An ninh quốc gia đang định hình AI

Từ việc nới lỏng một phần lệnh hạn chế đối với Anthropic đến cơ chế phát hành có điều kiện dành cho OpenAI, Washington đang phát đi tín hiệu rõ ràng rằng các mô hình AI tiên tiến sẽ ngày càng chịu sự giám sát trực tiếp của Chính phủ Mỹ dưới danh nghĩa bảo vệ an ninh quốc gia.

Việc Chính phủ Mỹ cho phép Anthropic khôi phục một phần quyền truy cập mô hình AI Mythos 5 sau gần hai tuần đình chỉ tưởng như chỉ là kết quả của một cuộc đàm phán giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ.

AI không còn đơn thuần là cuộc cạnh tranh giữa các công ty công nghệ. Ảnh: AI

Nhưng nhìn rộng hơn, đây có thể là dấu mốc cho thấy cuộc đua AI toàn cầu đã bước sang giai đoạn mới, khi việc phát hành một mô hình AI tiên tiến không còn hoàn toàn do doanh nghiệp quyết định, mà ngày càng chịu sự giám sát trực tiếp của nhà nước dưới danh nghĩa an ninh quốc gia.

Hai tuần trước, Anthropic buộc phải vô hiệu hóa hai mô hình AI tiên tiến Mythos 5 và Fable 5 sau khi Bộ Thương mại Mỹ lo ngại các cơ chế bảo vệ có thể bị vượt qua, khiến công nghệ này bị lợi dụng để phát hiện lỗ hổng phần mềm hoặc phục vụ các cuộc tấn công mạng.

Đến cuối tuần này, Washington đồng ý cho Mythos 5 hoạt động trở lại nhưng chỉ đối với một nhóm nhỏ các tổ chức được lựa chọn trước, chủ yếu là các đơn vị phụ trách phòng thủ an ninh mạng và nhà cung cấp hạ tầng trọng yếu. Trong khi đó, Fable 5 vẫn tiếp tục bị hạn chế.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc Anthropic được nới lỏng một phần hạn chế, mà còn ở tiền lệ chính sách mà vụ việc tạo ra. Đây được xem là một trong những động thái can thiệp sâu nhất từ trước đến nay của Chính phủ Mỹ đối với việc phát hành một mô hình AI thương mại.

Không chỉ phải điều chỉnh các biện pháp bảo vệ, Anthropic còn cam kết phối hợp với Chính phủ Mỹ xây dựng quy trình cho phát hành AI trong tương lai, cho thấy cơ chế kiểm soát đang có xu hướng được thể chế hóa.

Có thể bạn quan tâm

Nga sẽ không chủ động đặt vấn đề dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương TâyQuan chức ngoại giao cấp cao của Nga khẳng định, Mátxcơva sẽ không chủ động đặt vấn đề dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây, đồng thời nhấn mạnh việc coi các biện pháp cưỡng chế đơn phương như một phần bình thường của quan hệ quốc tế là điều không thể chấp nhận.

Mỹ, Iran bất ngờ tấn công dồn dập nhau, chiến tranh đang bùng nổ trở lại?Những diễn biến căng thẳng vài ngày qua tại Vịnh Ba Tư không đơn thuần là các vụ đụng độ quân sự đơn lẻ giữa Mỹ và Iran. Thực chất, đây là giai đoạn mở màn cho một cuộc cạnh tranh chiến lược sâu sắc hơn nhằm định hình trật tự an ninh khu vực thời hậu chiến và quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, hãng tin Nournews bình luận.

Venezuela tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân sau trận động đất kép(HTV) - Trong nhiều giờ qua, nhiều nạn nhân trong trận động đất kép tại Venezuela đã được cứu khỏi đống đổ nát. Tuy nhiên giới chức nước này dự báo số thương vong vẫn còn tiếp tục tăng.

Trên danh nghĩa, việc các công ty AI đưa mô hình của mình ra đánh giá vẫn được mô tả là tự nguyện. Tuy nhiên, diễn biến vừa qua cho thấy ranh giới giữa "tự nguyện" và "bắt buộc trên thực tế" ngày càng mờ đi.

Anthropic buộc phải gỡ các mô hình mới khỏi thị trường, OpenAI cũng chỉ phát hành GPT-5.6 Sol cho một số khách hàng được Chính phủ Mỹ phê duyệt, còn Meta chịu sức ép tham gia cơ chế đánh giá các mô hình AI tiên tiến.

Điều đó cho thấy Washington không còn xử lý một trường hợp riêng lẻ mà đang thiết lập luật chơi mới cho toàn bộ ngành AI.

Quá trình phát triển AI vì thế đang chuyển từ mô hình "ra mắt trước, xử lý rủi ro sau" sang "đánh giá rủi ro trước khi phát hành".

Nếu trước đây trọng tâm quản lý chủ yếu là bản quyền, quyền riêng tư hay thông tin sai lệch, thì nay mối quan tâm đã dịch chuyển sang nguy cơ AI hỗ trợ tấn công mạng hoặc đe dọa các hạ tầng trọng yếu. Khi đó, năng lực kỹ thuật không còn là yếu tố duy nhất quyết định thời điểm một sản phẩm được đưa ra thị trường.

Trớ trêu ở chỗ, Anthropic vốn là doanh nghiệp theo đuổi hình ảnh phát triển AI có trách nhiệm. Chính công ty này từng cảnh báo Mythos có khả năng đặc biệt mạnh trong việc phát hiện lỗ hổng phần mềm. Nhưng cũng chính những cảnh báo đó lại trở thành một trong những lý do khiến Washington siết chặt việc phát hành mô hình.

Tuy nhiên, cách tiếp cận mới cũng làm dấy lên nhiều tranh luận. Anthropic cho rằng chưa có nhà phát triển nào có thể bảo đảm mô hình AI chống vượt rào bảo vệ một cách tuyệt đối.

Nhiều chuyên gia an ninh mạng cũng nhận định những rủi ro mà Washington viện dẫn không chỉ tồn tại ở Anthropic mà xuất hiện ở nhiều mô hình AI tiên tiến khác.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Theo họ, nếu các doanh nghiệp Mỹ phải chịu quy trình kiểm soát ngày càng chặt chẽ trong khi các đối thủ nước ngoài vẫn tăng tốc, lợi thế đổi mới của Mỹ có thể bị ảnh hưởng.

Dù vậy, một thực tế đã trở nên rõ ràng: AI không còn đơn thuần là cuộc cạnh tranh giữa các công ty công nghệ. Khi các mô hình AI tiên tiến ngày càng được coi là nguồn lực chiến lược, quyết định chúng được phát hành ở đâu, vào thời điểm nào và cho ai sử dụng sẽ ngày càng mang dấu ấn của chính sách quốc gia.

Nguồn: https://hanoimoi.vn/an-ninh-quoc-gia-dang-dinh-hinh-ai-1209594.html