Hướng đến kinh tế đêm nhân văn và sáng tạo
Hà Nội đang đứng trước một vận hội mới để thức tỉnh tiềm năng của một thành phố không ngủ khi chính thức phê duyệt Đề án Phát triển kinh tế đêm đến năm 2030 và định hướng đến năm 2045. Với quyết tâm đưa kinh tế đêm trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, Thủ đô đặt mục tiêu đến năm 2035 lĩnh vực này sẽ đóng góp từ 7% đến 8% GRDP và tiến tới trên 12% vào năm 2045, tạo nên một thương hiệu Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm mang tầm quốc tế.
Thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, cả nước hiện có khoảng 20 chợ đêm phục vụ du lịch và gần 10.000 cửa hàng tiện lợi hoạt động 24/24 giờ, tập trung tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Điển hình là các khu chợ đêm trong phố cổ và tuyến phố đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) diễn ra vào 3 ngày cuối tuần, đón 18.000-25.000 du khách trong và ngoài nước tham quan, mua sắm.
Sức mạnh cốt lõi của kinh tế đêm Hà Nội nằm ở chiều sâu di sản và các giá trị văn hóa độc bản được tổ chức lại trong một không gian đô thị hiện đại. Trọng điểm của chiến lược này là việc hình thành từ 6 đến 8 khu kinh tế đêm tập trung và trục cảnh quan sông Hồng, nơi sẽ trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động với các hoạt động nghệ thuật và thương mại giá trị cao.
Theo ông Nguyễn Văn Hiệu, Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, phát triển kinh tế đêm tại Thủ đô không đơn thuần là kéo dài thời gian mua sắm, ăn uống mà là quá trình tổ chức lại không gian văn hóa kinh tế theo hướng hấp dẫn, an toàn và có bản sắc.
Khách du lịch nước ngoài khám phá chợ đêm Hàng Mã - Hà Nội. Ảnh: Tr. Hiền
Bên cạnh đó, dấu ấn của các sản phẩm này còn thể hiện ở khả năng kích hoạt chuỗi giá trị kinh tế địa phương, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thu nhập cho người dân thông qua sự tham gia của các làng nghề truyền thống và cộng đồng sáng tạo. Những tour trải nghiệm mới như "Ký ức Cột Cờ" hay khám phá làng nghề gỗ mỹ nghệ Thiết Úng, du lịch xanh Thụy Lâm cho thấy du lịch đêm Hà Nội đang dịch chuyển theo hướng bền vững và có trách nhiệm với môi trường. Khi các sản phẩm này được vận hành đồng bộ với hệ thống giao thông công cộng như các tuyến buýt đêm và đường sắt đô thị kéo dài giờ hoạt động, Hà Nội sẽ thực sự trở thành một điểm đến "không ngủ", mang lại những trải nghiệm cảm xúc sâu sắc và giá trị gia tăng cao cho ngành du lịch.
Trong bức tranh kinh tế đầy sôi động này, theo các chuyên gia, phụ nữ đang khẳng định vai trò là những sứ giả kết nối văn hóa và dịch vụ. Các lĩnh vực như du lịch làng nghề, trải nghiệm nghề thủ công tại Bát Tràng, Vạn Phúc hay các mô hình du lịch cộng đồng ở vùng ngoại vi là mảnh đất màu mỡ để phụ nữ phát huy sự tinh tế và khéo léo. Mới đây, Hiệp hội Nữ doanh nhân thành phố Hà Nội đã ký các biên bản ghi nhớ hợp tác về xây dựng nền hành chính phục vụ và đồng hành cùng doanh nghiệp; qua đó cho thấy phụ nữ Thủ đô không chỉ là lực lượng lao động mà còn là chủ thể quản lý, kiến tạo các giá trị dịch vụ chất lượng cao.
Bà Đỗ Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, cũng từng nhận định về việc kích hoạt động lực dịch vụ tiêu dùng thông qua thí điểm kinh tế đêm sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh, trong đó lực lượng lao động nữ chiếm tỷ trọng đáng kể.
