Biệt thự bê tông cốt tre hơn 100 năm ở Huế

Ít ai ngờ biệt thự Pháp (26 Lê Lợi, Huế) lại dùng bê tông cốt tre cho sàn, trần, mái và tồn tại hơn một thế kỷ. Một công trình rất tây, nhưng lại sống bằng cách rất Huế.

Báo Thanh niên•24/05/2026

Đầu thế kỷ 20, có lẽ việc nhập khẩu thép từ chính quốc Pháp khó khăn và chi phí đắt đỏ, cùng việc ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương, nên kỹ sư quyết định làm sàn, trần, mái bằng bê tông cốt… tre. Lúc bấy giờ, đây là giải pháp xây dựng thực tế và linh hoạt. Đến nay đã hơn 1 thế kỷ nhưng công trình vẫn tồn tại cũng là dữ liệu quý cho ngành xây dựng VN.

Biệt thự bê tông cốt tre hơn 100 năm ở Huế- Ảnh 1. — Biệt thự bằng bê tông cốt tre độc đáo - ký họa của KTS Võ Trần Gia Phúc

Biệt thự bê tông cốt tre hơn 100 năm ở Huế- Ảnh 2. — Các chuyên gia đề xuất giữ công trình làm điểm nhấn đô thị ngay trong lòng trung tâm thương mại tương lai - ký họa của KTS Hoàng Dũng

Được xây dựng đầu thế kỷ 20, đây là biệt thự của quan chức người Pháp. Từ năm 1945, nơi đây lần lượt trở thành trụ sở Hiến binh Nhật, Chánh tòa sơ thẩm và trụ sở Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Thừa Thiên-Huế. Từ năm 2022 đến nay thì bỏ hoang.3. Biệt thự 100 tuổi có những phần tường sử dụng gạch nung không tô như Nhà thờ Đức bà Sài Gòn - ký họa của KTS Bùi Hoàng Bảo

Biệt thự bê tông cốt tre hơn 100 năm ở Huế- Ảnh 3. — Biệt thự 100 tuổi có những phần tường sử dụng gạch nung không tô như Nhà thờ Đức bà Sài Gòn - ký họa của KTS Bùi Hoàng Bảo

Trên mái trang trí bằng đường diềm mang biểu tượng hoa vương quyền (Fleur-de-lis) của hoàng gia Pháp - ký họa của KTS Duy Huỳnh.

Công trình đối xứng qua trục giữa tạo cảm giác vững chãi. Tầng trệt đặc, làm hầm rượu, kho. Tầng 2 là không gian sinh hoạt, cao hơn mặt sân, không chỉ tạo sự bề thế mà còn cách ẩm và tránh ngập lụt. Tường gạch dày 40 - 50 cm.

Ống khói lò sưởi là một trong những nét đặc trưng của biệt thự Pháp ở VN đầu thế kỷ 20 - ký họa của SV Huỳnh Nghi Văn, trường ĐH New South Wales, Úc — Ống khói lò sưởi là một trong những nét đặc trưng của biệt thự Pháp ở VN đầu thế kỷ 20 - ký họa của SV Huỳnh Nghi Văn, Trường ĐH New South Wales, Úc

Chính quyền Huế đã từng mời "thần đèn" di dời công trình nhưng...bó tay - ký họa của KTS Phan Gia Hữu Tuấn — Chính quyền Huế đã từng mời "thần đèn" di dời công trình nhưng... bó tay - ký họa của KTS Phan Gia Hữu Tuấn

Đỉnh mái trang trí dãy hoa diên vĩ cách điệu bằng sắt. Từ thời Trung cổ (thế kỷ 5 - 15), hoa diên vĩ đã được dùng làm biểu tượng trong nghệ thuật, tôn giáo, huy hiệu của hoàng gia châu Âu… Ống khói được điểm bằng gạch bát giác (tượng trưng bát quái), bên trong viên gạch là bông hoa 4 cánh (tượng trưng cho tứ thời Xuân-Hạ-Thu-Đông).

Bỏ hoang nhiều năm, công trình đã xuống cấp nghiêm trọng - ký họa của KTS Duy Huỳnh

Tháng 4 vừa qua, chính quyền đã có quyết định tháo dỡ công trình - ký họa của KTS Hoàng Dũng

Năm 2022, chính quyền TP.Huế từng mời "thần đèn" Nguyễn Văn Cư tính toán dời sang khu đất trống gần đó để nhường chỗ cho dự án khách sạn cao cấp. Tuy nhiên sau khi nghiên cứu, "thần đèn" cũng lắc đầu vì kết cấu không đảm bảo an toàn.

Một góc biệt thự - ký họa của họa sĩ Trần Bình Minh

Tháng 4 vừa qua, chính quyền đã có quyết định tháo dỡ công trình.

Trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ (Trường ĐH Khoa học, ĐH Huế), dựa trên 8 tiêu chí giá trị về lịch sử, văn hóa, xã hội, nghệ thuật… các chuyên gia đã đánh giá công trình có giá trị kiến trúc tương đối cao.

Do khu vực này được quy hoạch trở thành trung tâm dịch vụ thương mại, để bảo tồn, nhóm nghiên cứu gồm các TS, Th.S, KTS đề xuất cải tạo, giữ công trình làm điểm nhấn đô thị, biến nơi này thành một điểm check-in ngay trong lòng trung tâm thương mại tương lai.

Nguồn: https://thanhnien.vn/biet-thu-be-tong-cot-tre-hon-100-nam-o-hue-185260523194714564.htm