PGS.TS.BS Nguyễn Quang - Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
PGS.TS.BS Nguyễn Quang - Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức - cho biết rối loạn cương dương (RLCD) là một bệnh lý đa yếu tố, liên quan đồng thời đến hệ mạch máu, thần kinh, nội tiết, chuyển hóa, tâm lý và lối sống. Ở nhiều bệnh nhân, RLCD không phải do một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của nhiều cơ chế phối hợp với nhau.
Mối liên hệ giữa testosterone và cơ chế cương dương
Theo các khuyến cáo của nhiều Hội chuyên ngành như Hội Tiết niệu châu Âu (EAU) và Hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA), testosterone đóng vai trò rất quan trọng đối với ham muốn tình dục của nam giới, trong khi quá trình cương dương lại chủ yếu phụ thuộc vào hoạt động của hệ thần kinh và hệ mạch máu.
Khi có kích thích tình dục, cơ thể sẽ giải phóng nitric oxide (NO) tại thể hang. Chất này giúp giãn cơ trơn và tăng lưu lượng máu đến dương vật để tạo ra sự cương cứng. Testosterone không trực tiếp tạo ra sự cương dương nhưng có vai trò hỗ trợ duy trì ham muốn tình dục, chức năng nội mô mạch máu và hoạt động của hệ NO–cGMP.
Chính vì vậy, một người có testosterone bình thường vẫn có thể bị RLCD nếu hệ mạch máu hoặc thần kinh gặp vấn đề. Ngược lại, không phải mọi trường hợp testosterone thấp đều gây RLCD rõ rệt.
PGS.TS Nguyễn Quang chia sẻ: "Nhiều nam giới hiện nay có xu hướng đồng nhất testosterone với khả năng tình dục. Thực tế, testosterone giống như 'nền năng lượng' của hoạt động tình dục, còn sự cương cứng lại phụ thuộc rất lớn vào chất lượng hệ mạch máu và thần kinh."
Theo ông, ở nhiều trường hợp, nam giới vẫn có ham muốn nhưng không thể duy trì sự cương do tổn thương mạch máu hoặc rối loạn thần kinh. Ngược lại, một số bệnh nhân testosterone thấp lại chủ yếu biểu hiện giảm ham muốn hơn là mất hoàn toàn khả năng cương.
Khi nào testosterone thấp gây ra rối loạn cương dương?
Testosterone đóng vai trò rất quan trọng đối với ham muốn tình dục của nam giới. Ảnh minh họa.
Thiếu hụt testosterone thực sự có thể ảnh hưởng đến khả năng cương thông qua nhiều cơ chế như làm giảm ham muốn tình dục, ảnh hưởng đến hoạt động giãn mạch cần thiết cho quá trình cương, gây giảm năng lượng, giảm hưng phấn và làm cơ thể đáp ứng kém hơn với các kích thích tình dục.
Ở một số bệnh nhân có testosterone thấp rõ rệt, tình trạng này có thể làm giảm đáp ứng với các thuốc hỗ trợ cương dương nhóm ức chế PDE5 (là loại thuốc đầu tay chữa rối loạn cương dương hiện nay).
Theo khuyến cáo quốc tế, thiếu hụt testosterone thường được xem xét khi testosterone toàn phần dưới khoảng 300 ng/dL (≈10 nmol/L) và đồng thời có các triệu chứng lâm sàng phù hợp như:
- Giảm ham muốn tình dục;
- Mệt mỏi kéo dài;
- Giảm khối cơ;
- Tăng mỡ bụng;
- Giảm năng lượng;
- Suy giảm chất lượng cương.
PGS.TS Nguyễn Quang nhấn mạnh: "Không phải cứ testosterone thấp trên xét nghiệm là phải điều trị ngay. Điều quan trọng là phải đánh giá đồng thời triệu chứng lâm sàng, tuổi, bệnh nền, nguy cơ tim mạch và cả nhu cầu sinh sản của bệnh nhân."
Theo ông, trong thực hành Nam học hiện đại, testosterone không phải là "thuốc tăng bản lĩnh đàn ông" như nhiều quảng cáo hiện nay. Việc sử dụng liệu pháp testosterone thay thế (TRT) cần có chỉ định rõ ràng và được theo dõi chuyên môn chặt chẽ.
