Theo dòng lịch sử
Trong quá trình tìm kiếm ký ức các tộc người, từ sử thi, truyện cổ, luật tục đến những câu hát trao truyền, những áng cổ văn ấy đã khai mở về nguồn gốc các cộng đồng cư dân. Thời tiền sử, có những dòng người nói hai ngữ hệ Môn Khmer và Malayo - Polynesia trong những cuộc di dân khổng lồ đi tìm đất sống và cơ duyên đã cho họ neo đậu với đại ngàn Tây Nguyên, trở thành chủ nhân của vùng đất này. Từ đây đã hình thành những cộng đồng gắn bó với rừng, sống dựa vào rừng, tạo nên một vùng văn hóa đặc sắc và hệ minh triết riêng. Họ là đồng bào Ê Đê, Ba Na, Sê Đăng, Jrai, Cơ Ho, Mạ, M’Nông, S’Tiêng…
Sử cũng ghi, từ năm 1470, vua Lê Thánh Tông của nước Đại Việt đã biết đến Tây Nguyên và gọi đây là xứ Nam Bàn. Thời nhà Nguyễn đã cử quan chức đi tuần trú vùng rừng núi phía Tây và nhận sự triều cống của các thủ lĩnh xứ này. Trước năm 1945, các nhà truyền giáo, các học giả phương Tây khi tiếp xúc với vùng đất lạ lẫm này từng gọi tên là “Kẻ Mọi”, “Rú Mọi” hay “Xứ Mọi”.
“Nóc nhà Đông Dương” là một cách nói ví von về Tây Nguyên. Nhiều chiến lược gia phương Tây từng nhận định: Ai chiếm được Tây Nguyên sẽ làm chủ Đông Dương. Bởi, Tây Nguyên có một vị trí chiến lược quan trọng cả về chính trị, kinh tế, văn hóa và quân sự. Theo dòng lịch sử, sau khi thôn tính Nam Bộ, khoảng từ năm 1867 đến năm 1883, giặc Pháp đã tiến lên Tây Nguyên. Chúng đã sớm thiết lập bộ máy cai trị, tổ chức khai thác vùng đất giàu có này. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa dưới sự cố vấn của Mỹ cũng đã xây dựng Tây Nguyên thành một trong những địa bàn quân sự quan trọng bậc nhất miền Nam. Đà Lạt trở thành “thủ đô mùa hè” của giới quan chức chóp bu chính quyền Sài Gòn. Đô thị này cũng là nơi chúng đặt những trung tâm đào tạo tướng lĩnh cao cấp như: Trường Sĩ quan Chính trị, Võ bị Đà Lạt. Cả xứ Tây Nguyên đều thuộc địa bàn Vùng 2 chiến thuật của quân lực Việt Nam Cộng hòa với một hệ thống bố phòng dày đặc…
Pháp rồi Mỹ xâm lược nước ta, người Tây Nguyên rên xiết dưới gót giày ngoại bang. Máu và nước mắt của đồng bào đổ xuống cho những đồn điền tươi tốt, những hầm mỏ quý mang lại sự giàu có cho bọn thực dân, đế quốc...
Tức nước vỡ bờ, người Tây Nguyên vùng lên. Với ánh sáng của Đảng và Bác Hồ, Tây Nguyên bừng lên một tinh thần cách mạng mới. Sức mạnh bất khuất tiềm tàng của núi, của nước, được những “người của Đảng” thổi cháy bùng lên. Tây Nguyên kề vai sát cánh với cả dân tộc chiến đấu chống lại kẻ thù. Các tộc người anh em theo lời Đảng, lời Bác đánh Pháp, đuổi Mỹ và trở thành những anh hùng trong thời đại mới, như: Đinh Núp, A Sanh, Bi Năng Tắc… Những buôn làng ngày xưa tối tăm không tìm ra đường sáng trở thành những vùng chiến khu kiên trung như: Đắk Ui (Quảng Ngãi); Chư Djũ (Đắk Lắk); Nâm Nung, Đồng Mang - Đạ Tro, Lộc Bắc, Lộc Lâm, Đồng Nai Thượng (Lâm Đồng)…
Cách đây 51 năm, xác định vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng của địa bàn này, Đảng ta đã quyết định mở màn cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân 1975 bằng Chiến dịch Tây Nguyên lịch sử. Đó là đòn tiến công mang yếu tố quyết định. Mất Tây Nguyên, chính quyền và quân lực Việt Nam Cộng hòa hoàn toàn rệu rã và dẫn đến sụp đổ dưới bước chân thần tốc của quân và dân ta. Từ đây, lịch sử Tây Nguyên bước sang trang mới.
Dựng xây Tây Nguyên phồn vinh, giàu bản sắc
Từ ngày đất nước thống nhất, các dân tộc Tây Nguyên được giải phóng khỏi đêm trường đói nghèo, lạc hậu; phát triển bình đẳng cùng đồng bào cả nước. Đảng và Nhà nước đã triển khai nhiều nghị quyết, tổ chức nhiều chương trình và đầu tư những nguồn lực lớn để phát triển vùng đất giàu tiềm năng này.
