Positieve signalen
De Vietnamese literatuur laat de laatste tijd positieve tekenen zien op de internationale uitgeverskaart. Hoewel het potentieel nog bescheiden is, tonen hedendaagse werken die vertaald en gepubliceerd zijn in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, China, Japan en andere landen, en zelfs prestigieuze prijzen hebben gewonnen, de vitaliteit aan van een literatuur die rijk is aan nationale identiteit en universele humanistische waarden bezit.
Begin april 2026 kondigde CHI Cultural JSC - Chibooks Publishing House met trots via haar officiële kanalen aan dat zij de Chinese vertaalrechten van de roman " De wereld is vervormd" van schrijfster Trinh Bich Ngan succesvol aan de Chinese uitgeversmarkt had verkocht. De Chinese editie zal naar verwachting eind 2026 of begin 2027 verschijnen. Het boek is vertaald door Xu Yangsha (een Chinees staatsburger met een doctoraat in de literatuurwetenschap), die ruime ervaring heeft in literaire vertalingen. "De wereld is vervormd" werd eerder zes keer herdrukt door de Vietnamese Schrijversvereniging (onderscheiden door de Vietnamese Schrijversvereniging in 2010) en won de tweede prijs in de eerste vijfjarige Ho Chi Minh City Literatuur- en Kunstprijs (2011-2016).
CHI Cultural JSC - Chibooks is een pionier in het wereldwijd, en met name in China, toegankelijk maken van Vietnamese boeken en literatuur door middel van de verkoop van auteursrechten, vertalingen en deelname aan belangrijke internationale boekenbeurzen. Eerder, in juni 2025, tekende deze uitgeverij in het kader van de 31e Internationale Boekenbeurs van Peking een officiële samenwerkingsovereenkomst met de Chinese uitgeverij Lijiang Publishing House (provincie Guangxi) voor het project "Vertaling van Zuidoost-Aziatische literatuur".
Wanneer het over Vietnamese boeken in de internationale literaire wereld gaat, is het onmogelijk om de mijlpaal van 18 juli 2024 niet te noemen, toen de Engelse PEN de 16 winnende werken van de "PEN Translates"-wedstrijd bekendmaakte. Daaronder bevonden zich twee titels die uit het Vietnamees waren vertaald: "Elevator in Saigon" van Thuan en "Water: A Chronicle" van Nguyen Ngoc Tu, beide vertaald door Nguyen An Ly.
Vertaler Nguyen An Ly is een bekende naam in de literaire wereld. In 2023 werd ze onderscheiden met de National Prose Translation Award van de American Literary Translators Association voor haar debuutvertaling van Thuans "Chinatown" van het Vietnamees naar het Engels. Deze vertaling leverde haar vervolgens de First English Translation Award van de British Authors Association op.
Bij het noemen van auteurs wier werken in vreemde talen zijn vertaald, denken we meteen aan bekende namen zoals To Hoai, Nguyen Huy Thiep, Nguyen Ngoc Tu, Nguyen Binh Phuong, Vu The Long, Vu Dinh Giang… Deze auteurs hebben een belangrijke basis gelegd en de wereldwijde perceptie van de hedendaagse Vietnamese literatuur veranderd – een literatuur rijk aan historische ervaringen en vol humanistische reflecties.
In navolging van die traditie maakte Nguyen Phan Que Mai met Engelstalige werken als "The Mountains Sing" en "Dust Child" een grote indruk. Het boek is in 25 talen vertaald en werd niet alleen enthousiast ontvangen door lezers in veel veeleisende markten, maar ook geprezen door internationale literaire critici.
Het feit dat deze werken een vaste plek innemen in de boekhandel in veel landen, bevestigt niet alleen de kwaliteit van de inhoud, maar bewijst ook dat als we culturele waarden professioneel weten te 'verpakken' en strategisch inzetten, de wereldmarkt altijd klaarstaat om Vietnamese verhalen te verwelkomen.
Gebrek aan professionaliteit
Bij het beoordelen van de voordelen en obstakels van de Vietnamese literatuur bij het betreden van de wereldmarkt, zei schrijfster Nguyen Phan Que Mai: "Naar mijn mening is de Vietnamese manier van verhalen vertellen heel uniek. We zijn liefhebbers van poëzie, dus onze literaire werken zijn rijk aan beeldspraak en ritme. Het grootste obstakel is het behoud van de Vietnamese geest in de werken. Een ander obstakel is het vinden van een goede uitgever met een breed distributienetwerk."
