Từ trung tâm mậu dịch quốc tế đến trung tâm tài chính quốc tế

Hấp lực đặc biệt về giao thương quốc tế của xứ Quảng vẫn đang len lỏi chuyển tiếp qua mấy trăm năm, từ trung tâm mậu dịch quốc tế Hội An đến trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng.

Trước mắt, cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng sẽ làm việc tại toà nhà ở Công viên phần mềm số 2. Ảnh: XUÂN SƠN

Sứ mệnh vùng đất tiên phong

Hội An từ rất sớm đã trở thành một trọng yếu về ngoại thương. Thời kỳ hưng thịnh nhất kéo dài từ khoảng cuối thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 18. Sự phồn thịnh của Hội An gắn liền với việc được chúa Nguyễn chọn lựa là tiền cảng để giao thương với thế giới của xứ Đàng Trong, sau đó dần điền tên mình vào bản đồ mậu dịch khu vực và quốc tế trong suốt mấy trăm năm.

Sau mấy thế kỷ, Đà Nẵng là một trong 2 địa phương (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) được giao “sứ mệnh” tiếp cận với “sân chơi” tài chính thế giới. Việc được Chính phủ lựa chọn khi còn một số đô thị trên toàn quốc khác có quy mô không kém, phần nào phản ánh sự kỳ vọng về hấp lực ở góc độ ngoại thương của Đà Nẵng.

Ở giai đoạn thịnh vượng, Hội An khẳng định vị thế một đô thị liên vùng có tính chất quốc tế thông qua việc tham gia vào 4 tuyến giao thương vùng duyên hải (kết nối cảng biển - cửa sông); tuyến giao thương đại dương; tuyến giao thương lục địa (kết nối miền Trung với các quốc gia vùng bán đảo Đông Nam Á) và tuyến giao thương đường bộ Bắc - Nam.

Hội An từng là trung tâm mậu dịch quốc tế trong khoảng cuối thế kỷ 16 kéo dài đến đầu thế kỷ 18. Ảnh: QUỐC TUẤN

Đối sánh sau mấy trăm năm, không kể tuyến giao thương hiện đại mới xuất hiện là đường hàng không thì cơ bản Đà Nẵng đã kế thừa, phát triển vị thế “cửa ngõ” vùng cũng như là một trong các đầu mối của quốc gia trên nền tảng các tuyến giao thương trong quá khứ mà Faifo - Hội An từng thiết lập được. Nổi bật ở chỗ: Đà Nẵng nằm ở điểm cuối, là “đầu ra” chiến lược xuyên quốc gia của Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC); hệ thống cảng biển nước sâu của Đà Nẵng đang nâng cấp mạnh mẽ được đánh giá sẽ sớm giúp thành phố trở thành điểm kết nối quan trọng giữa Việt Nam với các thị trường quốc tế.

Điểm nhìn giữa hai trung tâm

Ông Trần Ánh, Chi hội Khoa học lịch sử Hội An (Hội Khoa học lịch sử thành phố Đà Nẵng) cho hay, cộng đồng cư dân Hội An từ lâu đã rất nhạy bén với thời cuộc, tìm tòi những phương pháp kinh doanh năng động để thu lợi từ việc địa phương là một trung tâm mậu dịch quốc tế. Cụ thể, là việc cho các thương nhân nước ngoài thuê nhà để giao thương.

Thành phố Đà Nẵng là một trong 2 trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam. Ảnh: XUÂN SƠN

Cạnh đó, nhu cầu nhiều mặt của thương khách khi đến Hội An đã đặt ra yêu cầu tạo dựng dịch vụ phù hợp để thương khách tiêu tiền. Từ đây nhiều nhà hàng xuất hiện để bán các loại ẩm thực như cao lầu, hoành thánh, nhân sâm, lường phảnh, xí mà… cho đến nay vẫn là các đặc sản của Hội An được du khách yêu thích.

Cũng theo ông Trần Ánh, người Hội An lúc đó đã rất sáng tạo khi biết đóng gói túi, giỏ, bao bì không chỉ để bảo quản hàng hóa tại chỗ mà còn làm dịch vụ phục vụ cho thương nhân nước ngoài. Người dân rất có kinh nghiệm về kẹp quế, sấy bảo quản cau khô, chế biến và bảo quản vi cước cá, yến sào để đảm bảo chất lượng hàng hóa trong nhiều tháng lênh đênh trên biển.

Soi chiếu trong hoàn cảnh hiện tại, có thể ít nhiều nhận thấy những động thái tương đồng khi Đà Nẵng đã quy hoạch nhiều khu đất đắc địa ở ven biển nhằm tạo dựng không gian đô thị tiêu chuẩn quốc tế để đón đầu “làn sóng” công dân, nhân lực tinh hoa có thể đến khi trung tâm tài chính quốc tế hình thành.

Còn ở góc độ cung ứng dịch vụ, có thể thấy doanh nghiệp Đà Nẵng cần nắm bắt cơ hội, có phương án đổi mới sáng tạo, nâng tầm chuỗi cung ứng về du lịch, thương mại, logistics… qua đó khai thác tối đa giá trị tăng thêm, để sự hưởng lợi từ việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế lan tỏa rộng rãi như cư dân Hội An đã từng làm trong quá khứ...

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương văn phòng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng ngày 9/1/2026. Ảnh: NGỌC HÀ

Đi kèm với việc công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng cũng được thành lập vào tháng 12/2025.

Theo Sở Tài chính, thành phố đã tổ chức chương trình bồi dưỡng cơ bản về tài chính quốc tế cho 300 cán bộ của thành phố; cạnh đó kết nối mời các trí thức người Việt đang làm việc, học tập tại Vương quốc Anh và các nước châu Âu về làm việc, đảm nhiệm các vị trí quản lý, điều hành tại trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng. Có thể thấy, thành phố đang rất coi trọng yếu tố con người, chú trọng thu hút, sử dụng nhân lực chất lượng cao để gia tăng tỷ lệ thành công cho trung tâm tài chính quốc tế.

Mô hình Trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng rất mới, chưa từng có đối với nước ta, câu chuyện định vị thương hiệu còn ở thì tương lai. Nhưng ngoái lại quá khứ một chút, xứ Quảng đã từng hiện diện một trung tâm ngoại thương mang tầm vóc quốc tế. Để thấy, vùng đất này ẩn chứa hấp lực đặc biệt và đủ nội lực để tạo ra những câu chuyện kinh tế phi thường đáng chờ đợi và trao gửi niềm tin...

Nguồn: https://baodanang.vn/tu-trung-tam-mau-dich-quoc-te-den-trung-tam-tai-chinh-quoc-te-3323981.html