Những giải pháp tiêu biểu tại Giải thưởng Số ASEAN 2026

Giải thưởng Số ASEAN 2026 (ASEAN Digital Awards – ADA 2026) khép lại với danh sách các sản phẩm đoạt giải trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào hai hạng mục được đánh giá khắt khe nhất là Lĩnh vực công (Public Sector) và Đổi mới sáng tạo số (Digital Innovation), có thể thấy điểm chung của các sản phẩm đoạt giải không nằm ở ý tưởng mới lạ, mà ở mức độ triển khai thực tế và tác động xã hội rõ ràng.

Khu vực công: số hóa trụ cột an sinh và hạ tầng

Giải Vàng hạng mục Lĩnh vực công được trao cho Digital Social Protection Platform (DSPP) do Ban Thư ký Hội đồng An sinh Xã hội Quốc gia Campuchia phát triển. Đây là nền tảng số quốc gia nhằm hợp nhất và quản lý các chương trình bảo trợ xã hội, từ trợ cấp tiền mặt, hỗ trợ người nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật đến bảo hiểm y tế.

DSPP cho phép người dân đăng ký và xác thực một lần, dữ liệu được liên thông giữa các Bộ, ngành và chương trình an sinh, qua đó giảm trùng lặp hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch trong phân bổ nguồn lực xã hội. Nền tảng này đã được Campuchia đưa vào vận hành trong khuôn khổ chiến lược số hóa an sinh xã hội giai đoạn 2024 - 2028, thay thế dần các quy trình thủ công trước đây.

Giải Bạc hạng mục Lĩnh vực công thuộc về Holomedicine (Mixed-Reality) for Clinical Use của National University Health System (NUHS), Singapore

Giải Bạc thuộc về Holomedicine (Mixed-Reality) for Clinical Use của National University Health System (NUHS), Singapore. Đây là giải pháp y tế ứng dụng công nghệ thực tế hỗn hợp (Mixed Reality), cho phép bác sĩ sử dụng kính MR để quan sát mô hình 3D của cơ thể bệnh nhân được tái tạo từ dữ liệu CT, MRI ngay trong môi trường lâm sàng.

Holomedicine đang được NUHS triển khai trong hỗ trợ phẫu thuật, lập kế hoạch điều trị và đào tạo y khoa. Công nghệ này giúp bác sĩ hạn chế việc phải chuyển tầm nhìn giữa bệnh nhân và màn hình 2D, đồng thời nâng cao độ chính xác trong các ca can thiệp phức tạp.

Việc một giải pháp MR đã được đưa vào ứng dụng lâm sàng thực tế cho thấy tiêu chí của ADA không dừng ở trình diễn công nghệ, mà đặt trọng tâm vào tính sẵn sàng sử dụng trong môi trường y tế công.

Giải Đồng của hạng mục này thuộc về Hệ sinh thái giao thông thông minh ELCOM ITS của Việt Nam. Khác với các giải pháp thử nghiệm, ELCOM ITS là tổ hợp các hệ thống đã được triển khai tại nhiều tuyến đường và trung tâm điều hành giao thông trong nước, bao gồm camera AI, trạm thu phí tự động không dừng và cân tải trọng tự động. Giải pháp này phục vụ trực tiếp công tác quản lý giao thông, giảm ùn tắc và tăng tính minh bạch trong vận hành hạ tầng.

Ở hạng mục Đổi mới sáng tạo số, Giải Vàng được trao cho VCB Tablet của Vietcombank. Đây là giải pháp số hóa hoạt động ngân hàng tại điểm bán và ngoài điểm giao dịch, cho phép cán bộ ngân hàng thực hiện nhiều nghiệp vụ trực tiếp trên thiết bị di động, từ định danh khách hàng, ký điện tử đến hoàn tất hồ sơ dịch vụ.

VCB Tablet đã được triển khai rộng rãi trong hệ thống Vietcombank và phục vụ cả khách hàng FDI tại nhiều thị trường trong khu vực. Việc giải pháp này giành Giải Vàng cho thấy đổi mới sáng tạo, theo cách đánh giá của ASEAN Digital Awards, không chỉ là công nghệ mới, mà là khả năng thay đổi mô hình cung ứng dịch vụ thiết yếu.

Công nghệ phải giải quyết bài toán thực

Nhìn vào ba sản phẩm đoạt giải cao nhất ở hạng mục Lĩnh vực công và sản phẩm dẫn đầu hạng mục Đổi mới sáng tạo, có thể thấy tiêu chí chung là đã triển khai, đang vận hành và tạo ra giá trị đo đếm được. Các nền tảng này đều gắn với những lĩnh vực cốt lõi của xã hội như an sinh, y tế, giao thông và tài chính, nơi yêu cầu về độ ổn định, bảo mật và khả năng mở rộng đặc biệt cao.

Danh sách giải thưởng ADA 2026 phản ánh rõ xu hướng chuyển đổi số của ASEAN, chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn ứng dụng thực chất, nơi công nghệ được đánh giá bằng hiệu quả vận hành và tác động xã hội./.

Trung tâm Truyền thông KH&CN

Nguồn: https://mst.gov.vn/nhung-giai-phap-tieu-bieu-tai-giai-thuong-so-asean-2026-197260210124803808.htm