ຍີ່ຫໍ້ໃຫຍ່ທີ່ສະເໜີ "ທີ່ພັກອາໄສ" ສຳລັບຜູ້ປະກອບການ.
ອີງຕາມຮອງສາດສະດາຈານ ໂດບັ້ງ ຈາກສະມາຄົມປະຫວັດສາດເທື່ອທຽນ ເຫວ້ , ເມື່ອພະເຈົ້າຫງວຽນຮວ່າງ ແລະ ເຈົ້າແຂວງກວາງນາມ ຫງວຽນຟຸກ ຫງວຽນ ໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍຫຼາຍສະບັບຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພໍ່ຄ້າຕ່າງປະເທດມາຄ້າຂາຍ, ຝ່າຍຕາເວັນຕົກໄດ້ຫັນຄວາມສົນໃຈມາສູ່ຝ່າຍຕາເວັນອອກ. ພໍ່ຄ້າຊາວຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຈີນ ໄດ້ມາທີ່ໂຮ້ຍອານ ແລະ ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ສ້າງຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ສ້າງເຂດຕົວເມືອງທີ່ໂດດເດັ່ນ, ເປັນການປະສົມປະສານຂອງຫຼາຍວັດທະນະທຳ.
ພະເຈົ້າຫງວຽນໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ພໍ່ຄ້າຊາວຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຈີນເລືອກສະຖານທີ່ໃກ້ກັບທ່າເຮືອການຄ້າໂຮ້ຍອານເພື່ອສ້າງເມືອງການຄ້າ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສຖາວອນ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ເຂດປົກຄອງຕົນເອງສອງແຫ່ງໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນເມືອງໂຮ້ຍອານ: ໜຶ່ງສຳລັບຊາວຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ໜຶ່ງສຳລັບຊາວຈີນ. ພວກເຂົາອາໄສຢູ່ແຍກຕ່າງຫາກ, ແຕ່ງຕັ້ງເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງຕົນເອງ, ແລະ ປະຕິບັດຕາມຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ປະເພນີຂອງແຕ່ລະປະເທດ.
ໃນຊ່ວງເວລານັ້ນໃນພາກພື້ນກວາງນາມ, ເຈົ້າຊີວິດຫງວຽນຍັງໄດ້ຮັບເຮືອຄ້າປອກຕຸຍການ ແລະ ໂຮນລັງຫຼາຍລຳເພື່ອການຄ້າ ແລະ ວາງແຜນທີ່ຈະມອບທີ່ດິນໃຫ້ປອກຕຸຍການປະມານ 3-4 ໄມລ໌ໃກ້ກັບທ່າເຮືອ ດານັງ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງເມືອງທີ່ມີສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ສິດທິພິເສດຄ້າຍຄືກັບທີ່ເຈົ້າຊີວິດຫງວຽນໄດ້ມອບໃຫ້ຊາວຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຈີນ.
ຂໍ້ມູນຈາກກອງປະຊຸມສາກົນກ່ຽວກັບເມືອງຮອຍອານໃນປີ 1990 ໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າ, ໃນສະຕະວັດທີ 17, ພູມສັນຖານຕົວເມືອງຂອງເມືອງຮອຍອານໄດ້ຖືກນິຍາມດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້: ທາງທິດຕາເວັນອອກແມ່ນເຂດຍີ່ປຸ່ນ, ຕັ້ງຢູ່ທາງລຸ່ມຂອງແມ່ນ້ຳ; ທາງທິດຕາເວັນຕົກແມ່ນເຂດຈີນ, ຕັ້ງຢູ່ທາງເທິງຂອງແມ່ນ້ຳ; ທາງທິດໃຕ້ແມ່ນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ (ແມ່ນ້ຳທູບອນໃນເວລານັ້ນ); ແລະທາງທິດເໜືອແມ່ນເຂດຫວຽດນາມ (ເຂດອານນາມ).
