Bãi Dừa – từ “tọa độ lửa” đến địa chỉ đỏ ở xã biển Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Bãi Dừa (xã Cổ Đạm) – nơi 20 cán bộ, chiến sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh hy sinh đã được dựng xây thành khu tưởng niệm trang nghiêm, là địa chỉ tri ân, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Báo Hà Tĩnh•29/03/2026

Giữa không gian yên bình của xã Cổ Đạm, Khu tưởng niệm các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh hiện lên trang nghiêm, như một dấu lặng thiêng liêng của lịch sử, nơi ghi nhớ những chiến công đã hóa thành bất tử. Công trình vừa được hoàn thành sau hơn 9 tháng triển khai xây dựng.

Theo tư liệu, Đại đội pháo binh 45 thuộc Khu tuần 2 Hải quân đóng quân tại Hải Phòng. Năm 1961, đơn vị được điều động về xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân cũ với mục tiêu bảo vệ vùng biển khu vực Bắc Trung Bộ. Năm 1964, đơn vị được chuyển giao cho lực lượng bộ đội địa phương, trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh (nay là Bộ CHQS Hà Tĩnh).

bqbht_br_z7667261584436-95c1dc5f04000d3bf134dc5d2c53d709.jpg

Ngày 12/7/1968, khi phát hiện tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng bờ biển cách 8km, Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh đang chốt tại trận địa pháo Bãi Dừa, thôn Cường Thịnh, xã Xuân Liên cũ (nay là xã Cổ Đạm) được lệnh nhả đạn. Gần 30 máy bay địch tấn công và phóng tên lửa xuống trận địa. Trong trận chiến ác liệt này, trận địa pháo với 4 khẩu 105 mm và 4 khẩu 12 ly 7 bị chìm trong biển lửa, 16 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Ngoài ra, tại đây còn có 4 cán bộ, chiến sĩ đại đội hy sinh trong các thời điểm khác.

Hơn 50 năm qua, nơi đây chỉ có tấm bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh được xây dựng đơn sơ. Mong muốn khôi phục một công trình để tri ân, gìn giữ ký ức lịch sử, cấp ủy, chính quyền huyện Nghi Xuân (cũ) và xã Cổ Đạm đã nỗ lực huy động các nguồn lực để xây dựng khu tưởng niệm. (Ảnh tư liệu).

bqbht_br_z7668331301175-15f39fc5d3dd1270d014b85021535d81.jpg

Tháng 6/2025, công trình Khu tưởng niệm các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh được khởi công với tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước và xã hội hóa từ các mạnh thường quân, con em xa quê. Công trình có tổng diện tích hơn 3.000m² gồm nhiều hạng mục như: nhà tưởng niệm, bia tưởng niệm, nhà soạn lễ, đường vào khu di tích, điện chiếu sáng...

Việc xây dựng khu tưởng niệm không chỉ thể hiện đạo lý ‘uống nước nhớ nguồn’ mà còn trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nhà tưởng niệm được xây dựng trang nghiêm, là nơi để Nhân dân và du khách thắp nén hương tri ân các cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh tại trận địa pháo Bãi Dừa.

Tên tuổi của 20 liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh được khắc ghi trên bia, như lời nhắc nhở bất tử về lòng dũng cảm và sự hy sinh vì Tổ quốc.

Ông Lê Văn Thức (xã Tiên Điền) – nguyên chiến sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh xúc động chia sẻ: “Mỗi lần trở lại nơi này, lòng tôi lại nghẹn lại khi nhớ về những người đồng đội đã hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, có những người chỉ mới nhập ngũ chưa đầy vài chục ngày. Nhìn khu tưởng niệm được xây *dựng khang trang, tôi vô cùng xúc động và cảm thấy biết ơn chính quyền, các nhà tài trợ đã góp phần gìn giữ ký ức thiêng liêng này”.*

bqbht_br_z7667261287090-8b38b8dfe32abbf83ccd0643ff13be63.jpg

Ông Nguyễn Văn Tuấn – Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm cho biết: “Khu tưởng niệm các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh là địa chỉ thiêng liêng, ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 20 liệt sĩ vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Việc đầu tư tôn tạo không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư nhiều hạng mục khác như xây dựng quảng trường, hồ sen... để tạo thành một quần thể khu di tích".