Bắc Ninh: Sớm hoàn thiện hạ tầng khu đô thị, khu dân cư mới

BẮC NINH - Trong hành trình phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, tỉnh Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện đồng bộ hạ tầng các khu đô thị, khu dân cư mới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều dự án đã có người dân sinh sống nhưng hạ tầng cảnh quan, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình công cộng vẫn dang dở. Việc sớm bố trí vốn, tháo gỡ vướng mắc pháp lý và siết chặt quản lý đang trở thành đòi hỏi bức thiết.

Hạ tầng dang dở, cảnh quan thiếu đồng bộ

Những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa trên địa bàn tỉnh diễn ra nhanh chóng. Hàng loạt khu đô thị, khu dân cư mới được quy hoạch, đấu giá quyền sử dụng đất và từng bước hình thành cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, tại không ít nơi vẫn tồn tại tình trạng “xây nhà trước, hoàn thiện hạ tầng sau” khiến bộ mặt đô thị thiếu đồng bộ.

Khuôn viên cây xanh Khu dân cư Thành Xương Giang, phường Bắc Giang cỏ mọc cao biến thành điểm tập kết vật liệu và bãi đỗ xe hỏng.

Tại khu dân cư Thành Xương Giang (phường Bắc Giang), dự án có quy mô khoảng 27,6 ha, dân số dự kiến hơn 3,1 nghìn người, được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 với tính chất là khu dân cư kết hợp công trình dịch vụ - công cộng, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Thế nhưng sau hơn 5 năm đấu giá đất, nhiều hộ dân đã xây nhà, chuyển đến sinh sống song các hạng mục như khuôn viên cây xanh, mặt nước, bãi đỗ xe vẫn chưa hoàn thiện theo quy hoạch. Ghi nhận thực tế cho thấy, một số diện tích đất trống bị tận dụng làm nơi tập kết vật liệu xây dựng; rác thải sinh hoạt, chất thải rắn xây dựng đổ tràn lan, gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Khu đô thị mới Ninh Khánh (phường Nếnh) với quy mô 9,86 ha, tổng mức đầu tư gần 338 tỷ đồng. Các căn liền kề đã hoàn thành, khu đất phân lô bán nền đã có người dân đến ở nhưng nhiều khuôn viên cây xanh không được chăm sóc, cỏ dại mọc um tùm, rác thải tồn lưu.

Đáng chú ý, dự án nhà ở xã hội D-Green Park (Dabaco Khắc Niệm) do Tập đoàn Dabaco triển khai tại tổ dân phố Thượng, phường Hạp Lĩnh, dù cư dân đã sinh sống ổn định nhưng khuôn viên cây xanh, hồ nước theo quy hoạch chưa được hoàn thiện. Một số diện tích đất dành cho hạng mục cảnh quan bị sử dụng sai mục đích, thậm chí trở thành điểm tập kết rác tự phát. Cạnh đó, khu tái định cư đường vành đai 4 cũng chịu cảnh tương tự.

Không chỉ các phường trung tâm, nhiều khu dân cư tại phường Yên Dũng, Chũ, xã Yên Thế… cũng xuất hiện tình trạng tương tự.

Vướng pháp lý, thiếu nguồn lực

Phân tích nguyên nhân, các cơ quan chuyên môn cho rằng đây là hệ quả tổng hợp của nhiều yếu tố. Trước hết, nhiều khu đô thị đang trong quá trình xây dựng, mật độ dân cư còn thấp, tồn tại quỹ đất trống nên dễ bị lợi dụng đổ trộm rác thải, vật liệu xây dựng. Ý thức của một bộ phận người dân chưa cao; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm ở một số nơi chưa thường xuyên. Đặc biệt, những vướng mắc về cơ chế, chính sách là rào cản lớn. Ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND phường Bắc Giang cho biết: “Luật Nhà ở năm 2024 quy định không sử dụng vốn đầu tư công để xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho các khu đô thị, khu dân cư theo mô hình cũ. Nhà nước không còn trực tiếp đầu tư hạ tầng rồi phân lô bán nền như trước. Trong khi đó, nhiều dự án nhỏ lẻ triển khai trước đây theo cách này nên nay rơi vào tình trạng dở dang, không được bố trí vốn để làm các hạng mục còn lại”.

Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh có 145 dự án khu đô thị, khu dân cư đã lựa chọn chủ đầu tư, quy mô 27,87 triệu m² sàn, 4,98 nghìn ha đất. Trong đó, tỉnh Bắc Giang (cũ) có 130 dự án, hơn 2,41 nghìn ha; tỉnh Bắc Ninh (cũ) có 15 dự án, hơn 1,41 nghìn ha. Dự án đầu tư công, đấu giá đất có 333 dự án, khoảng 6,81 triệu m² sàn. Nhà ở xã hội có 43 dự án, 2,97 triệu m² sàn.

Bên cạnh đó, quy định mới yêu cầu khu đô thị, khu dân cư phải có quy mô từ 20 ha trở lên. Do đó, các dự án quy mô nhỏ hoặc bị chia nhỏ trước đây nay không còn phù hợp, không có nguồn để hoàn thiện hạ tầng đồng bộ. Theo báo cáo của Sở Xây dựng về việc xin ý kiến Đảng ủy UBND về quan điểm, định hướng phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn tới (đầu tháng 2 vừa qua) đã đánh giá, đa phần các dự án khu đô thị, khu dân cư hiện nay chưa chú trọng đến việc phát triển đô thị đồng bộ, hiện đại, tiện ích hoàn chỉnh, dẫn đến tỷ lệ lấp đầy rất chậm và thấp; không thúc đẩy được các loại hình dịch vụ phát triển.

Lãnh đạo Phòng Quản lý đô thị, Sở Xây dựng thông tin, để đạt chuẩn đô thị loại I - nền tảng hướng tới mục tiêu thành phố trực thuộc Trung ương thì địa phương phải đáp ứng đồng bộ các nhóm tiêu chí về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xanh, hạ tầng xã hội và công trình đặc thù. Việc đánh giá phải dựa trên số liệu cụ thể. Những khu đô thị chưa hoàn thiện cây xanh, cảnh quan, để xảy ra tình trạng đổ rác bừa bãi chắc chắn ảnh hưởng đến kết quả phân loại đô thị.

Siết chặt kỷ cương đô thị

Trước thực trạng trên, yêu cầu đặt ra là phải sớm có giải pháp đồng bộ, trong đó việc bố trí nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giữ vai trò then chốt. Cũng theo ông Trần Văn Thanh, đối với các hạng mục cảnh quan đã có hạ tầng cơ bản, có thể đề xuất đưa vào danh mục đầu tư công dưới hình thức cải tạo cảnh quan đô thị để hoàn thiện khuôn viên, trồng cây xanh. Với các khu đất nhỏ lẻ đã có mặt bằng sạch, địa phương sẽ tổ chức đấu giá, lựa chọn nhà đầu tư tư nhân với điều kiện bắt buộc xây thô công trình trước khi chuyển nhượng.

Tỉnh cũng đang rà soát toàn bộ các dự án dở dang để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xin ý kiến chỉ đạo, tránh lãng phí quỹ đất và ngân sách đã đầu tư. Theo Sở Xây dựng, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, hiện Sở Xây dựng cùng đơn vị tư vấn đang lập chương trình phát triển đô thị tổng thể; tổ chức khảo sát thực địa, thu thập số liệu theo từng tiêu chí cụ thể; trên cơ sở đó tham mưu giải pháp huy động nguồn lực và tăng cường phối hợp giữa tỉnh với chính quyền cấp xã, phường nhằm hoàn thiện các hạng mục còn thiếu.

Ông Nguyễn Thế Dũng, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Lộc Điền Anh (Hà Nội) - đơn vị chuyên tư vấn, giám sát thi công các công trình xây dựng cho rằng, cùng với nguồn vốn ngân sách, việc xã hội hóa đầu tư, nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư dự án và siết chặt quản lý trật tự đô thị, vệ sinh môi trường là yêu cầu bắt buộc.

Khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 không chỉ là mục tiêu về địa vị hành chính mà còn là cam kết về chất lượng sống của người dân. Hoàn thiện đồng bộ hạ tầng các khu đô thị, khu dân cư mới chính là thước đo năng lực quản trị và quyết tâm phát triển bền vững của Bắc Ninh trong giai đoạn mới.

 

Bài, ảnh: Đại La

Nguồn: https://baobacninhtv.vn/bac-ninh-som-hoan-thien-ha-tang-khu-do-thi-khu-dan-cu-moi-postid440255.bbg