Một góc chợ đêm Đồng Xuân - Hà Nội. Ảnh: HNM
Gỡ nút thắt để phát triển bền vững
Để con đường để kinh tế đêm thực sự "phát sáng" vẫn còn không ít rào cản và bài học đắt giá từ tình trạng sớm nở tối tàn của nhiều mô hình tại các địa phương khác. Thực tế cho thấy nhiều phố đi bộ, khu ẩm thực đêm trước đây tại TPHCM đã rơi vào cảnh chết yểu hoặc hoạt động cầm chừng do thiếu sản phẩm đặc sắc và sự đầu tư manh mún. Ông Lưu Nhật Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ẩm thực Thành phố Hồ Chí Minh, thẳng thắn chỉ ra rằng các điểm dịch vụ đêm hiện nay vẫn nằm rời rạc và chưa hình thành được hệ sinh thái hoàn chỉnh, trong khi khung pháp lý về giờ giấc và các quy định về đồ uống có cồn vẫn chưa thực sự linh hoạt để đáp ứng nhu cầu thực tế của du khách sau 22 giờ.
Theo nhiều chuyên gia, tại Hà Nội, vướng mắc lớn nhất hiện nay vẫn là sự thiếu vắng một nhạc trưởng điều phối thống nhất giữa các sở ngành về an ninh trật tự, văn hóa và giao thông. Nhiều hoạt động kinh tế đêm khi triển khai vẫn gặp xung đột với không gian sống của cư dân về tiếng ồn và môi trường, đòi hỏi phải có quy hoạch phân khu quản lý hành chính rõ ràng giữa vùng động, vùng tĩnh và vùng chuyển tiếp.
Về phương hướng xây dựng chính sách, PGS.TS Nguyễn Ngọc Sơn (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, việc xây dựng cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm không nhất thiết phải theo hướng hỗ trợ, ưu đãi về tài chính, mà cần xây dựng cơ chế, chính sách ổn định, phù hợp, qua đó khuyến khích các cá nhân, doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đồng thời, tập trung nhiều vào cơ chế quản lý cũng như đầu tư cơ sở hạ tầng nền tảng cho kinh tế đêm.
Để khơi thông mỏ vàng này, Hà Nội cần những cơ chế vận hành riêng biệt, thúc đẩy hạ tầng số và thanh toán không tiền mặt, đồng thời chuẩn hóa hệ thống nhận diện thương hiệu để không rơi vào lối mòn của những mô hình kinh tế đêm nghèo nàn, đơn điệu.
Đề án "Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045" nêu rõ: Đến năm 2035, kinh tế đêm trở thành một động lực quan trọng của kinh tế đô thị Hà Nội, đóng góp khoảng 7 - 8% GRDP, với tốc độ tăng trưởng bình quân 12 - 14%/năm trong các ngành dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa.
Hình thành 6 - 8 khu kinh tế đêm trọng điểm và 15 - 20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24h, được quy hoạch đồng bộ, gắn với hệ thống giao thông công cộng; trong đó ít nhất 3 khu đạt tiêu chuẩn khu trải nghiệm văn hóa - du lịch đêm cấp khu vực.
Kinh tế đêm được quản lý theo hướng đô thị thông minh, với 80% - 90% giao dịch thanh toán không tiền mặt, 100% khu vực trọng điểm được trang bị hệ thống giám sát an ninh và hạ tầng số.
Định hướng đến năm 2045, Hà Nội trở thành trung tâm kinh tế đêm có sức cạnh tranh trong khu vực, với kinh tế đêm đóng góp trên 12% GRDP, hình thành thương hiệu "Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm", sở hữu một số không gian và sự kiện đêm mang tầm quốc tế, thu hút 8 - 10 triệu lượt khách quốc tế tham gia hoạt động ban đêm mỗi năm.
Nguồn: https://phunuvietnam.vn/danh-thuc-kinh-te-dem-thu-do-238260524113811971.htm
Bình luận (0)