Biến “kinh tế bạc” thành động lực phát triển

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chuyển tư duy từ “gánh nặng” sang “cơ hội”, coi “kinh tế bạc” là một hướng đi mới nhằm thích ứng với biến động nhân khẩu học.

Trong một thời gian dài, già hóa dân số thường được nhắc đến với tâm thế lo ngại. Nhiều người cho rằng khi số lượng người cao tuổi tăng lên, chi phí an sinh xã hội sẽ lớn hơn, lực lượng lao động suy giảm và áp lực lên hệ thống y tế, bảo hiểm sẽ ngày càng nặng nề. Những lo lắng này không phải không có cơ sở. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào những khó khăn trước mắt mà bỏ qua những cơ hội đi kèm, chúng ta có thể bỏ lỡ một nguồn lực kinh tế đáng kể.

Thực tế cho thấy, ở nhiều quốc gia phát triển, “kinh tế bạc” đã trở thành một lĩnh vực kinh tế quan trọng. Từ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, du lịch nghỉ dưỡng, sản phẩm dinh dưỡng, thiết bị hỗ trợ sinh hoạt đến các nền tảng công nghệ phục vụ người cao tuổi…, tất cả tạo nên một hệ sinh thái kinh tế sôi động, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng. Khi quy mô dân số cao tuổi tăng lên, nhu cầu tiêu dùng đặc thù của nhóm này cũng mở ra một thị trường rộng lớn cho doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, tiềm năng của “kinh tế bạc” cũng rất đáng chú ý. Người cao tuổi không chỉ có nhu cầu chăm sóc sức khỏe, mà còn mong muốn được tham gia các hoạt động xã hội, văn hóa, du lịch, học tập và giải trí. Những nhu cầu đó nếu được đáp ứng bằng các sản phẩm, dịch vụ phù hợp sẽ tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới. Đồng thời, việc phát triển các ngành nghề liên quan cũng góp phần tạo thêm việc làm cho xã hội.

Một người cao tuổi ở xã Ea Bá phát triển mô hình vườn cây ăn trái hiệu quả, tạo thu nhập ổn định và tiếp tục đóng góp cho kinh tế gia đình, địa phương.

Không chỉ ở khía cạnh tiêu dùng, người cao tuổi còn là nguồn lực tri thức và kinh nghiệm quý giá. Trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục, tư vấn, khoa học kỹ thuật hay quản trị doanh nghiệp, kinh nghiệm của những người từng trải có thể tiếp tục được phát huy. Nếu có chính sách phù hợp để khuyến khích người cao tuổi tham gia lao động, làm việc bán thời gian hoặc tư vấn chuyên môn, xã hội sẽ tận dụng được một nguồn lực đáng kể.

Tuy vậy, để “kinh tế bạc” thực sự trở thành một động lực phát triển, cần có sự chuẩn bị từ sớm và đồng bộ. Trước hết là hệ thống chính sách phải hướng tới việc tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư vào các sản phẩm, dịch vụ dành cho người cao tuổi. Đồng thời cần phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe, nhà ở, du lịch, văn hóa phù hợp với nhu cầu của nhóm dân số này.

Cùng với đó, việc xây dựng một xã hội thân thiện với người cao tuổi cũng là yếu tố quan trọng. Hạ tầng đô thị, giao thông, công nghệ số hay các dịch vụ công cần được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, thuận tiện cho người lớn tuổi. Khi người cao tuổi có điều kiện sống tốt, họ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn có thể tiếp tục đóng góp cho cộng đồng.

Một điểm đáng chú ý khác là thay đổi nhận thức xã hội về người cao tuổi. Thay vì nhìn họ như một nhóm phụ thuộc, cần coi họ là một phần tích cực của đời sống kinh tế - xã hội. Việc phát huy vai trò của người cao tuổi trong gia đình, cộng đồng và các hoạt động xã hội sẽ góp phần tạo nên một xã hội gắn kết, nơi mọi thế hệ đều có cơ hội đóng góp và phát triển.

Già hóa dân số là xu hướng khó tránh khỏi trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia. Vấn đề không phải là làm thế nào để tránh già hóa, mà là làm thế nào để thích ứng và tận dụng những cơ hội mà xu hướng này mang lại. Khi tư duy được chuyển đổi từ “gánh nặng” sang “cơ hội”, già hóa dân số có thể trở thành một động lực mới cho tăng trưởng.

Việt An

Nguồn: https://baodaklak.vn/kinh-te/202603/bien-kinh-te-bac-thanh-dong-luc-phat-trien-6ce7fd6/