“Bẫy tử thần" sau làn khói thơm

Những làn khói thơm mùi trái cây, mùi bạc hà, những thiết bị nhỏ gọn sành điệu như một chiếc ổ cứng di động hay cây son môi đã và đang len lỏi vào tận giảng đường, quán cà phê cho tới các ngõ phố. Không chỉ ở các đô thị lớn, thuốc lá điện tử (TLĐT), pod, vape cũng đã xuất hiện tại nhiều địa phương, trong đó có Quảng Ninh.

 Thế nhưng, đằng sau "vỏ bọc" hiện đại và vô hại ấy, TLĐT chính là cái bẫy âm thầm tàn phá sức khỏe, đẩy người trẻ "đi thẳng" vào phòng cấp cứu, bệnh viện tâm thần.

Thuốc lá điện tử, công cụ trá hình của ma túy thế hệ mới.

Cuối năm 2025, tại khu vực ngã ba Hùng Thắng, phường Tuần Châu, lực lượng chức năng đã bắt giữ 1 đối tượng tàng trữ 8 điếu TLĐT nhãn hiệu “pod chill”. Điều nguy hại là qua giám định, phần tinh dầu trong điếu thuốc có chứa ma túy tổng hợp CBD. Dù đối tượng sau đó đã bị khởi tố nhưng có thể thấy, ma túy núp bóng tinh dầu TLĐT đã và đang len lỏi vào thị trường, nhắm vào giới trẻ. Các loại "pod chill" chứa ma túy tổng hợp gây nguy hại nghiêm trọng đến hệ thần kinh, có thể dẫn đến ảo giác và các hành vi mất kiểm soát. Theo thống kê của Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Quảng Ninh, chỉ tính riêng giai đoạn từ năm 2024 đến nay, bệnh viện đã ghi nhận 184 trường hợp phải nhập viện do rối loạn tâm thần liên quan đến sử dụng TLĐT, trong đó phần lớn là học sinh, sinh viên ở độ tuổi thanh thiếu niên.

Bác sĩ Khoa Rối loạn tâm thần do sử dụng chất gây nghiện, Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần Quảng Ninh đang khám, tư vấn cho người bệnh.

Thạc sĩ, bác sĩ Vũ Minh Hạnh, Giám đốc Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Quảng Ninh cảnh báo, cấu trúc bộ não của học sinh cấp 2, cấp 3 đang trong giai đoạn hoàn thiện, rất dễ bị tổn thương bởi chất kích thích. Hàm lượng Nicotine nồng độ cao trong các sản phẩm TLĐT không chỉ gây nghiện nặng mà còn làm suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và gây các hội chứng lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ. Đó là chưa kể các hóa chất phụ gia độc hại như Methyl salicylate, Glycerin hay Propylene glycol khi bị đốt cháy sẽ biến tính thành chất độc, trực tiếp găm sâu vào phế nang, gây tổn thương phổi cấp tính và làm tăng nguy cơ ung thư về lâu dài.

Trên thực tế, biến tướng ngầm của các chất ma túy mới chính là những làn khói ảo ảnh từ TLĐT. Lợi dụng cơ chế đốt nóng tinh dầu của các thiết bị pod, vape thế hệ mới, nhiều đối tượng đã pha trộn ma túy tổng hợp, cần sa, cannabinoid tổng hợp hoặc các chất hướng thần mới vào dung dịch hút. Các hương vị trái cây, kẹo ngọt, bao bì bắt mắt, kiểu dáng nhỏ gọn khiến sản phẩm dễ được “ngụy trang” như một món đồ công nghệ. Nhưng, một khi đã lệ thuộc nicotine hoặc bị cuốn vào các chất gây nghiện núp bóng, việc từ bỏ sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với suy nghĩ ban đầu.

Thiếu tá Nguyễn Văn Hoàn, Đội phó Đội Chuyên đề, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh Quảng Ninh) giới thiệu cách nhận biết và tác hại của thuốc lá điện tử.

Nghị quyết 173/2024/QH15 về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, nêu rõ, Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng TLĐT, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025... Bộ Y tế cũng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi), trong đó đề xuất cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 mua và sử dụng thuốc lá.

Để quét sạch các tụ điểm giao dịch lậu, không thể chỉ dựa vào các chế tài xử phạt của cơ quan chức năng mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ như "kiềng ba chân" giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần quan tâm sát sao hơn đến những thay đổi bất thường của con em mình. Nhà trường cần tăng cường truyền thông, kiểm tra, tư vấn tâm lý học đường, đồng thời xây dựng môi trường học tập không khói thuốc, không chất gây nghiện. Cơ sở y tế, xã hội cần phối hợp truyền thông, sàng lọc sớm các rối loạn tâm thần - hành vi liên quan đến sử dụng nicotine, TLĐT và chất gây nghiện, nhất là ở nhóm vị thành niên.

Em Nguyễn Anh Đ, một thanh niên phường Hồng Gai từng sử dụng TLĐT chia sẻ: “Trước đây em cũng từng dùng TLĐT, nhưng sau đó đã bỏ được vì bà em khuyên bảo và rất kiên quyết. Em thấy trong bạn bè vẫn còn một số người sử dụng, điều đó thực sự rất nguy hiểm. Em mong các bạn sớm hiểu rõ tác hại của thuốc lá, TLĐT để từ bỏ, trước hết là vì sức khỏe và tương lai của chính mình”.

Đã đến lúc toàn xã hội phải nhìn nhận đúng bản chất của TLĐT thế hệ mới: Đó không phải là biểu tượng của sự "sành điệu", không phải thú vui vô hại, càng không phải là công cụ giải tỏa căng thẳng mà chính là cái "bẫy tử thần" ngọt ngào nhưng nguy hiểm cần phải kiên quyết loại trừ.

Thu Giang

Nguồn: https://baoquangninh.vn/bay-tu-than-sau-lan-khoi-thom-3409412.html