Temidden van het bergachtige landschap van westelijk Nghe An , terwijl het oogstseizoen ten einde loopt, vullen gelach en gepraat de open velden. Daar brengt het traditionele volksspel "to mang"—het schieten van mangzaadjes met vingers en tenen om een doelwit te raken—niet alleen vreugde, maar dient het ook als een verbindende factor voor de gemeenschap, waardoor de culturele identiteit van het Thaise volk van generatie op generatie wordt doorgegeven.
De dorpelingen juichten op het stoffige "veld".
Op een middag begin mei, toen het zonlicht achter het Pù Huột-gebergte verzachtte, kwamen we aan in de gemeente Bình Chuẩn (provincie Nghệ An), een vallei die aan alle kanten wordt omgeven door bergketens en het uitgestrekte Pù Huống-woud. Hier bewaart de Thái-etnische gemeenschap in zeven dorpen nog steeds veel unieke traditionele culturele gebruiken.
De sfeer op de Muong Chon-markt, aan het begin van het dorp Tong, is erg levendig. Honderden mensen hebben zich hier verzameld en vormen in meerdere lagen cirkels om de bewegingen van de deelnemers aan het "to mang"-spel aandachtig te volgen. De kleurrijke brokaatjurken steken af tegen de bruine ondergrond en vormen een eenvoudig maar cultureel rijk tafereel.
Mevrouw Kha Thi Nguyen, een inwoonster van de gemeente Binh Chuan, vertelde dat de mensen al dagen vakantie hadden en niet naar de velden waren gegaan, waardoor ze volop tijd hadden om het To Mang-spel te organiseren. Veel mensen uit de omliggende dorpen waren gekomen om mee te doen.
Midden op het veld liggen ronde, platte, bruine, gladde zoutstenen netjes langs de startlijn. Ongeveer tien meter verderop staan kleine, handgrote, schubvormige houten blokjes rechtop op een rode lijn – de finishlijn voor de zoutstenen.
Nadat de dorpsoudste had geroepen: "De strijd begint!", knielden de vrouwen, moeders en zussen in hun traditionele kleding neer, legden de gezouten zaden op hun knieën en schoten ze krachtig met hun vingers weg. De zaden vlogen ver, rolden snel over de grond en brachten het doelwit steeds dichterbij. Sommigen raakten stukken hout met hun zaden, waardoor het hout schudde en omviel. Onmiddellijk klonk er gejuich en applaus door de binnenplaats.
De sfeer werd steeds levendiger. Spelers schoten om de beurt en toeschouwers verdrongen zich eromheen, klappend en juichend. De kinderen keken aandachtig toe bij elk schot en sprongen af en toe op en schreeuwden van vreugde als een schot raak was.
Volgens de heer Ha Vinh Uoc, vicevoorzitter van de gemeente Binh Chuan in de provincie Nghe An, is "to mang" een eeuwenoud volksspel van het Thaise volk, dat zijn oorsprong vindt in hun werkomgeving. Na urenlang werken op het land komen de dorpelingen vaak samen om to mang te spelen, om de vermoeidheid te verlichten en zichzelf te motiveren om hard door te werken.
In het oude Thais betekent "tó" schieten of gooien, terwijl "mặng" de naam is van een soort zaad dat voorkomt in de vrucht van een klimplant. Veel soorten zaden van planten die "tó" (geschoten of gegooid) kunnen worden, zijn in het bos te vinden, maar men kiest alleen voor het "mặng"-zaad omdat het rond en plat is, donkerbruin, met een glad, glanzend oppervlak en een diameter van ongeveer 3-5 cm. Dit maakt het geschikt voor spelers om met hun vingers weg te tikken of snel te draaien en met hun voeten naar voren te gooien.
Volgens mevrouw Lo Thi Luong uit het dorp Na Co in de gemeente Binh Chuan is het spel "to mang" geschikt voor alle leeftijden en geslachten. Je hebt alleen wat "to mang"-zaadjes en een open ruimte nodig om te spelen. Hoe meer mensen meedoen, hoe leuker het is. Maar om het spannender te maken, vormen mensen vaak teams om tegen elkaar te strijden. Deze "open" aanpak houdt het spel levendig en zorgt voor een unieke, bruisende sfeer.
