Báo động từ thực tế
"Nếu có quy định hạn chế trẻ sử dụng điện thoại, mạng xã hội như một số nước châu Âu thì tôi hoàn toàn ủng hộ", chị Đào Thị Loan (phường Kiến An) chia sẻ khi nhắc đến cậu con trai đang học lớp 7. Dù gia đình nhiều lần nhắc nhở, thậm chí thu điện thoại, con trai chị vẫn tìm cách sử dụng. "Có thời điểm cháu phản ứng tiêu cực, bỏ ăn, hạn chế giao tiếp; việc học sa sút, xuất hiện dấu hiệu lệ thuộc vào trò chơi điện tử", chị Loan nói.
Tại nhiều khu dân cư trên địa bàn thành phố, không khó bắt gặp hình ảnh nhóm học sinh ngồi cạnh nhau nhưng mỗi em lại sử dụng một chiếc điện thoại, ít trò chuyện, ít vận động. Cô giáo Đỗ Thị Oanh, giáo viên Trường THCS Phạm Trấn (xã Trường Tân), cho biết nhiều học sinh có thói quen thức khuya chơi game hoặc lướt mạng xã hội, dẫn đến mệt mỏi, mất tập trung khi đến lớp; thậm chí có em vẫn tìm cách sử dụng điện thoại trong giờ học. Những biểu hiện này cho thấy xu hướng lệ thuộc vào môi trường số của học sinh ngày càng rõ nét.
Kết quả khảo sát của nhóm nghiên cứu Trường Đại học Hải Dương cho thấy 25,7% số học sinh được hỏi có dấu hiệu lệ thuộc nhẹ vào mạng xã hội, 11,8% ở mức trung bình và 4,7% ở mức nặng. Hệ lụy thể hiện khi 79,3% học sinh giảm tập trung học tập, 73,9% không hoàn thành bài học và hơn 66% bị ảnh hưởng bởi bạo lực ngôn ngữ trên mạng.
Không chỉ ảnh hưởng đến học tập, mạng xã hội và trò chơi trực tuyến còn tác động đến nhận thức, hành vi của học sinh. Một số em có xu hướng bắt chước hành vi tiêu cực, dễ bị cuốn theo trào lưu thiếu lành mạnh, lệch chuẩn trong ứng xử.
Theo các chuyên gia, việc sử dụng thiết bị điện tử quá mức không chỉ ảnh hưởng kết quả học tập mà còn gây hệ lụy về thể chất và tinh thần. Trẻ có nguy cơ gặp vấn đề về thị lực, rối loạn giấc ngủ, giảm khả năng tập trung; lâu dài có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi. Việc lạm dụng điện thoại cũng khiến học sinh hạn chế giao tiếp xã hội, thiếu kỹ năng sống, dễ thu mình hoặc có biểu hiện tiêu cực.
Gia đình, nhà trường chung tay
Tình trạng lệ thuộc mạng xã hội, trò chơi điện tử ở trẻ em một phần xuất phát từ việc thiếu sự đồng hành của người lớn. Nhiều chuyên gia cho rằng, khi thiếu quan tâm, chia sẻ từ gia đình, thiết bị điện tử dễ trở thành nơi trẻ tìm đến để giải tỏa cảm xúc.
Thạc sĩ tâm lý Trần Thị Tuyết Hồng, công tác tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương I, cho biết trong nhịp sống hiện đại, không ít phụ huynh vì mưu sinh nên ít thời gian dành cho con. Sự thiếu kết nối khiến trẻ dễ rơi vào trạng thái cô đơn, gặp khó khăn trong học tập, các mối quan hệ nhưng không biết chia sẻ. Khi đó, mạng xã hội và trò chơi trực tuyến trở thành lựa chọn thay thế, kéo theo nguy cơ lệ thuộc.
Việc hạn chế trẻ sử dụng mạng xã hội, trò chơi điện tử không thể dựa vào biện pháp cứng nhắc hay cấm đoán. Quan trọng hơn là xây dựng sự gắn kết trong gia đình. Cha mẹ cần chủ động dành thời gian cho con, trò chuyện, lắng nghe để hiểu nhu cầu, tâm lý của trẻ. Khi cảm nhận được sự quan tâm, nhu cầu tìm đến thế giới ảo sẽ giảm.
Vai trò nêu gương của người lớn rất quan trọng. Nếu cha mẹ thường xuyên sử dụng điện thoại, việc yêu cầu con hạn chế sẽ thiếu thuyết phục. Những thay đổi nhỏ như giảm thời gian dùng thiết bị, tăng tương tác trực tiếp trong gia đình có thể tạo chuyển biến tích cực.
Ở mỗi độ tuổi, việc định hướng cần linh hoạt. Với trẻ nhỏ, nên ưu tiên hoạt động vui chơi, giao tiếp trực tiếp để hình thành kỹ năng xã hội và thói quen lành mạnh. Với học sinh THCS, phụ huynh có thể khuyến khích tham gia thể thao, sinh hoạt ngoại khóa hoặc công việc phù hợp trong gia đình. Đối với học sinh THPT, việc sử dụng thiết bị là cần thiết nhưng cần được kiểm soát, hướng dẫn đúng mục đích học tập, tránh sa đà vào giải trí.
Bên cạnh gia đình, nhà trường giữ vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thay thế tích cực. Việc tổ chức các câu lạc bộ văn hóa, thể thao, nghệ thuật không chỉ giúp học sinh giải tỏa áp lực mà còn tăng cơ hội giao tiếp, phát triển kỹ năng, giảm dần sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử.
LÊ HƯƠNGNguồn: https://baohaiphong.vn/noi-lo-tre-em-ham-thiet-bi-dien-tu-539746.html
Bình luận (0)