Bướu cổ khi mang thai

Khi mang thai, cơ thể người mẹ sản xuất hormone khiến tuyến giáp hoạt động quá mức, làm tăng kích thước bướu cổ.

Chị Nguyễn Trúc Quyên (33 tuổi, Tây Ninh) vừa trải qua cuộc phẫu thuật cắt bướu cổ (bướu tuyến giáp). Bệnh nhân xuất viện sau 24 giờ, sức khỏe ổn định, không biến chứng.

Năm 2022, chị Quyên tầm soát sức khỏe phát hiện bướu cổ lành tính có kích thước 0,5 cm. Khi mang thai, u tăng kích thước, chị uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Sau sinh, bướu cổ phình to ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Đồng thời, người bệnh lo sợ bản thân mắc ung thư tuyến giáp.

Sau sinh, bướu cổ chị Quyên tăng kích thước nhanh chóng. Ảnh: Nguyễn Trăm

Giữa tháng 6, chị đến khám tại khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP HCM. Thạc sĩ - bác sĩ CKII Đoàn Minh Trông quan sát vùng cổ bệnh nhân thấy bướu lớn, chỉ định siêu âm ghi nhận kích thước 6 cm, được tiếp tục chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm, xác định u lành tính. Bướu có kích thước lớn và tăng trưởng nhanh chóng khiến người bệnh mất tự tin. Nếu không phẫu thuật, bướu có thể tổn thương dây thần kinh thanh quản, chèn ép thực quản khiến người bệnh khó nuốt, ảnh hưởng đến việc ăn uống.

"Phẫu thuật tuyến giáp nếu không cẩn trọng, người bệnh có nguy cơ bị khàn giọng; chảy máu trong 24-48 tiếng sau mổ; tê yếu tay, chân do phẫu thuật tác động đến tuyến cận giáp; tụ dịch tại lỗ gây sưng, phù nề vùng cổ", bác sĩ Trông đánh giá.

Ngày 26/6, bác sĩ Trông cho biết sau 60 phút, êkip cắt bóc tách cắt trọn thùy giáp trái mang khối u lớn, hạn chế tổn thương cơ quan quan trọng như thần kinh quặt ngược thanh quản, tuyến cận giáp, các mạch máu... Ngay sau mổ, chị Quyên nói chuyện bình thường, không khàn giọng.

Bác sĩ Trông cho biết thêm, trong thời gian mang thai, cơ thể người mẹ sản xuất hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) khiến tuyến giáp hoạt động quá mức và lớn hơn khoảng 10-15% so với ban đầu, nhất là với phụ nữ thiếu hụt i-ốt. Phụ nữ bị bướu cổ lúc mang thai, kích thước bướu sẽ tăng nhanh.

Bác sĩ Trông cùng êkíp bác sĩ khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP HCM phẫu thuật cắt bướu cổ cho chị Quyên. Ảnh: Nguyễn Trăm

Bướu cổ lành tính là tình trạng kích thước tuyến giáp tăng lên, sưng to bất thường do tế bào tuyến giáp phát triển quá mức hoặc không đồng đều. Tình trạng này thường không nguy hiểm.

Tuy nhiên, các bướu cổ lành tính có kích thước lớn cũng có thể dẫn đến tổn thương thần kinh (liệt dây thần kinh hoành, hội chứng Horner và liệt dây thần kinh thanh quản tái phát). Ngoài ra, tuyến giáp quá lớn chèn ép thực quản khiến người bệnh khó nuốt, ảnh hưởng đến việc ăn uống, thiếu chất dinh dưỡng.

Có nhiều nguyên nhân gây bướu cổ, trong đó, có 2,2 tỷ người trên toàn cầu bị bướu cổ do thiếu i-ốt. Ngoài ra, còn có các nguyên nhân sau: di truyền, sống ở vùng thiếu i-ốt, bệnh Basedow, viêm tuyến giáp, u tuyến yên tiết hormone kích thích tuyến giáp.

Hầu hết bướu cổ lành tính không có dấu hiệu hoặc triệu chứng nào khác ngoài sưng ở cổ. Trong nhiều trường hợp, bướu cổ nhỏ đến mức chỉ được phát hiện khi vô tình đi khám sức khỏe, xét nghiệm, chụp phim...

Với những bướu nhỏ, chức năng tuyến giáp bình thường, không gây nuốt nghẹn, khó thở... sẽ được theo dõi, khám định kỳ mà không cần điều trị. Các bướu cổ lớn, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, chức năng tuyến giáp, gây nuốt khó, thở... bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc, phẫu thuật.

Bác sĩ Trông khuyên phụ nữ bị bướu cổ khi mang thai cần thăm khám định kỳ để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Ngoài ra, trong chế độ ăn uống hàng ngày, cần bổ sung đầy đủ cá biển, muối i-ốt; thực hiện lối sống lành mạnh (không thức khuya, hạn chế uống rượu, bia, hút thuốc, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày) để nâng cao sức khỏe tổng thể, phòng tránh được nhiều bệnh: tiểu đường, bướu cổ, cường giáp...

Đức An

Source link: https://vnexpress.net/buou-co-khi-mang-thai-4621737.html