สนธิสัญญาแวร์ซายส์ ซึ่งลงนามเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1787 ระหว่างบิชอปปิเญอ เดอ เบอแฮน ผู้แทนของลอร์ดเหงียนฟุกอาน และเคานต์เดอ มงต์โมแร็ง ผู้แทนของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส ล้มเหลวตั้งแต่เริ่มต้นเนื่องจากคลังของฝรั่งเศสอยู่ในสภาพที่ย่ำแย่และปัจจัยอื่นๆ อีกหลายประการ
เอกสารฉบับนี้ถูกลืมเลือนไปชั่วระยะหนึ่ง และปรากฏขึ้นอีกครั้งอย่างกะทันหันระหว่างการเดินทางของเรือรบซีเบลไปยังน่านน้ำเวียดนามในช่วงปลายปี 1817 และต้นปี 1818 กัปตันที่นำคณะผู้แทนฝรั่งเศสในการเดินทางครั้งนี้คือ พันเอก เดอ เคอร์การิออน และจุดประสงค์ของการเดินทางได้รับการระบุโดยนักประวัติศาสตร์ ตรัน ตรอง คิม ดังนี้: "ในเดือนมิถุนายนของปีนั้น (1817) เรือรบฝรั่งเศสซีเบลได้เข้าสู่ท่าเรือ ดานัง กัปตัน เคานต์ เดอ เคอร์การิออน ( sic ) กล่าวว่า พระเจ้าหลุยส์ที่ 18 แห่งฝรั่งเศสทรงส่งเขามาเพื่อขอให้ดำเนินการตามสนธิสัญญาที่ลงนามโดยนายปิญโญ เดอ เบอแฮน ในปี 1787 เกี่ยวกับการยกท่าเรือดานังและเกาะคอนลอน พระเจ้าเต๋อโตทรงส่งเจ้าหน้าที่มาตอบว่า เนื่องจากฝรั่งเศสไม่ได้ดำเนินการตามสนธิสัญญาเหล่านั้นมาก่อน จึงถือว่าสนธิสัญญาเหล่านั้นถูกยกเลิกและจะไม่ถูกกล่าวถึงอีก" ( ประวัติศาสตร์เวียดนามฉบับย่อ - สำนักพิมพ์วรรณกรรม 2012 หน้า 465)
ภาพเหมือนของกษัตริย์เกียลอง (ค.ศ. 1762 - 1820)
ภาพ: จากคลังเอกสาร
รายละเอียดเหล่านี้ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ใน พงศาวดารประวัติศาสตร์ Đại Nam Thực Lục และผู้อ่านสงสัยว่า Trần Trọng Kim อ้างอิงแหล่งข้อมูลใดเมื่อทำการสรุปเช่นนั้น ในที่สุด คำตอบอาจมาจากงานเขียน 612 หน้าชื่อ Abrégé de l'histoire d'Annam ( ประวัติศาสตร์อันนาม ฉบับย่อ) โดย Alfred Schreiner ซึ่งตีพิมพ์ในไซง่อนในปี 1906 โดยผู้เขียนเขียนไว้ว่า: "ในปี 1818 เคานต์เดอ เคอร์การิอู ผู้บัญชาการเรือไซเบล ในนามของพระเจ้าหลุยส์ที่ 18 แห่งฝรั่งเศส ได้เดินทางมาเพื่อขอให้ดำเนินการตามสนธิสัญญาปี 1787 เกี่ยวกับตูราน (ดา นัง ) และปูโล-คอนโดร์ (เกาะคอน ดาว ) เขาได้รับการต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จ..." ( Abrégé ... op. cit. - หน้า 115-116 - แปลจากภาษาเวียดนามต้นฉบับ )
ความจริงอยู่ที่ไหน?
อันที่จริง นักเขียนหลายคนไม่ทราบว่าในช่วงกลางทศวรรษ 1910 งานเขียนของ "คนวงใน" ชิ้นหนึ่งได้หักล้างภารกิจที่สมมติขึ้นของเรือไซเบลโดยทางอ้อม งานเขียนชิ้นนั้นคือบันทึกการเดินทางของกัปตันเดอ เคอร์การิอู กัปตันเรือไซเบล ซึ่งปิแอร์ เดอ จอยน์วิลล์ได้เล่าไว้อย่างละเอียดในผลงานของเขา ชื่อ *La mision de la Cybèle en Extrême - Orient 1817-1818 - Journal de voyage du capitaine A.De Kergariou * (ภารกิจของเรือไซเบลในตะวันออกไกล 1817-1818 - บันทึกการเดินทางของกัปตันเอ. เดอ เคอร์การิอู) ซึ่งตีพิมพ์ในปารีสในปี 1914
หน้าปกผลงานของ Pierre de Joinville, La mission de la Cybèle
ภาพ: ข้อมูลจากแหล่งที่มาของผู้เขียน
บันทึกการเดินเรือของเดอ เคอร์การิอูระบุว่าเรือไซเบลเดินทางมาถึงท่าเรือตูราน (ดานัง) ในวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1817 ในเวลานั้น มีข้าราชการฝรั่งเศสเหลืออยู่ที่ราชสำนัก เว้ เพียงสองคน คือ ฌอง บาติสต์ ไชญู ซึ่งได้รับชื่อเวียดนามว่า เหงียน วัน ถัง จากท่านลอร์ดเหงียน อั๋น ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งจ่าสิบเอก (ชั้นสอง) และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นมาร์ควิสถังดึ๊ก และอีกคนคือ ฟิลิปป์ แวนนิเยร์ ซึ่งมีชื่อเวียดนามว่า เหงียน วัน ชัน ดำรงตำแหน่งจ่าสิบเอกและได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นมาร์ควิสชันโวเช่นกัน
