Băng tan làm mực nước biển dâng, khiến khối lượng trên Trái đất phân bố lại và kéo dài thời gian của một ngày - Ảnh: BHASKAR ENGLISH
Nguyên nhân chính đến từ việc mực nước biển dâng, khiến khối lượng trên hành tinh phân bố lại và kéo dài thời gian của một ngày thêm khoảng 1,33 mili giây mỗi thế kỷ, theo trang LiveScience ngày 20-3.
Tốc độ quay của Trái đất phụ thuộc vào cách khối lượng hành tinh được phân bố. Khối lượng phân tán ra xa trục quay, tốc độ quay sẽ giảm: khi băng ở hai cực tan chảy và nước biển dâng lên, khối lượng Trái đất dịch chuyển làm hành tinh quay chậm lại.
Trước đây, các yếu tố tự nhiên như lực hấp dẫn của Mặt trăng được xem là tác nhân chính ảnh hưởng đến tốc độ quay. Lực này khiến ngày trên Trái đất dài thêm khoảng 2,4 mili giây mỗi thế kỷ.
Tuy nhiên, một quá trình khác gọi là điều chỉnh đẳng tĩnh băng hà - sự nâng lên chậm của vỏ Trái đất sau khi băng tan - giúp rút ngắn độ dài ngày khoảng 0,8 mili giây mỗi thế kỷ, tạo ra mức tăng còn khoảng 1,7 mili giây.
Ngoài ra, các hiện tượng ngắn hạn như El Niño cũng có thể làm chậm tốc độ quay tạm thời. Tuy nhiên theo nhóm nghiên cứu từ Đại học ETH Zurich (Thụy Sĩ), ảnh hưởng của biến đổi khí hậu hiện nay đang ngày càng rõ rệt và mang tính bất thường.
Để xác định mức độ thay đổi trong quá khứ, các nhà khoa học đã phân tích hóa thạch của sinh vật đơn bào có vỏ gọi là foraminifera.
Dữ liệu cho thấy tốc độ kéo dài ngày hiện nay nằm trong số những thay đổi nhanh nhất từng ghi nhận trong 3,6 triệu năm qua.
Trong tương lai, nếu phát thải khí nhà kính tiếp tục gia tăng, độ dài ngày có thể tăng tới 2,62 mili giây mỗi thế kỷ vào năm 2080.
Dù sự thay đổi này khó nhận thấy trong đời sống hằng ngày, nó có thể ảnh hưởng đến các hệ thống yêu cầu độ chính xác cao như vệ tinh, tàu vũ trụ và công nghệ đo thời gian.
Quan trọng hơn, phát hiện này cho thấy tốc độ nóng lên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng, với băng tan và mực nước biển dâng ngày càng rõ rệt.
Nguồn: https://tuoitre.vn/bien-doi-khi-hau-lam-cham-toc-do-quay-cua-trai-dat-20260327174131593.htm
Bình luận (0)