Naast een vorm van vermaak en lichaamsbeweging is het spel Tó Mạng ook aanwezig bij veel belangrijke dorpsgebeurtenissen, zoals housewarmingfeesten, bruiloften, dorpsceremonies, oogstfeesten en de Grote Eenheidsdag. In elke setting fungeert het spel als een brug, die mensen helpt zich te verenigen en dichter bij elkaar te komen.
In de gemeente Binh Chuan spelen de Thaise inwoners van de dorpen Na Co, Xieng, Quan, Tong, Met, Que en Dinh dit spel nog steeds regelmatig. Tijdens perioden van inactiviteit in de landbouw, wanneer het werk op het land tijdelijk stil ligt, wordt mang een vertrouwde gemeenschapsactiviteit.
13 stappen om de vlam van de gemeenschapscultuur opnieuw aan te wakkeren en levend te houden.
Tó Mạng is niet alleen aantrekkelijk vanwege de levendige en energieke sfeer, maar ook boeiend door de unieke regels en technieken. Traditioneel bestaat het spel uit 13 stappen met kenmerkende namen zoals: ka đít, ka nặng, ka xông, mươi thìn, xùm, ka nay, pa lạt, phan tiền, xụt Xịt, tòn èn, kép nê, ki hua en nhín. Elke stap correspondeert met een houding en schiettechniek, variërend van eenvoudig tot complex.
Spelers kunnen zoutkorrels met hun vingers afschieten terwijl ze zitten, knielen, staan, liggen, of de korrels op de grond leggen, op hun knieën zitten of zelfs met hun voeten naar voren gooien. De moeilijkheidsgraad neemt geleidelijk toe, waardoor spelers echt behendig, volhardend en met precieze kracht moeten zijn.
Nadat de teams zijn verdeeld, moet elk team bekwame spelers selecteren om tegen elkaar te strijden. Vervolgens wordt er geloot om de volgorde van de wedstrijden te bepalen. Tijdens de wedstrijd voert elk teamlid om de beurt 13 voorgeschreven stappen uit. Om te winnen, moeten teams, naast individuele vaardigheden, ook goed samenwerken en een degelijke strategische planning hebben. Dit maakt het niet alleen een individueel spel, maar ook een zeer collaboratieve activiteit.
Het spel wordt gespeeld in een flexibele ruimte; het enige wat nodig is, is een vlak stuk grond, van een tuin of een stukje land bij het bos tot een open ruimte in het dorp. Deze eenvoud zorgt ervoor dat het spel een integraal onderdeel van het gemeenschapsleven blijft.
De heer Ha Vinh Uoc, vicevoorzitter van de gemeente Binh Chuan, zei dat door de sterke ontwikkeling van nieuwe vormen van vermaak veel volksspellen langzaam in de vergetelheid raken. Het spel "to mang" behoudt echter zijn vitaliteit dankzij de nauwe band met het gemeenschapsleven. De laatste jaren wordt dit spel regelmatig opgenomen in culturele activiteiten en festivals om mensen, met name de jongere generatie, aan te moedigen deel te nemen. Dit draagt bij aan het behoud en de bevordering van traditionele waarden. De lokale overheid moedigt mensen altijd aan om volksspellen die rijk zijn aan de culturele identiteit van het Thaise volk, waaronder het spel "to mang", in stand te houden.
In werkelijkheid schuilt de aantrekkingskracht van het "tó mạng"-spel niet in de beloningen of de competitie, maar in de vreugde en de saamhorigheid die het met zich meebrengt. Tijdens het spelen lachen, spelen en juichen mensen samen, waardoor een warme en intieme sfeer ontstaat. Laat in de middag, als de zon achter de bergtoppen ondergaat, is het speelveld nog steeds een drukte van jewelste. De laatste schietrondes eindigen te midden van gelach en een gevoel van nostalgie.
Tó Mạng is een volksspel dat zijn oorsprong vindt in de arbeid en productie, en dat gebruikt wordt om vermoeidheid te verlichten en inspiratie op te doen na pauzes. In de loop der decennia is uit kleine zandkorrels een grote culturele ruimte ontstaan – een plek die herinneringen bewaart, mensen verbindt en waardevolle waarden doorgeeft aan toekomstige generaties.
Bron: https://www.vietnamplus.vn/nghe-an-dong-bao-dan-toc-thai-giu-lua-van-hoa-tu-tro-choi-dan-gian-to-mang-post1108294.vnp
Reactie (0)