Trong kỷ nguyên số, khái niệm “công dân số” không còn xa lạ. Đó không chỉ là người sử dụng điện thoại thông minh hay Internet, mà là người có khả năng tiếp cận, khai thác và sử dụng công nghệ số một cách chủ động, an toàn và hiệu quả trong đời sống hằng ngày.
Từ giải quyết thủ tục hành chính, thanh toán điện tử, khám chữa bệnh, học tập đến kinh doanh trên môi trường mạng, mọi hoạt động xã hội đang dần chuyển dịch lên nền tảng số. Điều đó đòi hỏi người dân phải có kỹ năng số cơ bản để thích ứng với môi trường mới.
Đây cũng là mục tiêu cốt lõi mà phong trào “Bình dân học vụ số” hướng tới: phổ cập tri thức số cho toàn dân, giúp mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận công nghệ và trở thành công dân số trong thời đại mới.
Phong trào được triển khai trên tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Một trong những định hướng quan trọng của nghị quyết là lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số, đồng thời xây dựng xã hội học tập số và công dân số trên phạm vi toàn quốc.
Điểm đáng chú ý là “Bình dân học vụ số” không chỉ hướng tới nhóm lao động trẻ hay lực lượng công nghệ, mà mở rộng tới mọi tầng lớp nhân dân: học sinh, sinh viên, nông dân, công nhân, người cao tuổi… với tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị chuyên đề "Bình dân học vụ số - Quốc hội số".
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, công nghệ đang dần trở nên gần gũi hơn thông qua những việc làm rất cụ thể.
Tại phường Cửa Nam (Hà Nội), các tổ công nghệ số cộng đồng tổ chức nhiều lớp hướng dẫn người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh, quét mã QR, tra cứu thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nhiều cán bộ, đoàn viên thanh niên trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân vượt qua tâm lý e ngại công nghệ.
Ở Hưng Yên, nhiều xã triển khai mô hình “Bình dân học vụ số” cho hội viên phụ nữ và nông dân. Không ít tiểu thương tại chợ dân sinh lần đầu biết sử dụng chuyển khoản QR thay cho tiền mặt; người dân lớn tuổi được hỗ trợ cài đặt VNeID và thanh toán điện tử ngay trên điện thoại cá nhân.
Trong khi đó, tại Thái Nguyên, nhiều địa phương tổ chức các lớp kỹ năng số cộng đồng gắn với hướng dẫn người dân bán hàng online, quảng bá nông sản trên nền tảng số và tiếp cận thương mại điện tử. Nhiều hộ dân trước đây chỉ bán trực tiếp nay đã biết livestream, chụp ảnh sản phẩm và tiếp cận khách hàng qua mạng xã hội.
Tại TP.HCM, nhiều khu phố triển khai mô hình “tổ công nghệ số lưu động”, hỗ trợ người dân đăng ký chữ ký số cá nhân, cài đặt ứng dụng ngân hàng số và hướng dẫn thanh toán viện phí, học phí trực tuyến. Nhiều người lao động phổ thông lần đầu tiếp cận các tiện ích số phục vụ công việc và sinh hoạt hằng ngày.
Ở Bắc Giang, các hợp tác xã nông nghiệp được tập huấn kỹ năng bán hàng trên sàn thương mại điện tử, sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm qua livestream. Nhờ đó, nhiều nông sản địa phương đã tiếp cận được thị trường rộng lớn hơn thay vì phụ thuộc vào thương lái truyền thống.
Tại Đà Nẵng, các lớp phổ cập AI cơ bản dành cho học sinh, sinh viên và người lao động trẻ đang được tổ chức miễn phí tại nhiều trung tâm cộng đồng. Người học được hướng dẫn sử dụng công cụ AI trong học tập, làm việc, tìm kiếm thông tin và nâng cao kỹ năng số cá nhân.
Một ví dụ đáng chú ý khác là việc triển khai các khóa học AI và kỹ năng số miễn phí trên nền tảng “Bình dân học vụ số”. Người dân có thể học cách sử dụng công cụ AI, nhận diện lừa đảo công nghệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân hay tiếp cận kỹ năng số cơ bản ngay trên điện thoại thông minh.
Không chỉ học cách sử dụng công nghệ, người dân còn được trang bị kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện rủi ro trên không gian mạng và tiếp cận các công cụ số phục vụ học tập, lao động, sản xuất.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ, việc hình thành công dân số càng trở nên cấp thiết. AI không chỉ thay đổi phương thức sản xuất mà còn làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và tương tác với xã hội. Nếu không có kỹ năng số, khoảng cách công nghệ sẽ nhanh chóng trở thành khoảng cách phát triển.
Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là xây dựng tinh thần học tập suốt đời trong môi trường số. Bởi công nghệ thay đổi từng ngày, việc cập nhật tri thức số cũng cần trở thành nhu cầu thường xuyên của mỗi cá nhân.
Từ tinh thần “diệt giặc dốt” năm xưa đến hành trình xây dựng công dân số hôm nay, “Bình dân học vụ số” không chỉ là phong trào công nghệ, mà đang từng bước tạo nên nền tảng con người cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Nguồn: https://mst.gov.vn/xay-dung-cong-dan-so-tu-phong-trao-binh-dan-hoc-vu-so-197260510083245061.htm
Bình luận (0)