Với tầm vóc siêu đô thị, TP HCM đang khát khao một sự đột phá, phân quyền triệt để nhằm chuyển hóa mọi nguồn lực thành những giá trị dân sinh thiết thực.
Bệ phóng vững chắc
TP HCM sau hợp nhất không còn đơn thuần là một đô thị trung tâm theo định nghĩa truyền thống. Thành phố đã vươn mình thành không gian phát triển tích hợp đa chiều, gồm tài chính, thương mại, công nghiệp, cảng biển, logistics, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, dịch vụ chất lượng cao...
Những con số thống kê gần đây đã cho thấy sức sống mãnh liệt và năng lực phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch COVID-19 của nền kinh tế đầu tàu cả nước. Tốc độ tăng trưởng GRDP của TP HCM có bước nhảy vọt đáng tự hào, từ mức 4,19% năm 2023 đã vươn lên 5,75% năm 2024 và ước đạt 7,53% năm 2025. Nếu loại trừ lĩnh vực dầu khí, mức tăng trưởng này lên tới 8,03%, đưa quy mô GRDP theo giá hiện hành chạm ngưỡng xấp xỉ 2.972.939 tỉ đồng.
Đà tăng trưởng không ngừng cải thiện qua từng quý của năm 2025, từ 5,81% ở quý I bứt tốc lên 9,03% vào quý IV. Bước sang quý I/2026, TP HCM tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng với mức tăng GRDP khoảng 8,27% so với cùng kỳ năm ngoái, xác lập kỷ lục cao nhất trong suốt 5 năm trở lại đây.
Tính chung giai đoạn 2023 - 2025, GRDP của thành phố tăng bình quân khoảng 5,82%/năm. Thành quả đáng tự hào này đang từng bước thiết lập nên một bệ phóng vững chắc để TP HCM bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Động lực tăng trưởng hiện tại của TP HCM không chỉ đến từ quy mô kinh tế mà còn bắt nguồn từ sự chuyển dịch căn bản sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện. Tính đến cuối năm 2025, kinh tế số đã đóng góp ấn tượng trên 25% vào tổng GRDP. Hệ thống hạ tầng số, kho dữ liệu và nền tảng chính quyền số đang được đầu tư đồng bộ, sâu rộng, làm bàn đạp nâng cao năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng dài hạn.
Hạ tầng sản xuất và logistics là một trụ cột vững chắc khác cho tầm vóc siêu đô thị. Khu vực Bình Dương hiện duy trì hoạt động hiệu quả của 29 khu công nghiệp trên tổng diện tích 12.745 ha, tỉ lệ lấp đầy đạt tới 94%. Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu đang vận hành 50 dự án cảng biển quy mô lớn, sở hữu công suất thiết kế lên đến 160 triệu tấn/năm và 8,37 triệu TEU.
Các nền tảng này đã kiến tạo không gian phát triển mênh mông cho ngành công nghiệp, logistics và kinh tế biển. Tuy nhiên, chính quy mô ấy lại phơi bày sự bất cập của cơ chế quản lý cũ.
Một siêu đô thị khó thể vận hành hiệu quả nếu quy hoạch, đầu tư, ngân sách, đất đai, giao thông, môi trường, nhà ở, dữ liệu và dịch vụ công bị chia cắt manh mún theo từng ngành, từng cấp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là có thêm nguồn lực, mà là có một cơ chế đủ mạnh để điều phối, phân bổ và chuyển hóa nguồn lực thành kết quả phát triển.
TP HCM cần có Luật Đô thị đặc biệt để “cởi trói” cơ chế và bứt tốc phát triểnẢnh: HOÀNG TRIỀU
Cú hích quan trọng
Lúc này, Luật Đô thị đặc biệt cho TP HCM, đang được đề xuất xây dựng, đóng vai trò như một cú hích quan trọng. Đây là bước chuyển từ các chính sách đặc thù mang tính tình thế sang một khung pháp lý đặc biệt, đồng bộ và vượt trội.
Tại hội thảo tham vấn dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gần đây, TP HCM đã đề xuất Trung ương giao phó gần 300 thẩm quyền chiến lược. Cụ thể, HĐND TP HCM đề xuất nhận hơn 140 thẩm quyền, UBND thành phố hơn 130 thẩm quyền và chủ tịch UBND thành phố hơn 20 thẩm quyền.
Điểm đáng chú ý của dự thảo luật là tinh thần phân quyền tối đa, triệt để, gắn liền với trách nhiệm giải trình minh bạch. Việc Quốc hội giao thẩm quyền cho HĐND thành phố, Chính phủ giao cho UBND thành phố và Thủ tướng giao cho chủ tịch UBND thành phố sẽ giúp gỡ bỏ rào cản hành chính, rút ngắn tầng nấc quyết định và tăng tốc xử lý vấn đề cấp bách.
Khung luật này cần gắn với các vấn đề lớn của TP HCM, như xác lập vị trí pháp lý của đô thị đặc biệt; phân quyền trong quản trị đô thị; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, đô thị biển; thúc đẩy kinh tế mới và trung tâm tài chính quốc tế; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị; mở rộng liên kết vùng.
Không thể phát triển trung tâm tài chính quốc tế nếu thiếu hạ tầng dữ liệu, nhân lực chất lượng cao, môi trường pháp lý minh bạch và năng lực điều hành nhanh. Cũng không thể phát triển đô thị xanh nếu quy hoạch, giao thông công cộng, sử dụng đất, môi trường và đầu tư công không được tích hợp.
Vì vậy, Luật Đô thị đặc biệt cần trở thành công cụ mở đường cho các dự án hạ tầng chiến lược như tuyến cao tốc TP HCM - Mộc Bài, Vành đai 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 hay các tuyến kết nối cảng biển và logistics. Việc phân quyền mạnh mẽ cần phải luôn đồng hành với công cuộc cải cách thủ tục hành chính, số hóa toàn diện quy trình làm việc và đề cao trách nhiệm cá nhân trong thực thi công vụ.
Quan trọng hơn, một cơ chế xứng tầm siêu đô thị phải luôn đặt người dân vào vị trí trung tâm. Sự phát triển không thể chỉ đo đếm bằng GRDP, vốn đầu tư hay số lượng dự án. Thành phố cần phải giải quyết tốt bài toán giao thông, nhà ở, y tế, giáo dục, việc làm, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm an ninh trật tự...
Khi thẩm quyền được trao mạnh hơn, người dân sẽ được thụ hưởng trực tiếp thông qua quyết định nhanh hơn, dịch vụ tốt hơn và không gian sống văn minh hơn. Cơ hội sẽ thành động lực khi thành phố được trao quyền tự chịu trách nhiệm, hành động bứt tốc và cống hiến tối đa cho đất nước.
Khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của siêu đô thị. Giai đoạn 2023 - 2025 có tới 180.974 doanh nghiệp mới được thành lập. Riêng năm 2025, TP HCM ước tính đón nhận khoảng 59.750 doanh nghiệp gia nhập thị trường, mang theo dòng vốn đăng ký và bổ sung vượt mốc 2 triệu tỉ đồng.
Khu vực FDI tiếp tục rót vốn vào các lĩnh vực tri thức cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dược phẩm sinh học, điện tử - tin học...
Nguồn: https://nld.com.vn/go-vuong-co-che-rong-duong-phat-trien-196260524200744509.htm
Bình luận (0)