Những "thủ phạm giấu mặt" khác
PGS.TS.BS Nguyễn Quang tư vấn về các vấn đề nam khoa.
Dữ liệu lâm sàng cho thấy phần lớn trường hợp rối loạn cương dương xuất phát từ hoặc đồng thời liên quan đến các bệnh lý mạch máu và rối loạn chuyển hóa, trong khi các nguyên nhân nội tiết, bao gồm thiếu hụt testosterone, chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ hơn. Các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và béo phì có thể làm tổn thương nội mô mạch máu, giảm lưu lượng máu đến dương vật và gây suy giảm khả năng cương.
PGS.TS Nguyễn Quang cho rằng: "Rối loạn cương dương đôi khi là tín hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý tim mạch toàn thân. Không ít bệnh nhân đến khám vì RLCD nhưng sau đó phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch."
Ngoài yếu tố mạch máu, các tổn thương thần kinh do phẫu thuật vùng chậu, bệnh Parkinson, thoát vị đĩa đệm hoặc chấn thương tủy sống cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cương.
Yếu tố tâm lý hiện cũng ngày càng phổ biến, đặc biệt ở nam giới trẻ tuổi. Stress kéo dài, mất ngủ, lo âu, trầm cảm hoặc áp lực về hiệu suất tình dục có thể làm tăng hoạt hệ giao cảm, gây co mạch và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình cương.
PGS.TS Nguyễn Quang chia sẻ: "Hiện nay chúng tôi gặp khá nhiều nam giới trẻ tuổi có testosterone hoàn toàn bình thường nhưng vẫn RLCD do stress kéo dài, áp lực công việc, mất ngủ hoặc lo âu về hiệu suất tình dục."
Lối sống hiện đại như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thức khuya, ít vận động và béo phì cũng góp phần làm tăng tỷ lệ RLCD ở nam giới trẻ. Ngoài ra, một số thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc an thần cũng có thể gây ảnh hưởng đến chức năng tình dục.
Cách tiếp cận điều trị khoa học
Theo các hướng dẫn hiện nay, điều trị RLCD cần tiếp cận theo hướng cá thể hóa và toàn diện thay vì chỉ tập trung vào testosterone hay thuốc hỗ trợ cương.
Bệnh nhân cần được đánh giá:
- Triệu chứng lâm sàng;
- Xét nghiệm nội tiết đúng thời điểm;
- Đường máu, mỡ máu, huyết áp;
- Sức khỏe tim mạch;
- Yếu tố tâm lý và lối sống.
Ngoài thuốc điều trị, thay đổi lối sống đóng vai trò rất quan trọng. Giảm cân, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, kiểm soát stress và bỏ thuốc lá đều có thể cải thiện đáng kể chức năng cương và sức khỏe tình dục nói chung.
Nếu nguyên nhân chủ yếu liên quan đến:
- Thiếu hụt testosterone: Có thể cân nhắc TRT khi có chỉ định.
- Rối loạn mạch máu: Thuốc nhóm ức chế PDE5 thường là lựa chọn ưu tiên, nếu không có chống chỉ định và sau khi đánh giá nguy cơ tim mạch.
- Yếu tố tâm lý: Cần phối hợp tư vấn tâm lý và điều chỉnh hành vi.
Theo PGS.TS Nguyễn Quang: "Điều trị RLCD hiệu quả không chỉ đơn thuần là kê một viên thuốc hỗ trợ cương dương. Điều quan trọng hơn là phải nhận diện được nguyên nhân nền phía sau, từ chuyển hóa, nội tiết, tâm lý cho đến sức khỏe tim mạch."
Theo ông, Nam học hiện đại đang chuyển từ mô hình điều trị theo triệu chứng sang mô hình chăm sóc sức khỏe tình dục toàn diện và cá thể hóa.
Rối loạn cương dương không đơn thuần là "chuyện testosterone", mà là một biểu hiện phản ánh sức khỏe toàn thân của người đàn ông. Hiểu đúng bản chất vấn đề sẽ giúp nam giới tránh lạm dụng các sản phẩm "tăng testosterone" không rõ nguồn gốc, đồng thời tiếp cận điều trị một cách khoa học, an toàn và hiệu quả hơn.
Nguồn: https://suckhoedoisong.vn/roi-loan-cuong-duong-co-phai-do-testosterone-thap-169260523185928517.htm
Bình luận (0)