Quảng Ninh - một động lực tăng trưởng của quốc gia
Sau hơn 40 năm đổi mới, mục tiêu hiện nay của Việt Nam là trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn này chính là thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu rộng thông qua việc tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia, hình thành các cực tăng trưởng đủ mạnh, có khả năng lan tỏa và dẫn dắt. Trong đó, Quảng Ninh được định vị là một cực tăng trưởng chiến lược ở phía Đông Bắc, có chức năng kết nối, dẫn dắt và lan tỏa phát triển. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong nhiều nghị quyết, quy hoạch lớn của Trung ương về phát triển hệ thống đô thị, kinh tế vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thời gian vừa qua.
Cụ thể, theo Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh được giao “vai” là trung tâm kinh tế biển hiện đại, đầu mối giao thương quốc tế quan trọng với khu vực Đông Bắc Á. Đây không chỉ là lợi thế tự nhiên, mà là sự lựa chọn có tính toán trong việc mở rộng không gian phát triển đất nước ra phía biển và biên giới - hai hướng được xác định là động lực tăng trưởng mới trong dài hạn. Với hệ thống cảng biển, cửa khẩu và hạ tầng giao thông đồng bộ, Quảng Ninh trở thành điểm hội tụ của các luồng kinh tế, từ đó tạo ra khả năng kết nối trong nước và quốc tế.
Trong cấu trúc vùng, Quảng Ninh cùng Hà Nội và Hải Phòng hình thành "tam giác động lực" phát triển phía Bắc. Nếu Hà Nội giữ vai trò trung tâm chính trị, tri thức và đổi mới sáng tạo, Hải Phòng là cực công nghiệp - cảng biển, thì Quảng Ninh đảm nhận chức năng bổ trợ, mang tính chiến lược là trung tâm kinh tế biển, du lịch quốc tế và cửa ngõ biên mậu. Sự phân vai này giúp tối ưu hóa lợi thế từng địa phương, tạo nên một chỉnh thể phát triển hài hòa, giảm áp lực cho các đô thị lõi và gia tăng hiệu quả liên kết vùng.
Điểm đáng chú ý là Quảng Ninh không dừng lại ở vị trí địa lý, hay cơ cấu kinh tế, mà còn nằm ở mô hình phát triển. Trong nhiều năm qua, tỉnh được xem như một “điểm thử” cho các cách tiếp cận mới về quản trị, thu hút đầu tư và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Từ chuyển đổi kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, đến việc tiên phong trong hợp tác công - tư, cải cách hành chính và phát triển hạ tầng đồng bộ. Với bản lĩnh, sự quyết tâm cao, Quảng Ninh đã chứng minh khả năng tạo ra tăng trưởng bằng những phương thức hiện đại, bền vững. Điều này khiến vai trò của tỉnh không chỉ dừng lại ở việc tạo ra giá trị kinh tế, mà còn định hình cách thức phát triển cho các địa phương khác.
Chính vì lẽ đó, đầu tháng 4 vừa qua trên cơ sở cơ bản hoàn thành các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 (ngày 24/12/2025) của Quốc hội, Quảng Ninh đã đề xuất và được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương (Kết luận số 20-KL/TW, ngày 7/4/2026). Trong đó, Quảng Ninh được định hướng trở thành đô thị xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, phát triển theo mô hình tích hợp giữa đô thị - biển - đảo - biên giới - di sản; đồng thời lấy KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng mới...
Việc Bộ Chính trị thống nhất chủ trương cũng đồng nghĩa với việc tiến trình nâng cấp Quảng Ninh đã bước sang giai đoạn cụ thể hóa. Theo lộ trình, các cơ quan Trung ương sẽ phối hợp hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội xem xét, quyết định trong năm 2026. Chủ trương mang ý nghĩa ghi nhận những thành tựu phát triển của Quảng Ninh, thể hiện rõ định hướng chiến lược của Trung ương trong việc mở rộng không gian phát triển, hình thành một trung tâm tăng trưởng mới gắn với kinh tế biển, kinh tế biên giới và hội nhập quốc tế. Đây được coi là một bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, mở rộng biên độ tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Quảng Ninh được định hình là một cực tăng trưởng có vai trò dẫn dắt, kết nối và lan tỏa, góp phần định hình lại cấu trúc phát triển của vùng Bắc Bộ và cả nước trong giai đoạn tới.
