Không chỉ đơn thuần là phát triển sản phẩm địa phương, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đang từng bước khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn Quảng Ngãi. Từ những nông sản quen thuộc, qua chương trình OCOP, nhiều địa phương đã hình thành sản phẩm hàng hóa có giá trị cao hơn, có thương hiệu rõ ràng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh vùng đất, con người xứ Quảng.
Tỏi Lý Sơn được chế biến sâu và được chứng nhận sản phẩm OCOP giúp sản phẩm thuận lợi trong việc mở rộng thị trường. Ảnh: L.K.
Thực tế cho thấy, OCOP đã mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi khi khuyến khích các chủ thể chuyển từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang cách làm bài bản, gắn với thị trường. Không ít sản phẩm OCOP của Quảng Ngãi đã tạo được chỗ đứng vững chắc, không chỉ trong nước mà còn từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Trong đó, tỏi Lý Sơn là một ví dụ tiêu biểu cho hiệu quả mà chương trình mang lại.
Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Phú Sinh, đóng trên địa bàn đặc khu Lý Sơn, hiện là một trong những đơn vị có sản phẩm OCOP được thị trường đặc biệt quan tâm. Sản phẩm tỏi Lý Sơn do doanh nghiệp này sản xuất đã được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia và thường xuyên rơi vào tình trạng “cung không đủ cầu”. Lượng hàng làm ra gần như được tiêu thụ hết, cho thấy sức hút mạnh mẽ của sản phẩm khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí về chất lượng, an toàn thực phẩm và thương hiệu.
Theo ông Nguyễn Văn Nhật, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Phú Sinh, doanh nghiệp hiện liên kết sản xuất tỏi với 85 hộ dân trên diện tích khoảng 40ha. Trong đó, 32ha được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP và 8ha đạt chuẩn HACCP (hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được áp dụng rộng rãi trên thế giới). Việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn không chỉ giúp kiểm soát chất lượng đầu vào, mà còn tạo niềm tin cho đối tác và người tiêu dùng.
Các sản phẩm OCOP Quảng Ngãi không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn quảng bá hình ảnh vùng đất, con người địa phương. Ảnh: L.K.
Ông Nhật cho biết, việc đạt chứng nhận OCOP 5 sao đã trở thành “tấm vé thông hành” quan trọng giúp sản phẩm của công ty mở rộng thị trường. Hiện doanh nghiệp đang hợp tác với gần 10 đơn vị chế biến, tiêu thụ, với sản lượng hơn 200 tấn tỏi mỗi năm. Song song đó, công ty cũng đang đàm phán với các đối tác đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và một số thị trường tiềm năng khác. “Sao OCOP không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng, mà còn là bệ phóng để tỏi Lý Sơn và các sản phẩm chế biến sâu từ tỏi vươn ra thế giới, góp phần quảng bá hình ảnh Lý Sơn”, ông Nhật chia sẻ.
Đánh giá chung của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, thành công bước đầu của chương trình OCOP tại Quảng Ngãi không chỉ đến từ cơ chế, chính sách, mà quan trọng hơn là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Từ cấp tỉnh đến cơ sở, các ngành, địa phương đã chủ động đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tham gia OCOP. Thông qua chương trình, nhiều chủ thể đã thay đổi tư duy, mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến quy trình sản xuất, tiếp cận các phương thức quản trị hiện đại và chú trọng xây dựng thương hiệu lâu dài.
Tuy vậy, bên cạnh những kết quả tích cực, OCOP ở Quảng Ngãi vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những hạn chế lớn là sự thiếu đồng đều về quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm. Nhiều sản phẩm OCOP chưa đáp ứng được yêu cầu về sản lượng ổn định và tiêu chuẩn khắt khe của các hệ thống phân phối lớn. Điều này khiến khả năng mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu, còn gặp trở ngại.
Ngoài ra, không ít chủ thể OCOP là tổ hợp tác hoặc hộ kinh doanh nhỏ vẫn chưa thực sự quan tâm đúng mức đến mẫu mã, bao bì, nhãn hiệu, cũng như các giấy chứng nhận về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Đây là những yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh người tiêu dùng chú trọng đến tính minh bạch và an toàn của sản phẩm.
Nhằm tháo gỡ những “nút thắt” này, thời gian qua, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ. Trong đó, tập trung xây dựng các điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, đồng thời kết nối các khâu từ sản xuất, cung ứng nguyên liệu đến chế biến và phân phối, hình thành chuỗi giá trị khép kín.
Ông Nguyễn Quang Hòa, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị không chỉ rà soát, lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng để đầu tư chiều sâu, mà còn hỗ trợ các chủ thể tham gia xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu. Song song đó là định hướng tổ chức sản xuất gắn với phát triển vùng nguyên liệu đặc trưng, liên kết chuỗi theo hướng hữu cơ, sinh thái, có mã số vùng trồng, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Về phía các chủ thể OCOP, yêu cầu đặt ra là phải chủ động hơn trong việc đổi mới công nghệ, đầu tư hạ tầng và cải tiến quy trình sản xuất theo hướng thích ứng với kinh tế số, kinh tế xanh. Đây được xem là chìa khóa để nâng cao giá trị gia tăng, kéo dài vòng đời sản phẩm và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và hỗ trợ, còn sự thành công của OCOP phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động của các chủ thể. Doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất cần nắm bắt kịp thời nhu cầu thị trường, linh hoạt điều chỉnh quy trình chế biến, bảo quản sau thu hoạch, đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng, mẫu mã và câu chuyện sản phẩm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm OCOP chỉ có thể tạo dấu ấn khi mang trong mình sự khác biệt, gắn với bản sắc văn hóa vùng miền và được xây dựng trên nền tảng thương hiệu bền vững.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/dong-luc-phat-trien-kinh-te-nong-thon-tu-san-pham-ocop-d793747.html
Bình luận (0)