Lớn lên trong gia đình có nhiều thế hệ làm nghề gốm, tuổi thơ của nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn gắn liền với hơi nóng từ những lò nung, tiếng quay đều của bàn xoay gốm, cùng hình ảnh đôi bàn tay của ông bà, cha mẹ ngày ngày cần mẫn nhào nặn từng thớ đất. “Ngay từ những ngày tháng học tiểu học, tôi đã cùng phụ giúp gia đình trong việc làm gốm. Nhớ mãi những ngày mưa, tôi luôn cố gắng chạy thật nhanh về nhà để phụ ông bà cất gốm vào nhà. Rồi khi nắng lên, tôi lại cùng gia đình mang gốm ra sân phơi”, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn chia sẻ.
 |
| Nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn. |
Khi trưởng thành, anh lại tiếp nối nghề truyền thống của gia đình. Với anh, để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh, người thợ phải chăm chút từ khâu lựa chọn nguyên liệu, tạo hình đến nung đốt và hoàn thiện. Đất phải được tinh lọc kỹ lưỡng để loại bỏ tạp chất, còn lò nung phải đạt nhiệt độ gần 1.300oC. Bên cạnh đó, người thợ còn phải vận dụng kỹ thuật để truyền được “phần hồn” vào tác phẩm. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình thực hiện cũng có thể khiến sản phẩm bị hư hỏng.
Càng gắn bó với nghề, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn càng thấu hiểu giá trị của gốm Kim Lan, dòng gốm cổ có lịch sử lâu đời, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của vùng đất ven sông Hồng, mang vẻ đẹp mộc mạc nhưng tinh tế và gắn bó với đời sống người Việt. “Tôi mong muốn rằng gìn giữ nghề không chỉ là bảo tồn mà còn phải phát huy, tạo ra những sản phẩm mới có giá trị dựa trên những nền tảng cốt lõi của nghề”, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn bày tỏ.
Vì vậy, bên cạnh các sản phẩm dân dụng quen thuộc, anh luôn trăn trở sáng tạo những tác phẩm độc bản, mang dấu ấn riêng, góp phần nâng cao giá trị nghệ thuật của gốm Kim Lan. Từ suy nghĩ đó, anh bắt tay thực hiện tác phẩm gốm nghệ thuật “Hồn Việt”. Tác phẩm được tạo hình dưới dạng chiếc chóe lục giác đồ sộ; cao 2,8m; đường kính 1,6m; nặng tới 1,6 tấn. Toàn bộ sản phẩm sử dụng men Hoàng Thổ, loại men được chế tác từ đất sét vàng, nổi bật bởi độ bền cao và khả năng chịu nhiệt vượt trội. Trên thân chóe, những họa tiết rồng, phượng đắp nổi được thực hiện công phu, tinh xảo, gửi gắm khát vọng về cuộc sống hạnh phúc, hòa hợp và bình yên. Với những giá trị nghệ thuật đặc sắc, tác phẩm đoạt giải C tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2023, đồng thời được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập là chiếc chóe lục giác men Hoàng Thổ đắp nổi hình rồng, phượng lớn nhất Việt Nam.
Nhớ lại quá trình thực hiện, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn chia sẻ: “Tôi vẫn nhớ mãi giây phút cả xưởng như nín thở khi chiếc bàn đỡ tác phẩm bất ngờ xuất hiện dấu hiệu nứt gãy. Khi đó, tác phẩm đã gần hoàn thiện. Chỉ cần chiếc bàn sập xuống, toàn bộ công sức suốt nhiều tháng trời sẽ đổ sông đổ biển, thậm chí gây nguy hiểm cho những người đang làm việc xung quanh. May mắn thay, tôi và các cộng sự đã kịp thời phát hiện và gia cố lại bàn đỡ”.
Không chỉ miệt mài sáng tạo để làm giàu thêm giá trị của gốm Kim Lan, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn còn rộng mở cánh cửa xưởng gốm đón các bạn trẻ đến học nghề và trải nghiệm. Anh mong muốn truyền lại những bí quyết, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm gắn bó với đất và lửa để khơi dậy tình yêu đối với nghề gốm truyền thống trong thế hệ kế cận. Bằng sự bền bỉ, niềm đam mê và tinh thần sáng tạo không ngừng, nghệ nhân Nguyễn Đức Tuấn đang góp phần giữ cho nghề gốm Kim Lan luôn đỏ lửa.
Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/ben-long-gin-giu-hon-gom-kim-lan-1046541