Cơ hội bứt phá
Được trao niềm tin, kỳ vọng và cơ hội từ Trung ương, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thời gian tới không chỉ mở ra một “khung thể chế mới”, mà còn đặt Quảng Ninh vào vị thế của một cực tăng trưởng có khả năng bứt phá mạnh mẽ và lan tỏa phát triển trên quy mô rộng lớn hơn.
Trước hết, cơ hội rõ nét nhất nằm ở việc mở rộng không gian phát triển. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh được vận hành như một đô thị đặc biệt với khả năng tích hợp đa không gian: Đô thị - biển - đảo - biên giới - di sản. Điều này tạo ra lợi thế hiếm có trong việc phát triển đa ngành, đa lĩnh vực, đồng thời cho phép hình thành các cực tăng trưởng nội vùng, liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một chỉnh thể phát triển linh hoạt, năng động.
Không gian phát triển đó càng được mở rộng khi Quảng Ninh nằm trong hành lang kinh tế quan trọng kết nối với Hà Nội, Hải Phòng và Trung Quốc. Khi các tuyến giao thông chiến lược tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt là đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao và hệ thống cảng biển, Quảng Ninh sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn đầu tư. Từ đây, kinh tế được thúc đẩy, kéo theo sự phát triển của các địa phương lân cận như Bắc Ninh, Lạng Sơn, thậm chí lan tỏa tới toàn vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du miền núi phía Bắc.
Một cơ hội mang tính đột phá khác là khả năng thu hút nguồn lực đầu tư quy mô lớn và chất lượng cao. Với vị thế mới, Quảng Ninh có điều kiện tiếp cận các cơ chế, chính sách đặc thù, tăng tính chủ động trong thu hút và phân bổ nguồn lực. Từ đó, có cơ hội thu hút vốn, công nghệ, tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao - những yếu tố then chốt quyết định chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn mới. Tỉnh có điều kiện đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, kinh tế số và kinh tế xanh. Đây đang là xu hướng và yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa. Với nền tảng đã được xây dựng, Quảng Ninh hoàn toàn có thể trở thành một trong những địa phương đi đầu cả nước trong phát triển đô thị thông minh, quản trị số và các ngành kinh tế mới.
Đối với kinh tế biển, một trong những trụ cột chiến lược thì cơ hội phát triển càng trở nên rõ nét. Việc nâng cấp vị thế hành chính sẽ tạo điều kiện để Quảng Ninh đầu tư đồng bộ hơn vào hệ thống cảng biển, logistics, dịch vụ hàng hải và các ngành kinh tế biển mới. Từ thông tin tỉnh cơ bản đủ các điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mới đây nhất, Viện Hàng hải Đông Bắc (NMI - Hoa Kỳ) đã đến nghiên cứu, đề xuất đầu tư xây dựng cảng Con Ong - Hòn Nét. Đây sẽ là dự án cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Quảng Ninh, đồng thời là một trong những động lực quan trọng để tỉnh có thể vươn lên trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, có sức cạnh tranh khu vực, đóng góp quan trọng vào chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam.
Thêm nữa, du lịch - ngành kinh tế mũi nhọn của Quảng Ninh cũng đứng trước cơ hội nâng tầm. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ giúp Quảng Ninh thu hút mạnh mẽ hơn các dự án du lịch cao cấp, phát triển các sản phẩm du lịch mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng giá trị trải nghiệm. Quảng Ninh có thể trở thành trung tâm du lịch quốc tế, nơi hội tụ các sự kiện, lễ hội, sản phẩm văn hóa - giải trí tầm cỡ, từ đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách...
Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới, mà Quảng Ninh sẽ tăng trưởng nhanh hơn, đóng vai trò dẫn dắt, lan tỏa và định hình một mô hình phát triển mới cho vùng và cả nước.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/khoi-dau-cho-giai-doan-phat-trien-moi-3405973.html
Bình luận (0)