Hải Phòng nỗ lực đưa khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc xứng tầm di sản thế giới

Thành phố vừa quyết định tăng tổng mức đầu tư Dự án bảo tồn Khu di tích lịch sử - văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc, quyết tâm gìn giữ và phát huy giá trị đặc sắc của quần thể di sản này.

Việc đầu tư bảo tồn và tôn tạo Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc lần này nhằm bảo tồn quần thể di tích có giá trị nổi bật toàn cầu. Ảnh THÀNH CHUNG

Bảo tồn chuẩn mực

Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc là trung tâm văn hóa gắn liền với các danh nhân: Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Pháp Loa… cần được tiếp cận đầu tư theo hướng bảo tồn nguyên trạng, bảo đảm tính thiêng và sự hài hòa với cảnh quan tự nhiên.

Với ý nghĩa đó, thành phố Hải Phòng thống nhất tăng tổng mức đầu tư Dự án bảo tồn Khu di tích lịch sử - văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc từ 100 tỷ đồng lên hơn 180 tỷ đồng (trong đó, 100 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương, 80 tỷ đồng vốn ngân sách thành phố). Thời gian thực hiện dự án được kéo dài sang năm 2026.

Theo quy mô đầu tư, một số điểm trong khu di tích sẽ được tu bổ, nâng cấp nhằm gìn giữ, bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa. Cụ thể, tại đền Kiếp Bạc sẽ thực hiện hạng mục tu bổ Viên Lăng, hồ Viên Lăng (hồ Ngọc), cải tạo nhà khách đền Kiếp Bạc.

Khu chùa Côn Sơn thực hiện cải tạo hồ Bán Nguyệt, đầu tư hạ tầng bãi xe phía tây nam hồ Bán Nguyệt, xây mới nhà chờ tại bãi đỗ xe.

Toàn bộ giải pháp kỹ thuật trong khu vực đền Kiếp Bạc hướng tới giữ nguyên phần đất nổi phía sau Viên Lăng, kết nối với không gian núi Trán Rồng. Việc cải tạo, tu bổ không chỉ tạo cảnh quan sinh thái hài hòa mà không làm thay đổi công năng công trình hay phá vỡ bố cục truyền thống của vùng di tích linh thiêng này.

UBND thành phố yêu cầu các ngành phải tổng hợp tư liệu lịch sử, xác định luận cứ khoa học, mở rộng không gian quy hoạch, tạo nền tảng cho những giai đoạn đầu tư tiếp theo hướng tới bảo tồn bền vững.

Từ định hướng đó, việc tôn tạo hồ Viên Lăng, hồ Ngọc và khu vực liên kết sang hồ Khánh được xác định là hạng mục quan trọng. Những điều chỉnh thiết kế không chỉ tạo cảnh quan thống nhất mà còn củng cố yếu tố tâm linh, giữ cho không gian Kiếp Bạc sự tĩnh tại, trang nghiêm vốn có. Các giải pháp đều hướng tới giảm thiểu tối đa bê tông hóa, ưu tiên vật liệu tự nhiên.

Phát huy giá trị di sản thế giới

Du khách tham gia Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Việc đầu tư bảo tồn và tôn tạo Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc lần này nhằm bảo tồn một phần quần thể di tích có giá trị nổi bật toàn cầu, đồng thời khẳng định cam kết của thành phố về việc gìn giữ di sản theo chuẩn mực UNESCO.

Dự án mở ra cơ hội quan trọng để làm sáng tỏ và phát huy trọn vẹn những giá trị đó. Các hạng mục tôn tạo hồ Viên Lăng, hồ Ngọc, không gian kết nối với núi Trán Rồng hay cải tạo cảnh quan chung quanh khu đền Kiếp Bạc đều nhằm tái lập tính nguyên bản của di tích, trả lại sự hài hòa giữa lịch sử và thiên nhiên, là linh hồn của quần thể này.

Dự án cũng sẽ góp phần nâng tầm khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc thành trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh tiêu biểu của cả nước. Khi cơ sở hạ tầng được hoàn thiện, không gian được mở rộng và cảnh quan được chỉnh trang thống nhất, khu di tích sẽ có điều kiện để tổ chức nhiều lễ hội quy mô lớn, hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu, quảng bá văn hóa, đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ý nghĩa đó chỉ đạt được khi dự án được triển khai đúng định hướng thành phố Hải Phòng đặt ra. Yêu cầu xuyên suốt là phải bám sát quy định pháp luật về di sản và đầu tư công, tôn trọng ý kiến chuyên gia và bảo đảm mọi can thiệp trong khu vực di tích đều có luận cứ khoa học.

Các đơn vị phải chủ động xin ý kiến Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về quy trình, thủ tục triển khai dự án theo hướng dẫn của UNESCO. Đây là nguyên tắc then chốt bảo đảm tính chuẩn mực quốc tế trong công tác bảo tồn. Dự án khi hoàn thành giúp nâng tầm hình ảnh của một di sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp bạc, ý nghĩa lớn nhất không chỉ ở việc dựng mới công trình, mà là xây dựng không gian văn hóa, làm sống lại hệ cảnh quan đã được bảo lưu qua nhiều thế kỷ và tạo sức lan tỏa mới cho các hoạt động giáo dục truyền thống.

Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là nơi kết nối lịch sử với hiện tại, truyền thống với phát triển. Trong chiến lược dài hạn của Hải Phòng, di sản sẽ tiếp tục được đầu tư bài bản, bảo tồn có chiều sâu, phát huy giá trị một cách sáng tạo và bền vững.

Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng từng nhấn mạnh: Khu di tích lịch sử - văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc là khu di tích quốc gia đặc biệt và cùng với quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là niềm tự hào của thành phố Hải Phòng.

Việc đầu tư, bảo tồn các di tích lịch sử, văn hóa bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đề ra; tổ chức khai thác, phát triển du lịch tâm linh gắn với lịch sử để tạo nguồn lực tiếp tục đầu tư trở lại cho khu di tích, xứng đáng là di tích quốc gia đặc biệt; di sản văn hóa thế giới.

Với vị thế là một phần trong quần thể di sản văn hóa thế giới, Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là chứng tích lịch sử về triều Trần, về Nguyễn Trãi, về truyền thống chống ngoại xâm, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt của vùng Đông Bắc, nơi hội tụ yếu tố thiêng, cảnh quan tự nhiên và chiều sâu triết lý nhân văn của dân tộc.

Nguồn:https://baohaiphong.vn/hai-phong-no-luc-dua-khu-di-tich-con-son-kiep-bac-xung-tam-di-san-the-gioi-529463.html