De heer Nguyen Canh Binh, voorzitter van de raad van bestuur van Alpha Books en Omega Vietnam, deelde deze mening en zei: "Het eerste probleem is dat we een tekort hebben aan een voldoende gekwalificeerd team van vertalers. Vertalen is altijd moeilijk, en zelfs met de huidige ondersteuning van AI kan het mensen nog steeds niet volledig vervangen. De lage kosten zorgen er echter voor dat weinig mensen het willen doen. Ten tweede is er een gebrek aan vertegenwoordigers/agenten om auteursrechten aan internationale uitgevers aan te bieden, en een gebrek aan een langetermijnstrategie."
Het gebrek aan een hoogwaardig, betrouwbaar en professioneel systeem voor auteursrechtvertegenwoordiging, zoals besproken door de heer Nguyen Canh Binh, is een realiteit waarmee veel auteurs en uitgevers al jaren te maken hebben. In plaats van gespecialiseerde auteursrechtmakelaars in te schakelen, voeren de meeste uitgevers internationale onderhandelingen nog steeds zelf. Dit leidt tot een probleem: redacteuren – die geacht worden zeer bedreven te zijn in het creëren van content – worden gedwongen de rol van internationale verkoopvertegenwoordiger op zich te nemen. Het onvermijdelijke gevolg is dat boekbrochures vaak een gebrek aan professionaliteit vertonen. In de wereld van snelle auteursrechttransacties, waar elke internationale redacteur slechts enkele minuten besteedt aan het vluchtig doornemen van een werk, kan een slecht opgestelde samenvatting of vage auteursinformatie ertoe leiden dat het "kostbare juweel" van de Vietnamese literatuur over het hoofd wordt gezien.
Bovendien houden veel uitgeverijen nog steeds vast aan de denkwijze om boeken te produceren die aansluiten bij de binnenlandse smaak, zonder gedegen onderzoek te doen naar de doelmarkt in het buitenland. Dit leidt ertoe dat producten niet meer aansluiten bij de "grote oceaan" en er niet in slagen de universele emoties van internationale lezers te raken.
Volgens dr. Nguyen Manh Hung, voorzitter van de raad van bestuur van ThaiHaBooks, vereist het wereldwijd verspreiden van Vietnamese boeken een mentaliteit van "vanaf dag één mondiaal denken". Boekproductie gaat niet alleen over drukken en distribueren, maar over het proces van "het creëren van mondiale inhoud". Een succesvol exportproject moet een perfecte balans vinden tussen unieke nationale kenmerken en de tijdsgeest. Dit omvat thema's als menselijke waarden, lijden of urgente mondiale vraagstukken zoals het milieu, gelijkheid en eenzaamheid in het digitale tijdperk.
Aan de andere kant benadrukte dr. Nguyen Manh Hung dat het wereldwijd verspreiden van boeken niet het exclusieve werk van één enkele onderneming kan zijn, maar een nationaal ecosysteem vereist met gecoördineerd beleid en acties. Volgens hem zijn er drie pijlers die de Vietnamese uitgeversbranche dringend moet implementeren. Ten eerste, de oprichting van een Nationaal Fonds voor Vertalingsondersteuning, dat als financiële hefboom moet dienen om de doelstelling te realiseren om klassieke en moderne werken wereldwijd beschikbaar te maken. Ten tweede, het ontwikkelen van een systematische nationale strategie met een visie voor de komende 5-10 jaar, in plaats van de huidige gefragmenteerde, stapsgewijze aanpak. Ten slotte, de opleiding van personeel. We hebben een nieuwe generatie vertalers, redacteurs en auteursrechtvertegenwoordigers nodig die de internationale spelregels begrijpen en over de nodige vaardigheden beschikken om te onderhandelen over internationale auteursrechten.
Het is een lange weg om Vietnamese boeken wereldwijd te verspreiden, en het vergt doorzettingsvermogen en strategisch denken. Wanneer een Vietnamees boek in veel landen wordt gelezen, is dat niet alleen een succes op economisch of auteursrechtelijk gebied, maar ook een weerspiegeling van de Vietnamese cultuur, intellect en geest in het wereldwijde bewustzijn. Om dit te bereiken, moet de Vietnamese uitgeversbranche zich losmaken van haar "thuisbasis", zich resoluut professionaliseren en haar waarde in het digitale tijdperk herdefiniëren.
Bron: https://baonghean.vn/khat-vong-dua-sach-viet-ra-the-gioi-10334365.html
Reactie (0)