Giò nây – Hương vị Tết đậm đà của người Hưng Yên

Trong mâm cơm ngày Tết của nhiều gia đình Hưng Yên, bên cạnh bánh chưng xanh, dưa hành, thịt đông, giò lụa... còn có sự hiện diện của những khoanh giò nây vuông vức, cắt ra lộ từng thớ thịt hồng mềm, xen kẽ bì và mỡ, tỏa mùi thơm dịu của lá chuối, cay nồng hạt tiêu. Không rực rỡ sắc màu, không cầu kỳ hình thức, giò nây chinh phục người thưởng thức bằng chính hương vị đậm đà, thanh mát.

Khoanh giò nây thành phẩm có màu hồng nhạt tự nhiên, lớp bì trong veo, các lớp thịt mỡ dính chặt không rời rạc, tỏa hương thơm lá chuối quyện với hạt tiêu Bắc.

Hưng Yên vốn nổi tiếng với nhiều đặc sản ẩm thực như: nhãn lồng, bánh tẻ, gà Đông Tảo, bánh cáy, gỏi nhệch, cá nướng…, nhưng giò nây lại mang hương vị rất riêng. Đó là món ăn dân dã, quen thuộc trong mâm cỗ Tết, được nhiều gia đình lựa chọn như một món “giải ngấy” giữa những ngày đầu năm nhiều thịt, nhiều đạm. Thoạt nhìn, lớp mỡ bên ngoài của khoanh giò dễ khiến người ta e ngại, nhưng khi thưởng thức lại cảm nhận rõ vị ngọt mềm, mát lành, tan nhẹ nơi đầu lưỡi; ăn không hề ngấy mà càng ăn càng thấy đưa miệng.

Giò nây có nhiều ở nhiều vùng quê trong tỉnh Hưng Yên như: xã Phụ Dực, phường Trần Lãm, xã Đông Hưng, xã Đức Hợp và một số địa phương khác. Mỗi nơi có cách nêm nếm, gói buộc đôi chút khác nhau, nhưng tựu trung vẫn giữ được hồn cốt chung: vị béo ngậy của thịt ba chỉ, cay nồng của hạt tiêu Bắc, mùi thơm đặc trưng của lá chuối và cảm giác mềm tan rất riêng, không lẫn với bất cứ loại giò nào khác.

Giò nây được làm từ thịt lợn ba chỉ nguyên tảng tẩm ướp cùng một số loại gia vị.

Sau đó đến công đoạn ép giò bằng khuôn inox để khi cắt ra khoanh giò vuông vức, đẹp mắt.

Tại xã Phụ Dực, những ngày giáp Tết, không khí làng quê trở nên rộn ràng hơn khi các hộ làm giò nây tất bật suốt ngày đêm. Anh Phạm Anh Tú (thôn Tô Đê) cho biết: Tôi nối nghiệp làm giò, chả truyền thống của gia đình. Ngày thường làm đều quanh năm, cứ đến Tết là đơn hàng tăng gấp 5–10 lần. Có năm gia đình phải dừng nhận đơn đặt hàng món giò nây ngay từ đầu tháng Chạp để kịp sản xuất. Dịp Tết năm nay, chúng tôi làm khoảng 2–3 tấn giò nây phục vụ khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Gia đình anh Phạm Anh Tú (thôn Tô Đê, xã Phụ Dực) có khoảng 40 năm làm nghề làm giò nây.

