Việc điều chỉnh thẩm quyền ban hành thủ tục hành chính (TTHC) của cấp xã là một nội dung đáng chú ý trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến kiểm soát TTHC do Văn phòng Chính phủ soạn thảo, đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Nội dung này được đặt ra trong bối cảnh cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khi cấp xã ngày càng giữ vai trò trực tiếp hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước và giải quyết TTHC cho người dân, doanh nghiệp.
Theo dự thảo Tờ trình của Văn phòng Chính phủ, sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô địa bàn, dân số và khối lượng công việc của cấp xã tăng lên đáng kể. Điều này đòi hỏi phải rà soát, điều chỉnh các quy định về kiểm soát TTHC, trong đó có vấn đề thẩm quyền ban hành TTHC của chính quyền cấp xã, nhằm bảo đảm việc giải quyết thủ tục không bị gián đoạn, đồng thời phù hợp với các quy định mới.
Vấn đề thẩm quyền ban hành TTHC của chính quyền cấp xã đang được Chính phủ cân nhắc (Ảnh minh họa: Trịnh Nguyễn).
Dự thảo Nghị định đang đặt ra một vấn đề lớn cần xin ý kiến là thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp xã trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật có quy định TTHC.
Theo đó, cơ quan soạn thảo đưa ra 2 phương án với những tác động khác nhau đến hệ thống pháp luật, công tác kiểm soát TTHC cũng như hoạt động quản lý ở cơ sở.
Ở phương án thứ nhất, dự thảo xác định TTHC chỉ được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành hoặc trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành; hoặc do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, HĐND, UBND và chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành theo đúng thẩm quyền. Theo cách tiếp cận này, chính quyền cấp xã không được ban hành TTHC.
Ưu điểm lớn nhất của phương án này là không làm phát sinh các TTHC mới do HĐND, UBND cấp xã ban hành, qua đó tránh nguy cơ tạo thêm chi phí và phiền hà không cần thiết cho người dân, doanh nghiệp.
Việc không giao thẩm quyền ban hành TTHC cho cấp xã cũng giúp hạn chế tình trạng mỗi xã, phường trong cùng một tỉnh quy định TTHC khác nhau, dẫn đến mâu thuẫn, chồng chéo hoặc thậm chí trái với quy định của pháp luật cấp trên.
Đồng thời, phương án này được đánh giá là góp phần tăng cường hiệu quả kiểm soát TTHC, thống nhất việc tiếp nhận và giải quyết TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Bên cạnh đó, phương án 1 cũng không làm phát sinh thêm yêu cầu, trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong các khâu đánh giá tác động, thẩm định, công bố, công khai TTHC, cũng như không làm tăng gánh nặng cho cấp tỉnh trong công tác kiểm tra, rà soát, xử lý các TTHC do cấp xã ban hành.
Tuy nhiên, nhược điểm của phương án này là có thể làm giảm tính chủ động, linh hoạt và khả năng sáng tạo của chính quyền cấp xã trong việc cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn, nhất là tại các địa bàn có điều kiện đặc thù như vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, biên giới.
Ở phương án thứ hai, cho phép HĐND, UBND cấp xã được quy định TTHC trong trường hợp được luật, nghị quyết của Quốc hội giao hoặc khi thực sự cần thiết để thực hiện các biện pháp mang tính đặc thù, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, với yêu cầu không trùng lặp, chồng chéo giữa trung ương và địa phương, cũng như giữa các cấp chính quyền.
Phương án này được cho là tạo điều kiện phát huy vai trò chủ động, linh hoạt của chính quyền cơ sở, giúp giảm độ trễ trong việc ban hành, điều chỉnh quy định khi phát sinh vấn đề từ thực tiễn, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền.
Tuy nhiên, rủi ro đi kèm là nguy cơ thiếu thống nhất trong hệ thống pháp luật, chồng chéo trong quy định và thực hiện TTHC giữa các xã trên cùng địa bàn tỉnh. Việc mở rộng thẩm quyền cũng có thể dẫn đến tình trạng ban hành TTHC không phù hợp với văn bản cấp trên, làm phát sinh thêm hồ sơ, giấy tờ, kéo dài thời gian giải quyết và tăng chi phí cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời gây khó khăn cho công tác kiểm soát số lượng và chất lượng TTHC.
Nguồn: https://dantri.com.vn/noi-vu/co-nen-giao-tham-quyen-ban-hanh-thu-tuc-hanh-chinh-cho-cap-xa-20251216170506023.htm
Bình luận (0)