ເຂດຍີ່ປຸ່ນຕັ້ງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ຂອງບ້ານຮວາຍໂຝ, ເຊິ່ງເປັນບ້ານບູຮານ, ດັ່ງນັ້ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແມ່ນ້ຳທູໂບນທີ່ໄຫຼຜ່ານເມືອງໂຮ້ຍອານຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າແມ່ນ້ຳຮວາຍ. ຊື່ສະຖານທີ່ວ່າ ຟາຍໂຟ (ຊື່ທີ່ຊາວຝຣັ່ງຕັ້ງໃຫ້ເມືອງໂຮ້ຍອານ) ກໍ່ມາຈາກຊື່ຂອງບ້ານ ແລະ ແມ່ນ້ຳນັ້ນ. ບ້ານຮວາຍໂຝໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນປຶ້ມ ໂອເຈົາກັນລູກ (1555). ໃນສະຕະວັດທີ 18, ບ້ານໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ ຮວາຍໂຝ; ຕໍ່ມາມັນໄດ້ປ່ຽນເປັນບ້ານເຊີນໂຝ. ເຊີນໂຝ ປະຈຸບັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຕາແສງກາມເຈົາ, ເມືອງໂຮ້ຍອານ.
ອີງຕາມທ່ານດຣ ໂດບັ້ງ, ຊາວຍີ່ປຸ່ນໄດ້ຊື້ທີ່ດິນ 20 ເອເຄີໃນບ້ານຮວາຍໂພ ແລະ ບ້ານອານມີ ເພື່ອສ້າງຖະໜົນ ແລະ ຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ພວກເຂົາຍັງໄດ້ສ້າງຕັ້ງວັດທີ່ມີຊື່ວ່າ ຕຸງບອນ. “ໃນແຜ່ນຈາລຶກໂພດາເຊີນລິນຈຸງຟາດ ທີ່ຫງູຫາງເຊີນ (ດານັງ), ເຊິ່ງໄດ້ຈາລຶກໃນປີ 1640 ແລະ ພວກເຮົາໄດ້ສຳຫຼວດ ແລະ ເຜີຍແຜ່ໃນປີ 1985, ມີການກ່າວເຖິງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຊາວຍີ່ປຸ່ນ 9 ຄັ້ງ ແລະ ມີການກ່າວເຖິງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຕຸງບອນ ໜຶ່ງຄັ້ງ, ບ່ອນທີ່ຊາວຍີ່ປຸ່ນອາໄສຢູ່ໃນໂຮ້ຍອານ ແລະ ໄດ້ບໍລິຈາກເງິນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍໃຫ້ວັດນີ້. ນີ້ແມ່ນໄລຍະເວລາສູງສຸດຂອງເຂດຊາວຍີ່ປຸ່ນໃນໂຮ້ຍອານ, ດັ່ງນັ້ນຊາວຕາເວັນຕົກຈຶ່ງເອີ້ນໂຮ້ຍອານວ່າເປັນເມືອງຂອງຊາວຍີ່ປຸ່ນ. ເຈົ້າເມືອງຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮູ້ໃນປີ 1618 ແມ່ນ ຟູຣາໂມໂຕ ຢາຊິໂຣ; ມີເຈົ້າເມືອງຫຼາຍຄົນທີ່ມີອຳນາດຍິ່ງໃຫຍ່ໃນດັງຈຣົງ, ເຊັ່ນ ຊີໂມໂນເຊຣາ. ເຈົ້າເມືອງຄົນໜຶ່ງຍັງໄດ້ແຊກແຊງກັບເຈົ້າຊີວິດຫງວຽນເພື່ອໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພິເສດແກ່ ອາເລັກຊານເດີ ເດີ ໂຣດສ໌ ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ສາສະໜາກາໂຕລິກຖືກຫ້າມ,” ຮອງສາດສະດາຈານ ດຣ ໂດບັ້ງ ແບ່ງປັນ.
