Campuchia kỳ vọng hồ sơ từ Pháp mang lại bước ngoặt trong tranh chấp với Thái Lan

(CLO) Campuchia đã kêu gọi sự hỗ trợ từ Pháp nhằm tìm ra giải pháp căn cơ cho những tranh chấp lãnh thổ vốn đã tồn tại hơn một thế kỷ với Thái Lan.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet đã gửi thư trực tiếp cho Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, bày tỏ mong muốn được tiếp cận các tài liệu biên giới lịch sử và những tấm bản đồ từ thời thuộc địa.

Thông cáo báo chí từ Bộ Ngoại giao Campuchia nêu rõ: "Thủ tướng tin tưởng chắc chắn rằng sự tham gia tiếp tục của Pháp sẽ phục vụ mục tiêu chung là đạt được một giải pháp công bằng và lâu dài, cho phép nhân dân Campuchia và Thái Lan sống cạnh nhau trong hòa bình, an ninh, láng giềng tốt đẹp và thịnh vượng cho các thế hệ mai sau".

Sự can thiệp này của Pháp được kỳ vọng sẽ cung cấp những bằng chứng kỹ thuật và pháp lý không thể chối cãi để giải quyết các mâu thuẫn chồng lấn.

Binh sĩ Thái Lan tham gia huấn luyện ở tỉnh Sa Kaeo, giáp ranh với Campuchia hồi tháng 8. Ảnh: Quân đội Hoàng gia Thái Lan

Lịch sử biên giới giữa hai quốc gia Đông Nam Á này gắn liền với giai đoạn Pháp bảo hộ Campuchia từ năm 1863 đến khi độc lập vào năm 1953. Đường biên giới dài 817 km hiện nay được các quan chức Pháp lập bản đồ lần đầu tiên vào năm 1907, dựa trên "nguyên tắc đường phân thủy" để phân chia lưu vực sông Mê Kông và sông Tonle Sap.

Tuy nhiên, sau khi Pháp rút khỏi khu vực, các đường phân định này đã trở thành ngòi nổ cho những cuộc tranh chấp gay gắt, đặc biệt là khu vực xung quanh ngôi đền Preah Vihear từ thế kỷ XI. Cả Thái Lan và Campuchia đều coi ngôi đền cổ này là biểu tượng dân tộc thiêng liêng và không thể nhượng bộ.

Soksamphoas Im, chuyên gia tại Đại học Bang Michigan, nhận xét: "Việc kêu gọi Pháp hỗ trợ về tư liệu lịch sử và kỹ thuật sẽ giúp củng cố vị thế pháp lý của Campuchia trong việc duy trì biên giới lãnh thổ của mình". Do các bản đồ từ thời thuộc địa vẫn được Liên hợp quốc và ICJ công nhận chính thức, việc có được sự xác nhận từ Pháp sẽ giúp Campuchia có lợi thế lớn hơn nếu vụ việc được đưa ra tòa án một lần nữa.

Hiện nay, Chính phủ Pháp vẫn giữ thái độ thận trọng và trung lập kể từ khi các cuộc đụng độ nổ ra vào năm ngoái. Sophal Ear, phó giáo sư tại Đại học Bang Arizona, cho rằng: "Một vai trò kỹ thuật được xác định hẹp có thể giúp phi chính trị hóa cuộc thảo luận và gắn chặt nó vào các tài liệu".

Thái Lan từ lâu đã lập luận rằng ngôi đền nằm ở phía bắc đường phân thủy và phải thuộc quyền kiểm soát của Bangkok. Ngược lại, Campuchia dựa vào các bản đồ thời thuộc địa để khẳng định vị trí này nằm trong lãnh thổ của mình. Mặc dù Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đã nhiều lần phán quyết chủ quyền thuộc về Campuchia vào năm 1962 và 2013, xung đột vẫn tiếp tục bùng phát mạnh mẽ.

Những đợt giao tranh mới nhất vào tháng 7 và tháng 12 năm ngoái đã khiến ít nhất 149 người thiệt mạng và buộc khoảng 800.000 người lao động Campuchia tại Thái Lan phải hồi hương, gây nên một cuộc khủng hoảng nhân đạo đáng báo động.

Nguồn: https://congluan.vn/campuchia-ky-vong-ho-so-tu-phap-mang-lai-buoc-ngoat-trong-tranh-chap-voi-thai-lan-10330722.html