ดังนั้น เมื่อเดินทางมาถึง กัปตันเรือ Cybèle De Kergariou จึงรีบเขียนจดหมายยาวถึง Chaigneau และ Vannier เพื่อสรุปวัตถุประสงค์ของการเดินทาง ซึ่งรวมถึง:
- เพื่อเชิดชูธงชาติฝรั่งเศสให้สูงตระหง่านในทะเลเอเชีย และปกป้องการค้าของฝรั่งเศสในภูมิภาคนี้
- ข้าพเจ้าขอเข้าเฝ้าพระเจ้าจาหลง เพื่อทูลถวายพระพรจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 18 เนื่องในโอกาสที่จักรพรรดิฝรั่งเศสเสด็จกลับคืนสู่ราชบัลลังก์
- ถวายของขวัญหลายชิ้นจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 18 แด่พระราชาจาลอง (รวมถึงนาฬิกาแบบลูกตุ้ม ปืนไรเฟิลล่าสัตว์ และปืนพกสองกระบอก)
เมื่อได้รับแจ้งคำขอเข้าเฝ้าของเดอ เคอร์การิโอ พระเจ้าเกียลองทรงมีพระราชดำรัสให้ข้าราชบริพารพิจารณา และในวันที่ 15 มกราคม ค.ศ. 1818 แวนนิเยร์ได้แจ้งเนื้อหาของการพิจารณาให้แก่กัปตันทราบ โดยระบุว่าเนื่องจากเดอ เคอร์การิโอไม่ได้นำหนังสือรับรองมาด้วย พระเจ้าเกียลองจึงไม่สามารถรับหนังสือรับรองดังกล่าวได้ และไม่สามารถรับของขวัญได้เนื่องจากไม่ทราบที่มาของของขวัญเหล่านั้น
เมื่อวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1818 พิธีอันศักดิ์สิทธิ์ได้จัดขึ้นที่เมืองตูราน โดยมีเจ้าหน้าที่ชาวเวียดนามจำนวนมากแต่งกายด้วยชุดพิธีการ เข้าพบกับกัปตันเดอ เคอร์การิอูและลูกเรือของเรือไซเบล พวกเขาได้ร่วมดื่มชา และตามคำสั่งของพระเจ้าจา ลอง คณะผู้แทนฝรั่งเศสได้รับเสบียงเพียงพอสำหรับการเดินทางกลับ ซึ่งรวมถึงควาย 5 ตัว หมู 5 ตัว ไก่และเป็ด 90 ตัว และผักจำนวนมาก
หน้าสุดท้ายของสนธิสัญญาแวร์ซายส์ ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1787 มีลายเซ็นของเคานต์ เดอ มงต์โมแร็ง (ด้านบน) และบารอน เดอ ดา ล็อก (ด้านล่าง)
ภาพ: ข้อมูลจากแหล่งที่มาของผู้เขียน
ในสมัยที่เวียดนามปกครองโดยระบอบกษัตริย์ การที่จักรพรรดิเวียดนามปฏิเสธที่จะรับคณะผู้แทนต่างชาติที่ไม่มีหนังสือรับรองนั้น ถือเป็นประเด็นสำคัญในพิธีการ ทูต ดังนั้น การที่จักรพรรดิจาลองปฏิเสธที่จะรับกัปตันเดอ เคอร์การิโอ จึงเป็นเหตุการณ์ปกติและสมเหตุสมผล
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ "ผิดปกติ" นั้นอยู่ที่อีกประเด็นหนึ่ง นั่นคือ ในช่วงเวลามากกว่า 20 วันที่กัปตันเดอ เคอร์การิอูติดต่อกับเจ้าหน้าที่ผู้แทนราชสำนักเว้ ไม่มีการกล่าวถึงสนธิสัญญาแวร์ซายส์เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1787 แม้แต่คำเดียว!
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ก่อนการเดินทาง เดอ เคอร์การิโอได้รับคำสั่งไม่ให้กล่าวถึงสนธิสัญญานี้เลย เพื่อรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับฝ่ายเวียดนาม ( La mission de la Cybèle... op. cit., หน้า XVI)
อย่างไรก็ตาม เป็นเวลาหลายร้อยปีแล้วที่ "ประวัติศาสตร์เวียดนามฉบับย่อ" และเอกสารจำนวนมากจากนักเขียนชาวเวียดนามได้ระบุว่าเรือซีเบลมีภารกิจในการเรียกร้องให้ราชสำนักเวียดนามปฏิบัติตามสนธิสัญญาแวร์ซายในส่วนของตน
ฉันเชื่อว่าความอยุติธรรมที่เกิดขึ้นกับเทพีไซเบลนี้จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขให้สอดคล้องกับความจริงทางประวัติศาสตร์!
ที่มา: https://thanhnien.vn/noi-oan-tram-nam-cua-tau-cybele-185260502193301574.htm
การแสดงความคิดเห็น (0)