Blockchain trở thành hạ tầng số chiến lược

Theo Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số do Bộ KH-CN ban hành tại Quyết định số 3090/QĐ-BKHCN công bố ngày 8-10-2025, Nền tảng Blockchain quốc gia (NDAChain) đóng vai trò hạ tầng số dùng chung, xuyên suốt từ trung ương đến địa phương, đang từng bước phát huy hiệu quả.

Hạ tầng blockchain đầu tiên của Việt Nam

Nền tảng Blockchain quốc gia - NDAChain - do Bộ Công an chủ trì phát triển cùng với sự phối hợp của Trung tâm Dữ liệu quốc gia và Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA) đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia và các chức năng cốt lõi.

Hệ thống NDAChain được hiển thị theo thời gian thực để các thông tin trở nên minh bạch

“Blockchain đang dịch chuyển từ công nghệ giao dịch sang vai trò hạ tầng lõi của nền kinh tế dữ liệu. Với NDAChain, Việt Nam không chỉ làm chủ công nghệ lõi mà còn tạo ra một lớp xác thực thống nhất cho dữ liệu quốc gia, giúp mọi giao dịch số, từ hành chính công đến thương mại, đều minh bạch và có thể kiểm chứng”, đại diện NDAChain chia sẻ.

Tính đến tháng 12-2025, nền tảng đã vận hành thử nghiệm ổn định với 15 nút xác thực tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các đối tác chiến lược như TH Group, Sun Group, MISA, VNVC, Trung tâm Mã số mã vạch quốc gia... Hệ thống đã ghi nhận hơn 6 triệu giao dịch xác thực, chứng minh năng lực vận hành ở quy mô quốc gia.

Hiệp hội Dữ liệu quốc gia cho biết, hệ thống NDAChain sẽ mở rộng mạng lưới nút xác thực đến các tập đoàn công nghệ, trung tâm dữ liệu vùng và các tỉnh, thành phố, hình thành mạng lưới xác thực đa vùng có độ trễ thấp, khả năng chịu lỗi cao, sẵn sàng tích hợp với các nền tảng ngành, lĩnh vực.

Xác thực và tài sản hóa dữ liệu

Với kiến trúc 3 lớp, hệ thống NDAChain gồm: Lớp 1 là chuỗi khối lõi - nền tảng xác thực và bảo toàn dữ liệu; lớp 2 là các nền tảng dịch vụ và blockchain chuyên ngành như NDADID, sàn dữ liệu quốc gia; lớp 3 là các ứng dụng dân sinh và dịch vụ công như NDATrace, NDAKey. NDAChain đã công bố bộ API/SDK tích hợp mở, cho phép các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp dễ dàng kết nối, khai thác và triển khai các ứng dụng xác thực dữ liệu trên hạ tầng thống nhất này.

Dựa trên các cấu trúc này, Công ty PILA đã phát triển hệ sinh thái gồm hạ tầng chuỗi khối NDAChain, nền tảng định danh phi tập trung NDADID, ứng dụng quản lý danh tính số NDAKey và nền tảng định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm NDATrace, đang dần trở thành hạ tầng tài sản số thiết yếu của Việt Nam.

Nền tảng NDADID và NDAKey cho phép định danh số cho cá nhân, doanh nghiệp và thực thể dữ liệu. Mọi tài sản gắn liền với danh tính số này - từ hồ sơ, chứng nhận đến quyền sở hữu - đều được xác thực và bảo vệ bởi công nghệ blockchain dưới dạng chứng chỉ số, còn nền tảng NDATrace mở rộng khái niệm tài sản số sang lĩnh vực hàng hóa và chuỗi cung ứng. Mỗi sản phẩm được gắn một mã định danh duy nhất, chứa thông tin truy xuất nguồn gốc: nơi sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, hành trình lưu thông, giấy chứng nhận đều được công khai minh bạch và có thể kiểm chứng, xác thực trên quy mô toàn cầu.

Khi các lớp hạ tầng blockchain Việt Nam như NDADID, NDATrace… được kết nối liên thông với các hạ tầng blockchain quốc tế, Việt Nam đang đứng trước cơ hội kiến tạo hệ sinh thái sản xuất, thương mại trên niềm tin ở cấp độ quốc tế. “Blockchain là công nghệ duy nhất hiện nay có thể đảm bảo 3 yếu tố cốt lõi: Tính xác thực - mọi thông tin đều được chứng minh nguồn gốc; tính toàn vẹn - dữ liệu không thể bị chỉnh sửa; tính truy xuất - toàn bộ lịch sử của tài sản được lưu giữ minh bạch”, ông Nguyễn Phú Dũng, CEO Công ty PILA cho biết.

Theo Chi hội Blockchain TPHCM, các thành viên đã có hơn 40 mô hình thử nghiệm công nghệ blockchain trong truy xuất nông sản, logistics, thương mại điện tử và quản lý dữ liệu công. “Chúng tôi ghi nhận nhiều mô hình đi vào thực tiễn như xác thực tài liệu, quản lý tài sản công, truy xuất nguồn gốc nông sản và hàng hóa. Điều đáng mừng là doanh nghiệp đã ứng dụng blockchain thay vì chỉ xem đây là công nghệ mang tính thử nghiệm”, ông Nguyễn Quý Hòa, Chủ tịch Hội Truyền thông Điện tử TPHCM - đơn vị quản lý Chi hội Blockchain TPHCM, chia sẻ.

“TPHCM đang thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, blockchain có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong quản lý tài sản trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, chống hàng giả, tạo hệ thống dữ liệu minh bạch”, ông Nguyễn Quý Hòa cho biết thêm.

BÁ TÂN

Nguồn: https://www.sggp.org.vn/blockchain-tro-thanh-ha-tang-so-chien-luoc-post839821.html