Trở lại với giai đoạn từ khi Đảng ta khởi xướng sự nghiệp đổi mới thì các chương trình, chính sách, nguồn lực đầu tư vào địa bàn chiến lược này ngày càng cao. Trên vùng đất phía Tây Tổ quốc với tổng diện tích tự nhiên trên 55km2, kho tàng tài nguyên giàu có, nơi chung sống của hơn 5 triệu người thuộc 47 dân tộc anh em, khắp các buôn làng, phố thị cuộc sống ngày càng khởi sắc. Những công trình hạ tầng, phúc lợi được xây dựng nhiều hơn. Tây Nguyên trong ký ức là miền thẳm xa, heo hút.
Bởi lẽ đó, Nhà nước huy động mọi nguồn lực nhằm phát triển giao thông. Ngày nay, đường bộ toàn mạng lưới có độ dài hơn 40.000km đã kết nối các tỉnh, mở rộng cơ hội giao thương với các trung tâm lớn cả nước và các nước trong khu vực. Trong đó, các quốc lộ và cao tốc chạy qua Tây Nguyên có tổng độ dài gần 3.000km; các liên tỉnh lộ hơn 2.000km; hệ thống giao thông liên cửa khẩu đã nối liền Tây Nguyên với hai nước láng giềng Lào và Campuchia.
Đường Hồ Chí Minh cùng đường hành lang Đông - Tây xuyên qua vùng đã thay đổi diện mạo những buôn làng từng là vùng sâu, vùng xa. Hàng không phát triển với ba sân bay: Liên Khương, Buôn Ma Thuột và Plây Cu. Dự án khôi phục đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm và mở tuyến đường sắt mới phục vụ cho các nhà máy Alumin Nhân Cơ, Tân Rai đang được tính toán. Một loạt các dự án đường cao tốc nối liền Tây Nguyên với thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ, với khu vực duyên hải và phía Bắc đang được khởi động.
Các vùng Tây Nguyên đang nối liền vào nhau, liên kết toàn khu vực nhằm khai thác toàn diện lợi thế và bản sắc. Cao nguyên Đắk Lắk là thủ phủ cà phê và cây ăn quả. Lâm Đồng là trung tâm du lịch, vùng chuyên canh rau, hoa và cây công nghiệp lớn. Đông Gia Lai là quê hương của hồ tiêu, cao su, chế biến nông, lâm sản. Tây Nguyên trở thành vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước với gần 600 nghìn héc ta cà phê, sản lượng bình quân đạt 1,3 triệu tấn hằng năm; 72 nghìn héc ta hồ tiêu sản lượng mỗi năm đạt từ 121 nghìn tấn; cao su, điều, rau, hoa cũng phát triển mạnh. GDP bình quân đầu người đạt trên 40 triệu đồng.
Cùng với phát triển đô thị, các tỉnh Tây Nguyên đã nỗ lực thực thi các giải pháp để nâng cao tốc độ phát triển nông thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, rút ngắn khoảng cách thu nhập và điều kiện thụ hưởng các lợi ích an sinh. Đồng thời với việc mở mang các khu, điểm, cụm công nghiệp, các dự án lớn, việc triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới đến tất cả các xã, các buôn làng đã góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao nhận thức và giúp đồng bào đẩy lùi nghèo đói, hướng đến sự no đủ giàu có. Khai thác có hiệu quả tiềm năng đất đai, tiếp cận thành công kinh tế thị trường nên trên vùng đất này đã xuất hiện nhiều tỉ phú người dân tộc thiểu số. Cùng với việc bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng bào các dân tộc thiểu số còn được hưởng những chính sách ưu đãi về giáo dục, y tế và các chính sách an sinh xã hội khác…
* * *
Trên vùng đất Tây Nguyên có ba ngọn núi cao là Cư Yăng Sin, Bidoúp và Ngok Linh sừng sững như ba nóc nhà choãi chân từ ba góc đại ngàn hùng vĩ. Những con sông lớn như: Krông Anô, Krong Ana, Rêrêpok, Đắk Bla, Sê San, Đồng Nai… bắt nguồn từ những dãy núi, len lỏi qua những cánh rừng, những buôn làng như những dải hoa văn đa sắc, chở trên mình những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn đời. Đất, nước và con người Tây Nguyên đã kết thành một thế đứng vững chãi, dựng nên biểu tượng của tinh thần đoàn kết, khí phách kiên trung và kiêu hãnh. Nguồn mạch ấy mãi mãi dưỡng nuôi một Tây Nguyên phát triển không ngừng nơi đại ngàn phía Tây Tổ quốc.
Năm 2025, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, Tây Nguyên trở thành một vùng đất thuộc bốn tỉnh lớn là Lâm Đồng, Đắk Lắk, Quảng Ngãi và Bình Định. Không gian phát triển rộng mở, Tây Nguyên đại ngàn cùng hướng ra biển lớn bằng một tâm thế mới.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/dai-ngan-tay-nguyen-bat-nhip-cung-ca-nuoc-747951.html
Bình luận (0)