Quà Tết OCOP xứ Thanh: Khi đặc sản địa phương vào thị trường quà biếu

Quà Tết OCOP mở ra hướng đi mới cho sản phẩm đặc trưng xứ Thanh, góp phần nâng cao giá trị và lan tỏa bản sắc văn hóa địa phương trong mỗi dịp xuân về.

Sự kiên trì của chủ thể OCOP trên thị trường quà Tết

Trong bối cảnh thị trường quà biếu ngày càng đề cao yếu tố chất lượng, nguồn gốc và giá trị tinh thần, các sản phẩm OCOP của Thanh Hóa đang từng bước khẳng định vị thế riêng. Không còn đơn thuần là những mặt hàng tiêu dùng hằng ngày, nhiều đặc sản địa phương đã được “khoác áo mới” để trở thành quà Tết trang trọng, phù hợp với nhu cầu biếu tặng của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức.

Sản phẩm OCOP là chủ lực phục vụ như cầu tiêu dùng trong dịp Tết. Ảnh: Thu Thủy.

Tuy nhiên, để bước chân vào thị trường quà Tết - một phân khúc nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy cạnh tranh - đòi hỏi các chủ thể OCOP phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kiên trì và tầm nhìn dài hạn. Thực tế cho thấy, không phải sản phẩm OCOP nào cũng dễ dàng trở thành quà biếu nếu thiếu sự đầu tư về câu chuyện sản phẩm, bao bì, cũng như chiến lược tiếp cận thị trường.

Anh Nguyễn Thế Hoàng, Giám đốc HTX Chế biến thủy sản Hải Bình, phường Hải Bình, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những chủ thể mạnh dạn tiên phong với mô hình hộp quà Tết OCOP. Ý tưởng này đã được anh ấp ủ từ sớm, song chỉ đến năm 2023, khi các sản phẩm của HTX được chứng nhận OCOP, anh mới chính thức triển khai. Trước đó, trong giai đoạn 2020-2021, HTX đã có ba sản phẩm đạt OCOP 3 sao gồm nước mắm cốt cá cơm Vị Thanh, mắm tôm và mắm tép.

Theo anh Hoàng, chứng nhận OCOP không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng, mà còn là yếu tố then chốt tạo niềm tin cho người tiêu dùng khi lựa chọn làm quà biếu. “Tôi xác định rõ, sản phẩm phải đạt OCOP thì mới đủ uy tín để bước vào thị trường quà Tết. Đây là ‘tấm vé thông hành’ giúp khách hàng yên tâm, nhất là khi quà được dùng để biếu đối tác hoặc người thân,” anh chia sẻ.

Từ nhu cầu thực tế của thị trường, HTX xây dựng hai dòng hộp quà Tết. Một dòng gồm hoàn toàn các sản phẩm OCOP đã được chứng nhận; dòng còn lại kết hợp giữa nước mắm OCOP với ruốc cá thu, tôm sấy khô - những đặc sản quen thuộc của vùng biển Nghi Sơn. Cách làm này vừa đảm bảo tính pháp lý, vừa tăng sự đa dạng và linh hoạt về mức giá, phù hợp với nhiều nhóm khách hàng.

Sản phẩm nem chua Bà Lan đạt OCOP 4 sao. Ảnh: Thu Thủy.

Ngay trong mùa Tết đầu tiên đưa ra thị trường, hơn 2.000 hộp quà của HTX đã được tiêu thụ tại cả miền Bắc và miền Nam. Tết năm 2025, sản lượng tiếp tục được duy trì ổn định. Sang năm nay, dù thị trường có nhiều biến động, HTX chủ động điều chỉnh số lượng hộp quà, song vẫn tăng sản lượng sản phẩm OCOP chủ lực là nước mắm cốt cá cơm Vị Thanh, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao dịp cuối năm. Theo anh Hoàng, việc linh hoạt điều chỉnh kế hoạch sản xuất là yếu tố quan trọng để quà Tết OCOP phát triển bền vững, tránh chạy theo phong trào ngắn hạn.

Giá trị văn hóa và hướng đi cho quà Tết OCOP xứ Thanh

Không chỉ các HTX, nhiều cơ sở sản xuất OCOP tại Thanh Hóa cũng đang tích cực “bắt nhịp” xu hướng quà Tết. Bà Đào Thị Lan, chủ cơ sở nem chua Bà Lan - sản phẩm OCOP 4 sao tiêu biểu của địa phương cho biết, trước đây gia đình bà chủ yếu tập trung bán sản phẩm truyền thống, chưa từng nghĩ đến việc làm giỏ quà Tết. Tuy nhiên, sau khi sản phẩm được chứng nhận OCOP và thị hiếu tiêu dùng thay đổi, bà bắt đầu thử nghiệm các giỏ quà Tết kết hợp.

Mỗi giỏ quà gồm nem chua OCOP và một số đặc sản xứ Thanh khác, hướng đến phân khúc quà biếu gia đình, cơ quan và đối tác. “Tết đầu tiên tôi chỉ làm thử vài trăm giỏ, hình thức còn đơn giản. Nhưng phản hồi của khách hàng khá tích cực. Năm nay, tôi đầu tư hơn về bao bì, mẫu mã để giỏ quà vừa đẹp, vừa thể hiện được bản sắc Thanh Hóa,” bà Lan chia sẻ.

Thực tế cho thấy, việc liên kết nhiều sản phẩm OCOP của các chủ thể khác nhau trong cùng một giỏ quà không chỉ giúp tăng giá trị kinh tế, mà còn tạo nên câu chuyện tổng thể về vùng đất, con người và văn hóa địa phương. Thay vì quảng bá đơn lẻ từng sản phẩm, quà Tết OCOP trở thành một “tổ hợp giá trị”, giúp người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh với các dòng quà Tết truyền thống trên thị trường.

Mỗi hộp quà Tết OCOP đang góp phần lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh sản phẩm địa phương. Ảnh: Thu Thủy.

Ở góc độ quản lý, nhiều chuyên gia cho rằng quà Tết OCOP là hướng đi phù hợp để nâng tầm chương trình OCOP từ “sản phẩm” sang “thương hiệu vùng miền”. Cuối năm 2025, cuộc thi thiết kế giỏ quà OCOP được tổ chức tại tỉnh Vĩnh Long đã mở ra nhiều gợi ý đáng chú ý cho các địa phương, trong đó có Thanh Hóa. Sự kết hợp hài hòa giữa vật liệu truyền thống như tre, gỗ, cói với thiết kế bao bì hiện đại không chỉ nâng cao tính thẩm mỹ, mà còn góp phần kể câu chuyện về nguồn gốc, giá trị văn hóa của từng sản phẩm.

Về lâu dài, để quà Tết OCOP thực sự trở thành một ngành hàng ổn định, các chủ thể tại Thanh Hóa cần tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng, chuẩn hóa bao bì, tăng cường liên kết giữa các đơn vị sản xuất, đồng thời mở rộng kênh phân phối, đặc biệt là thương mại điện tử. Khi đó, mỗi hộp quà Tết OCOP không chỉ là món quà biếu ngày xuân, mà còn là sự gửi gắm niềm tự hào về nông sản, văn hóa và khát vọng phát triển bền vững của xứ Thanh.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/qua-tet-ocop-xu-thanh-khi-dac-san-dia-phuong-vao-thi-truong-qua-bieu-d793390.html