ວັດຖຸບູຮານຫຼາຍຢ່າງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຊີວິດ ແລະ ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວຍີ່ປຸ່ນໃນເມືອງໂຮ້ຍອານ, ຕັ້ງແຕ່ຕະຫຼາດ ແລະ ທ່າເຮືອ ຈົນເຖິງເຮືອ ແລະ ເຮືອນ້ອຍ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ການຝັງສົບຂອງຊາວຍີ່ປຸ່ນຢູ່ທີ່ນີ້: "ໃນປີ 1981, ພວກເຮົາຍັງໄດ້ພົບເຫັນອຸບໂມງຝັງສົບຍີ່ປຸ່ນບູຮານສີ່ແຫ່ງໃນເມືອງໂຮ້ຍອານ, ເຊິ່ງຍັງບັນທຶກປີແຫ່ງການເສຍຊີວິດໃນທົດສະວັດສຸດທ້າຍຂອງສະຕະວັດທີ 17." (ອີງຕາມ "ເມືອງດັງຈ້ອງພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງເຈົ້ານາຍຫງວຽນ," ດຣ. ໂດບາງ)
ຊຸມຊົນຍີ່ປຸ່ນໃນຮອຍອັນໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃນຊ່ວງເຄິ່ງທຳອິດຂອງສະຕະວັດທີ 17 ແລະ ດຳເນີນໄປຈົນຮອດທ້າຍສະຕະວັດນັ້ນ. ເນື່ອງຈາກນະໂຍບາຍການຫ້າມສົ່ງສິນຄ້າຕ່າງໆ, ຊາວຍີ່ປຸ່ນຖືກບັງຄັບໃຫ້ກັບບ້ານ, ໃນຂະນະທີ່ຊາວຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມທີ່ຍັງເຫຼືອຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ແຕ່ງງານ, ແລະ ຊຸມຊົນດັ່ງກ່າວກໍ່ຄ່ອຍໆຈາງຫາຍໄປ.
ໃນປີ 1618, ພໍ່ຄ້າຊາວຈີນໄດ້ເລີ່ມເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ເມືອງໂຮ້ຍອານ. ນອກຈາກແຜ່ນປ້າຍທີ່ຂຽນໄວ້ຕາມແນວນອນແລ້ວ, ຍັງມີແຜ່ນປ້າຍທີ່ຂຽນວ່າ "ທຽນຄາຍ - ປີເຕີນເດົາ" (1621) ເຊິ່ງເປັນຂອງຄອບຄົວຈີນຢູ່ຖະໜົນເຈີ່ນຟູ, ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນສິ່ງປະດິດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງເຂດເມືອງຈີນ.
ເອກະສານຍັງຊີ້ບອກວ່າ ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງເຂດຄົນຈີນ, ຊາວຈີນໄດ້ສ້າງວັດວາອາຮາມທີ່ເອີ້ນວ່າ ພະລາຊະວັງກຳຮ່າ ໃນປີ 1626, ຢູ່ຊາຍແດນຂອງບ້ານກຳຟໍ ແລະ ບ້ານແທ່ງຮ່າ, ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງເມືອງໂຮ້ຍອານໃນປະຈຸບັນ. ເອກະສານຈຳນວນຫຼາຍສະແດງໃຫ້ເຫັນຫຼັກຖານຂອງຊາວຈີນອົບພະຍົບທີ່ຊື້ທີ່ດິນໃນໂຮ້ຍອານເພື່ອສ້າງຕັ້ງເຂດດັ່ງກ່າວ, ດັ່ງທີ່ເຫັນໄດ້ຈາກໃບຕາດິນຊື້ທີ່ດິນ ແລະ ເຮືອນຢູ່ຖະໜົນເຈີ່ນຟູໃນປະຈຸບັນ.
ຖະໜົນເຈິ່ນຟູ່ ໃນເວລານັ້ນໄດ້ກາຍເປັນບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງຂອງຄົນຈີນທີ່ຄຶກຄື້ນດ້ວຍເຮືອນສອງແຖວ ດັ່ງທີ່ Bowyear ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ (1695): "ທ່າເຮືອແຫ່ງນີ້ມີຖະໜົນຫຼັກພຽງສາຍດຽວຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳ, ມີສອງແຖວ, ມີເຮືອນ 100 ຫຼັງຢູ່ແຕ່ລະຟາກ, ເຊິ່ງທັງໝົດແມ່ນຄົນຈີນອາໄສຢູ່."
ໃນປີ 1695, ເມື່ອພະອາຈານ ທິກ ດ້າຍຊານ ມາຮອດເມືອງໂຮ້ຍອານ, ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນ “Overseas Chronicle” (ແປໂດຍມະຫາວິທະຍາໄລເຫວ້, 1963) ຂອງລາວວ່າ: “ຕາມແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳ, ມີເສັ້ນທາງຍາວ 3-4 ໄມລ໌, ເອີ້ນວ່າ ດ້າຍເຢືອງຍາ. ເຮືອນຢູ່ສອງຟາກທາງແອອັດ. ເຈົ້າຂອງຮ້ານຄ້າທັງໝົດແມ່ນມາຈາກແຂວງຟູຈຽນ ແລະ ຍັງຄົງແຕ່ງຕົວຕາມແບບຂອງລາຊະວົງກ່ອນ.”
