Đỗ Đình Hữu, Bí thư Đảng ủy Khối các Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh và đồng chí Nguyễn Bảo Đại, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn trao Kỷ niệm chương “Vì thế hệ...

Cùng chuyên mục

Du lịch “tại chỗ” hút khách

Du lịch tại chỗ thường được giới trẻ gọi là “staycation”. Đó là chuyến đi ngắn đến những địa điểm gần, quen thuộc, ở chính nơi mình đang sống, không cần phải đi xa. Thay vì tìm đến các khu du lịch, danh lam thắng cảnh nổi tiếng và đông đúc, thời gian gần đây nhiều người có xu hướng lựa chọn hình thức nghỉ dưỡng theo nhóm, gia đình ngay tại quê hương hoặc gần nơi mình sinh...

Bắc Ninh: 400 vận động viên tham dự Hội thao thể dục, thể thao quốc phòng năm 2024

Sáng 8/5, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai mạc Hội thao thể dục, thể thao (TDTT) quốc phòng lực lượng vũ trang tỉnh năm 2024. Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh dự, phát biểu chỉ đạo. Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Anh Tuấn phát biểu tại Hội thao. Cùng dự có...

Bắc Ninh: bốn tháng đầu năm có hơn 1.100 doanh nghiệp thành lập mới

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh, trong 4 tháng đầu năm 2024, toàn tỉnh có 1.137 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,47% so với cùng kỳ năm 2023 với tổng số vốn đăng ký hơn 9.212 tỷ đồng. Bắc Ninh có 1.137 doanh nghiệp doanh nghiệp thành lập mới (tăng 7,47% so với cùng kỳ năm 2023). Thông tin từ Sở Kế hoạch và Đầu tư Bắc Ninh, tháng 4/2024, tỷ lệ hồ sơ đăng ký...

Bắc Ninh: Các khu công nghiệp thu hút gần 1 tỷ USD vốn đầu tư FDI trong 4 tháng

Về thu hút vốn đầu tư trong nước, tổng đăng ký đầu tư cấp mới và sau điều chỉnh đạt 3601 tỉ đồng. Ảnh minh hoạ. (Nguồn: Internet) Theo Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, từ đầu năm đến nay, tỉnh Bắc Ninh đã cấp mới đăng ký đầu tư cho 45 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký là 488 triệu USD; cấp điều chỉnh vốn cho 44 dự án với số vốn điều...

Bắc Ninh: Phát động kích cầu du lịch nội địa “Người Việt đi du lịch Việt – Việt Nam tôi yêu”

Văn phòng UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành văn bản, thông báo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh về triển khai hoạt động kích cầu du lịch nội địa năm 2024. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư phát động chương trình "Người Việt đi du lịch Việt -...

Tuyên truyền, giáo dục ý nghĩa lịch sử Chiến thắng Điện Biên Phủ cho đoàn viên thanh niên

Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, sáng 4-5, tại Bảo tàng tỉnh, Đoàn Khối các Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh phối hợp Đoàn thanh niên Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức chương trình chiếu phim và giới thiệu tư liệu tái hiện lại Chiến thắng Điện Biên Phủ cho hơn 200 cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Trình chiếu tại chương trình là những tư liệu lịch sử Chiến dịch Điện...

Phong trào nông dân sản xuất kinh doanh giỏi góp phần xây dựng Nông thôn mới

Thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, giúp nhau làm kinh tế, giảm nghèo bền vững gắn với xây dựng Nông thôn mới (NTM) là một trong những phong trào được Hội Nông dân các cấp phát động đến toàn thể hội viên nông dân trên địa bàn tỉnh. Đến nay phong trào này đã lan tỏa sâu rộng, từ đó phát huy tính năng động, sáng tạo trong lao động sản xuất của hội viên nông dân, thúc...

Bắc Ninh có nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ tư nhân đầu tiên

Đến với nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ, công chúng có dịp tìm hiểu đầy đủ về các quy trình vẽ mẫu, tạo màu, in… dòng tranh nổi tiếng này. Ngày 16/4, doanh nghiệp tư nhân tranh dân gian Đông Hồ Nguyễn Đăng Chế (phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) tổ chức khánh thành nhà trưng bày tranh dân gian Đông Hồ. Đây là nhà trưng bày tư nhân về dòng tranh dân gian đầu...

Quản lý lễ hội truyền thống ở tỉnh Bắc Ninh trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa hiện...

Lễ hội là một loại hình di sản văn hóa phi vật thể gắn với cộng đồng, sự biến đổi của lễ hội qua thời gian là một quy luật tất yếu. Trong bối cảnh ở Bắc Ninh hiện nay, sự tác động của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, sự chuyển giao lễ hội từ thế hệ này sang thế hệ khác, nối tiếp từ thế hệ tạo...

Bắc Ninh: Thúc đẩy cơ hội hợp tác đầu tư tại các khu vực Trung Á, Tây Á

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hương Giang đã tiếp và làm việc với ngài Shovgi Kamal Oglu Mehdizad - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Azerbaijan và ngài Kanat Tumysh - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Kazakhstan tại Việt Nam liên quan đến thúc đẩy các cơ hội hợp tác đầu tư. Toàn cảnh buổi làm việc. Tại buổi tiếp đón, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hương Giang đã thông tin nhanh...

Tin nổi bật

Tin mới nhất