Cùng chung nhịp bận rộn ấy, gia đình anh Phạm Văn Hoàng (thôn Tô Xuyên) cũng tất bật chuẩn bị hàng cho những chuyến giò nây đi khắp các tỉnh, thành phố. Gắn bó với nghề qua hai thế hệ, dịp Tết năm nay, gia đình anh Hoàng dự kiến cung ứng khoảng 6–7 tấn giò nây ra thị trường. Anh Hoàng cho biết: Nguyên liệu của giò nây tuy dễ kiếm (gồm có: thịt lợn ba chỉ nguyên tảng, các loại gia vị, hạt tiêu Bắc, mì chính, đường, hành khô...) nhưng muốn cho ra khoanh giò ngon cần phải cẩn thận, tỉ mỉ trong từng công đoạn chế biến. Làm giò nây tốn nhiều công sức và thời gian, nhưng bù lại được khách hàng rất ưa chuộng. Nhiều khách hàng của gia đình tôi năm nào cũng đặt mua từ sớm để biếu người thân, coi như một món quà Tết mang hương vị quê hương.

Theo ông Vũ Văn La, Phó Chủ tịch HĐND xã Phụ Dực: Hiện nay trên địa bàn xã có khoảng 15 hộ dân duy trì nghề làm giò nây truyền thống. Mỗi dịp Tết, hộ sản xuất ít thì khoảng 1 tấn, hộ làm nhiều thì lên tới hàng chục tấn giò nây. Đây là món ăn gắn bó lâu đời với đời sống người dân địa phương. Chính quyền xã thường xuyên tuyên truyền, kiểm tra các cơ sở sản xuất nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, giữ uy tín cho đặc sản quê hương.

Giò nây ngon nhất khi ăn kèm với dưa chua, đặc biệt là dưa hành. Giò thơm mùi lá chuối, thịt, hạt tiêu; chấm cùng nước mắm tỏi, ớt và ăn kèm dưa hành, vị chua dịu giúp cân bằng vị béo, khiến mâm cỗ ngày Tết trở nên nhẹ nhàng, dễ ăn hơn.

Giò nây cũng là món ăn được nhiều người dân ở xã Đức Hợp ưa thích.

Không chỉ ở Phụ Dực, tại xã Đức Hợp, nghề làm giò nây cũng có từ lâu đời. Bà Trần Thị Giõ (thôn Đức Hòa) chia sẻ: Gia đình tôi có khoảng 40 năm gắn bó với nghề làm giò, chả, trong đó có giò nây. Trước đây, tôi chủ yếu làm phục vụ bà con trong vùng. Vài năm gần đây, giò nây được nhiều người biết đến hơn, khách ở Hà Nội cũng tìm về đặt mua. Bình quân mỗi ngày, gia đình tôi làm khoảng 20–25 kg giò. Dịp Tết, từ sau ngày 20 tháng Chạp, sản lượng giò tăng gấp 2–3 lần mới kịp đáp ứng nhu cầu thị trường.

Giò nây được đóng gói, hút chân không để gửi đi phục vụ khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Từ những vùng quê, giò nây ngày nay đã theo chân người Hưng Yên đi khắp mọi miền. Nhiều gia đình xa quê coi khoanh giò nây trên mâm cỗ Tết như sợi dây gắn kết với quê hương. Chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội) chia sẻ: Sau một lần được thưởng thức giò nây, tôi rất ấn tượng với vị thanh mát, mềm tan của món ăn này. Từ đó, năm nào vào dịp Tết tôi cũng nhờ người quen ở Hưng Yên đặt mua khoảng 15–20 kg để gia đình dùng và làm quà biếu. Giò dễ ăn, người già hay trẻ nhỏ đều thích.

Với mức giá dao động từ 250.000 – 300.000 đồng/kg, giò nây không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người làm nghề mà còn góp phần làm phong phú thêm bản sắc ẩm thực Hưng Yên. Quan trọng hơn cả, trong đời sống hiện nay có nhiều món ăn mới lạ, giò nây vẫn giữ được vị trí riêng trên mâm cỗ ngày Tết, mang hương vị quê nhà, nhắc nhớ mỗi người con Hưng Yên về sự đủ đầy, sum họp và bình yên trong những ngày đầu xuân.

Nguyễn Khanh

Nguồn: https://baohungyen.vn/gio-nay-huong-vi-tet-dam-da-cua-nguoi-hung-yen-3191553.html