ໃນບົດຂຽນຂອງລາວທີ່ມີຊື່ວ່າ "ຮອຍອານ: 400 ປີແຫ່ງຕຳນານ," ນັກຄົ້ນຄວ້າ Chau Phi Co ໄດ້ກ່າວວ່າ: "ຊາວຍີ່ປຸ່ນໄດ້ສ້າງຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງເຂົາເຈົ້າຢູ່ປາຍຕາເວັນຂຶ້ນຂອງເມືອງ, ໃນຂະນະທີ່ຊາວຈີນໄດ້ສ້າງຖະໜົນຫົນທາງຂອງເຂົາເຈົ້າຢູ່ປາຍຕາເວັນຕົກດິນ." ການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງຊາວຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຊາວຈີນໄດ້ເຮັດໃຫ້ມໍລະດົກຂອງຮອຍອານມີຊີວິດຊີວາຂຶ້ນຕື່ມອີກ. ຊາວຍີ່ປຸ່ນໄດ້ສ້າງຂົວທີ່ເອີ້ນວ່າຂົວຍີ່ປຸ່ນ (ຂົວລາຍວຽນ), ແລະ ຊາວຈີນໄດ້ສ້າງວັດຢູ່ເທິງນັ້ນເພື່ອນະມັດສະການຈັກກະພັດພາກເໜືອ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ວ່າວັດ Cau (ວັດໝາ). ນີ້ແມ່ນສະຖານທີ່ສຳຄັນທີ່ທຸກຄົນທີ່ມາຢ້ຽມຢາມຮອຍອານຄວນເຫັນ.
ແຜນທີ່ "ທຽນນາມຕືຈີລໍ່ໂດ້ທູ" ທີ່ແຕ້ມໂດຍ ໂດ້ບາ (1630 - 1655) ສະແດງໃຫ້ເຫັນຊື່ຕ່າງໆເຊັ່ນ: ຖະໜົນໂຮ້ຍອານ, ແບບໂຮ້ຍອານ, ແລະອື່ນໆ, ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາຢືນຢັນວ່າຖະໜົນໂຮ້ຍອານ ແລະ ຂົວໂຮ້ຍອານ (ຂົວຍີ່ປຸ່ນ) ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນເຄິ່ງທຳອິດຂອງສະຕະວັດທີ 17.
ນັກປະຫວັດສາດເຊື່ອວ່າສະຖານທີ່ມໍລະດົກເຊັ່ນ: ເຮືອນຊຸມຊົນໂຮ້ຍອານ ແລະ ວັດອົງວອຍ ເທິງຖະໜົນເລເລີຍ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເຂດຕົວເມືອງຫວຽດນາມທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງເຄິ່ງທຳອິດຂອງສະຕະວັດທີ 17 ຄຽງຄູ່ກັບເຂດທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຈີນ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ພາຍໃນໂຮ້ຍອານ, ປະຊາຊົນຍີ່ປຸ່ນ, ຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ ໄດ້ອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັນ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມຕົວເມືອງທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ເຊື່ອມໂຍງເຖິງກັນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຮີດຄອງປະເພນີຂອງແຕ່ລະຊຸມຊົນຍັງຄົງແຕກຕ່າງກັນ.
ຫຼຸດລົງຍ້ອນສະຖານະການ ແລະ ພູມສາດ.
ຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາແຫ່ງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ, ຮອຍອັນໄດ້ສູນເສຍຕຳແໜ່ງຂອງຕົນໃນຖານະເປັນທ່າເຮືອການຄ້າຊັ້ນນໍາໃນຫວຽດນາມ. ນີ້ແມ່ນຍ້ອນການປ່ຽນແປງທາງພູມສາດສ່ວນໜຶ່ງ ແລະ ຍ້ອນນະໂຍບາຍຂອງລາຊະວົງຫງວຽນໃນການໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນກັບທ່າເຮືອດານັງ.
(0)