Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm gốm sứ Bát Tràng, Nguyễn Trọng Nghĩa được truyền dạy kinh nghiệm, tình yêu nghề từ ông bà, cha mẹ. Năm 2010, anh tiếp quản và phát triển xưởng gốm của gia đình, cung cấp cho thị trường hàng trăm nghìn sản phẩm mỗi năm. Sản phẩm gốm của anh từng đoạt nhiều giải thưởng thủ công mỹ nghệ các cấp, trong đó nổi bật là giải A Hội thi “Sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2023”, giải Ba Cuộc thi “Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ năm 2024”. Hồi tưởng lại những sân chơi về gốm mà mình đã tham gia, anh Nghĩa chia sẻ: “Mỗi cuộc thi là một lần tôi được học thêm về gốm, từ bố cục, màu men đến cách truyền tải câu chuyện qua sản phẩm. Những tiêu chuẩn khắt khe của giới chuyên môn khiến tôi luôn nhắc mình tĩnh lại, đánh giá liệu sản phẩm của mình đã đủ tinh tế hay chưa?”.

Nghệ nhân Nguyễn Trọng Nghĩa. 

Nghệ nhân Nguyễn Trọng Nghĩa đã cùng các thành viên trong xưởng chế tác nhiều tác phẩm gốm độc bản kích thước lớn, có giá trị thủ công mỹ nghệ cao, với cách làm thủ công hoàn toàn mang tính gìn giữ nghề truyền thống Bát Tràng. Qua mỗi tác phẩm, anh gửi gắm tình yêu nghề gốm cùng những thông điệp, câu chuyện riêng. Trong đó, anh tâm đắc nhất với tác phẩm tượng gốm “Thần xà hộ pháp” mà anh lên ý tưởng trong hai năm, sản xuất trong một năm. Tượng cao 1,9m, rộng 1m, nặng hơn 500kg, khắc họa hình tượng Đức Phật ngồi thiền định trên đài sen, phía sau là linh vật rắn vươn cao với mang xòe rộng tựa tán che. Từ những đường nếp áo mềm mại của Đức Phật đến các chi tiết vảy rắn chắc khỏe đều được thực hiện thủ công và tinh tế. Tác phẩm biểu trưng cho sự thanh tịnh, bảo hộ trong Phật giáo cùng sự kết nối thiêng liêng giữa con người và vũ trụ. 

Trong hành trình phát triển nghề, nghệ nhân Nguyễn Trọng Nghĩa kết hợp giữa kỹ thuật truyền thống và ứng dụng máy móc hiện đại. Anh cho biết: “Tôi chủ động nâng cấp cơ sở vật chất nhà xưởng, đầu tư lò nung điện từ sớm để bảo đảm năng suất, duy trì chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường”. Anh sản xuất đồ gia dụng, đồ thờ cúng... theo phương thức bán thủ công, cho ra các sản phẩm đồng đều đáp ứng yêu cầu thị trường. Trong khi đó, các tác phẩm nghệ thuật lớn được làm thủ công hoàn toàn. Ngoài ra, để góp phần khẳng định giá trị gốm Bát Tràng trên thị trường quốc tế, anh cùng đồng nghiệp lập công ty cổ phần, nghiên cứu và thiết kế sản phẩm gốm phù hợp với nhu cầu, văn hóa các nước bạn.

Cùng với sáng tạo, sản xuất, nghệ nhân Nguyễn Trọng Nghĩa đặt nhiều tâm huyết truyền dạy nghề. Theo anh, để học viên gắn bó với nghề truyền thống, trước hết cần tạo điều kiện để họ ổn định về kinh tế, sau đó mới truyền giá trị văn hóa và ngọn lửa nghề. Anh Nguyễn Trung Dũng (33 tuổi, ở xã Bát Tràng), học viên của nghệ nhân Nguyễn Trọng Nghĩa, chia sẻ: “Tình yêu nghề và sự tận tâm của anh Nghĩa giúp tôi nhận ra làm gốm là hành trình sống cùng đất và lửa. Tôi hiểu bản chất của gốm trước khi chỉnh sửa các công thức, quan sát kỹ khi thực hành và liên tục thử nghiệm có hệ thống để các sản phẩm ngày một tốt hơn”.

Những nghệ nhân như anh Nguyễn Trọng Nghĩa, với ngọn lửa yêu nghề, với đôi tay tài hoa và tâm huyết, là những nhân tố quan trọng góp phần tích cực vào sự phát triển của gốm Bát Tràng trong thời kỳ hội nhập, đổi mới.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/ben-bi-giu-chat-nghe-gom-bat-trang-1040977