Ba mươi năm sau khi tham gia Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh - khuôn khổ toàn diện nhất của Liên Hợp Quốc về thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ - Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia duy trì động lực cải cách khá rõ nét trong lĩnh vực này.
“Bình đẳng giới không chỉ là một đích đến mà là hành trình vạn dặm vì một xã hội công bằng hơn, tiến bộ hơn để không phụ nữ nào bị bỏ lại phía sau” - thông điệp trong Báo cáo quốc gia về 30 năm thực hiện Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh phản ánh sự chuyển biến trong tư duy phát triển của Việt Nam, đó là từ tiếp cận như một vấn đề xã hội sang coi đây là nền tảng của phát triển bao trùm.
Năm 1995, tại Hội nghị Thế giới về Phụ nữ lần thứ tư ở Bắc Kinh, đại diện 189 quốc gia, trong đó có Việt Nam, đã thông qua Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh với mục tiêu xóa bỏ phân biệt đối xử và bảo đảm cơ hội bình đẳng cho phụ nữ trong mọi lĩnh vực đời sống.
Ba thập kỷ sau, những cam kết đó đang dần được cụ thể hóa trong hệ thống pháp luật, chính sách và cơ chế thực thi tại Việt Nam. Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có trao đổi riêng với chuyên gia trong nước và quốc tế để có cái nhìn cụ thể về vấn đề này.
Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam, bà Caroline Nyamayemombe, đánh giá Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ đáng kể trong việc thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ, đặc biệt ở hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong chính trị và lồng ghép giới vào các chiến lược phát triển.
Theo bà, những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang định hình mô hình tăng trưởng mới.
Bà Caroline Nyamayemombe cho rằng Việt Nam đang duy trì động lực cải cách thông qua việc tăng tỷ lệ nữ tham gia vào các cơ quan dân cử, mở rộng cơ hội trong giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, định kiến giới, gánh nặng chăm sóc đặt lên phụ nữ và bạo lực trên môi trường số vẫn là những thách thức lớn, đòi hỏi phụ nữ phải được đặt ở vị trí trung tâm trong các chính sách chuyển đổi số và phát triển xanh.
Trong khi đó, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam Pauline Tamesis cũng cho rằng Việt Nam đã thể hiện quyết tâm rõ nét trong việc bảo đảm quyền được lắng nghe của phụ nữ và tăng cường bảo vệ phụ nữ trước bạo lực gia đình.
Theo bà, Liên Hợp Quốc sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong thúc đẩy quyền phụ nữ và tăng cường hợp tác Nam - Nam, giúp các quốc gia đang phát triển chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau trong thúc đẩy quyền phụ nữ.
Ở góc độ trong nước, bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, cho biết sau khi Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh được thông qua, Việt Nam đã từng bước lồng ghép mục tiêu bình đẳng giới vào các chiến lược phát triển, đồng thời ban hành nhiều luật và chính sách liên quan nhằm mở rộng sự tham gia của phụ nữ trong xã hội.
Theo bà Hương, hệ thống pháp luật và cơ chế thực thi ngày càng được hoàn thiện, từ mở rộng trợ giúp pháp lý cho phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đến tăng cường phối hợp trong thu thập chứng cứ điện tử để xử lý các hành vi bạo lực, xâm hại trên không gian mạng.
Việt Nam cũng tăng đầu tư cho các chương trình bình đẳng giới tại vùng sâu, vùng xa và khu vực đồng bào dân tộc ít người, đồng thời đẩy mạnh đối thoại ở cơ sở để phụ nữ có điều kiện thể hiện tiếng nói và thực hiện quyền của mình.
Dù vậy, theo Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, vẫn còn nhiều việc cần làm, đặc biệt là xây dựng cơ chế hỗ trợ hiệu quả cho phụ nữ là nạn nhân của bạo lực, như mô hình “một cửa”, đồng thời lồng ghép giới sâu hơn trong quá trình xây dựng chính sách và pháp luật.
Từ góc độ nghiên cứu pháp lý, bà Phan Thị Lan Hương, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế, Đại học Luật Hà Nội, nhận định hệ thống luật pháp Việt Nam đã có nhiều sửa đổi quan trọng nhằm bảo đảm tốt hơn quyền của phụ nữ và trẻ em.
Theo bà, Hiến pháp năm 2013 khẳng định rõ nguyên tắc bình đẳng nam nữ và quyền con người. Nhiều quy định cụ thể cũng được hoàn thiện trong các lĩnh vực hôn nhân, gia đình, tài sản và tiếp cận đất đai.
Việc ghi tên người vợ trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xem xét phần đóng góp của phụ nữ vào tài sản khi ly hôn, quyền ưu tiên nuôi con dưới 36 tháng tuổi hay việc nhìn nhận nghiêm túc hơn đối với bạo lực tình dục cho thấy tư duy pháp lý về bình đẳng giới đã thay đổi đáng kể.
Theo vị chuyên gia luật, các vụ việc liên quan đến phụ nữ và trẻ em cần được tiếp cận dưới “lăng kính giới”, bởi nếu chỉ áp dụng máy móc các quy định pháp luật sẽ khó phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương và bối cảnh xã hội của nạn nhân.
Các chuyên gia cũng cho rằng quá trình thúc đẩy bình đẳng giới tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức như già hóa dân số, định kiến tồn tại dai dẳng, thiếu dữ liệu chuyên sâu để đánh giá hiệu quả chính sách và nguy cơ trong môi trường số gia tăng.
Sau ba thập kỷ thực hiện Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh, Việt Nam đang từng bước chuyển các cam kết thành thay đổi cụ thể trong pháp luật và chính sách. Bình đẳng giới vì thế không chỉ là vấn đề quyền phụ nữ, mà ngày càng gắn với chất lượng phát triển của xã hội.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/binh-dang-gioi-tu-cam-ket-chinh-tri-den-thay-doi-thuc-te-748874.html
Bình luận (0)