Nguyễn Thị Yến bên những tấm lụa thành phẩm cùng khát vọng khôi phục làng nghề và bảo tàng về thương hiệu lụa Mã Châu trứ danh - Ảnh: THANH THÙY
Lớn lên bên những tấm vải lụa, sớm thấu hiểu tình yêu và khát vọng gìn giữ nghề dệt lụa của người cha, chị Nguyễn Thị Yến ở xã Nam Phước (TP Đà Nẵng) quyết tâm nối nghiệp gia đình, ấp ủ hành trình hồi sinh làng nghề với thương hiệu lụa Mã Châu vốn nổi tiếng từ lâu.
Hiện thực mong muốn, Yến quyết định về quê nhà sau ngày tốt nghiệp đại học tại Đà Nẵng để cùng cha tìm hướng hồi sinh làng nghề dệt lụa. Nghe con gái lựa chọn như vậy, cha Yến vui mừng khôn xiết.
Hướng đi mới cho lụa tơ tằm trăm năm
Lý do lớn nhất của việc quyết tâm xây dựng lại thương hiệu lụa tơ tằm Mã Châu là Yến nhìn thấy sự tận tâm và tình yêu mà cha mình đã dành cả cuộc đời cho thương hiệu lụa ấy với nỗ lực gìn giữ nghề truyền thống quê nhà.
Nhưng khi bắt tay vào làm mới nếm mùi vì sản phẩm lụa Mã Châu chưa từng định vị được thương hiệu. Cô gái bắt đầu học lại từ những điều nhỏ nhất về lụa như tính chất của sợi tơ, tìm điểm yếu của vải lụa tơ tằm và tìm cách khắc phục nó. Thắc mắc lớn nhất của Yến là vì sao một sản phẩm được xếp vào hàng trứ danh này lại không còn chỗ đứng trên thị trường.
Để giữ lấy hồn cốt của lụa Mã Châu với sự mộc mạc, bền bỉ nhưng phải phù hợp thị hiếu khách hàng, Yến bắt đầu từ cải tiến mẫu mã. Chị mạnh dạn thử nghiệm những mẫu mã mới, hiện đại song phải đảm bảo giữ được chất lượng của lụa tơ tằm Mã Châu.
Tiếp đó là tìm hiểu nhu cầu khách hàng, đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ vào quá trình dệt và tạo hoa văn cho lụa. Nhờ đó xưởng của gia đình Yến đã có thể tạo ra sản phẩm với nhiều kiểu hoa văn phức tạp hay theo yêu cầu của khách hàng giúp nâng cao sản lượng và đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng.
Nhớ tìm hiểu, Yến mới biết có suy nghĩ rằng lụa truyền thống đã lỗi thời và vô tình điều này trở thành rào cản lớn với hành trình đưa lụa Mã Châu trở lại. Chị kiên trì giới thiệu từng tấm lụa đến khách hàng như gửi gắm một niềm tin, tận dụng mạng xã hội quảng bá, chọn cách đi chậm nhưng chắc. Tranh thủ các hội trợ, triển lãm, Yến mang lụa đến trưng bày sao cho có thể tiếp cận nhiều khách hàng nhất có thể.
Cô chủ trẻ còn cố gắng tận dụng các mối quan hệ, kết nối và giới thiệu với các nhà thiết kế sản phẩm lụa truyền thống quê mình. Dần dà, lụa Mã Châu đã xuất hiện trong bộ sưu tập của các nhà thiết kế Lê Thanh Hòa, Huy Võ... với thiết kế hiện đại, tinh tế mang đến diện mạo mới cho chất liệu truyền thống, phần nào đưa tên tuổi lụa Mã Châu dần trở lại bản đồ thời trang.
Ước vọng hồi sinh làng nghề
Nhưng cô gái ấy còn đeo đuổi khát vọng hồi sinh làng nghề cùng tham vọng bà con quê mình sẽ quay lại nghề dệt lụa, còn lên kế hoạch với ba giai đoạn. Đầu tiên đã hoàn thành mục tiêu cải tiến máy móc, xây dựng thương hiệu và định hình chất lượng sản phẩm.
Tiếp theo, Yến muốn xây dựng nhà xưởng thành một không gian bảo tàng và mở cửa đón khách tham quan. Nơi đây sẽ tái hiện lịch sử hình thành và phát triển của làng lụa Mã Châu cũng như giới thiệu quá trình cải tiến công cụ sản xuất qua từng giai đoạn, quá trình làm ra một sản phẩm lụa truyền thống.
Cô nàng kỳ vọng sự xuất hiện của du khách sẽ như hồi chuông nhắc rằng lụa Mã Châu vẫn sống, vẫn ở đó lặng lẽ khẳng định giá trị. Cũng là minh chứng để bà con tin vào sinh kế từ nghề để quay lại và từng bước hồi sinh làng nghề truyền thống của cha ông.
Xa hơn, Yến không giấu ấp ủ phát triển một bảo tàng lụa và hình thành làng du lịch cộng đồng Mã Châu khi mọi thứ thuận lợi hơn. Du khách sẽ có dịp tìm hiểu quy trình trồng dâu, nuôi tằm và tạo ra sản phẩm lụa.
Người dân ở đó sẽ vừa dệt lụa vừa làm du lịch. Chính bà con sẽ kể những câu chuyện nghề của quê hương với niềm tự hào và giới thiệu từng tấm lụa họ tạo ra đến du khách.
"Cha tôi đã dành cả cuộc đời để giữ nghề và ấp ủ ước mơ hồi sinh làng nghề dệt lụa. Vì thế trên hành trình trở về với Mã Châu, tôi chưa từng nghĩ chuyện dừng lại. Gia đình tôi đã xây dựng lại thương hiệu lụa Mã Châu nhưng tôi mong hơn là thắp lên niềm tin để người dân quay về với nghề dệt lụa, cùng nhau từng bước hồi sinh làng nghề ngay trên chính mảnh đất đã sinh ra lụa Mã Châu", Yến chia sẻ.
Kiên trì giữ nghề cha ông để lại
Lụa Mã Châu là loại lụa trứ danh của người Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) đã có tuổi đời được truyền lại ước tính trên 500 năm. Đây là sản phẩm tơ lụa cao cấp thường được tiến vua nhờ chất vải bền, đanh, chắc. Lụa Mã Châu được coi là ở thời kỳ hưng thịnh vào thế kỷ 16 cùng với sự phát triển của thương cảng Hội An.
Cùng với vải công nghiệp xuất hiện, sau thời gian duy trì hợp tác xã đến năm 2017 đã giải thể, làng lụa Mã Châu rơi vào tình trạng hiu quạnh và dần thất truyền. Giữa bối cảnh ấy, ông Nguyễn Hữu Phương (cha Yến) - truyền nhân đời thứ 18 - vẫn cố gắng giữ nghề. Với ông Phương, mỗi tấm lụa không chỉ là thành quả lao động mà còn là cả ký ức và niềm tự hào của quê hương.
"Hiện xưởng dệt đã kín đơn hàng đến tháng 8, có thời điểm sản xuất không kịp đáp ứng nhu cầu của khách. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy sức sống đã trở lại với những tấm vải lụa tơ tằm Mã Châu", Yến cười.
Nguồn: https://tuoitre.vn/det-lai-giac-mo-lua-ma-chau-20260524083636945.htm
Bình luận (0)