Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh

Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, bưu điện lớn nhất Việt Nam, là địa điểm thu hút nhiều khách du lịch khi đến tham quan thành phố Hồ Chí Minh. Tòa nhà mang phong cách kiến trúc phương Tây kết hợp với nét trang trí phương Đông này được người Pháp xây dựng trong khoảng những năm 1886–1891. Bài viết của phóng viên Thu Hoa “ Bưu điện Trung tâm Sài Gòn – công trình kiến trúc đặc biệt ở thành phố Hồ Chí Minh.”

Việt Nam•31/10/2022

Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh tọa lạc ở số 2 đường Công xã Paris, trên
vùng đất cao nhất của thành phố Hồ Chí Minh. Cùng với Nhà thờ Đức Bà ở phía đối
diện, Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những ví dụ đẹp nhất về
kiến trúc Phục hưng ở Việt Nam. Anh Trần Minh Hải, hướng dẫn viên du lịch, hướng dẫn
một nhóm du khách tham quan Bưu điện Trung tâm Trung tâm Thành phố Hồ Chí
Minh, cho biết:
“Tòa nhà Bưu điện và Nhà thờ Đức Bà là những điểm du lịch mà hầu như khách tham
quan nào đến Sài gòn cũng đến đây. Thường trong chương trình tour hoặc khách tự đi
du lịch cũng đến đây vì trong cuốn guidebook có giới thiệu về điểm du lịch này. Tòa
nhà này đặc biệt vì đây là kiến trúc của Pháp”
Có nhiều thông tin về kiến trúc sư thiết kế nên công trình Bưu điện Trung tâm Thành
phố Hồ Chí Minh. Báo chí Việt Nam thường viết: Thiết kế bưu điện này do kiến trúc sư
người Pháp Gustave Eiel, người nổi tiếng với việc thiết kế Tháp Eiel, Tượng Nữ Thần
Tự Do… Có những nguồn khác ghi chép: Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh
được thiết kế theo bản vẽ của kiến trúc sư Villedieu và phụ tá Foulhoux. Nếu xem lại
các giai đoạn xây dựng của Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh thì có thể
thấy:
Công trình ban đầu xây dựng và khánh thành là do kiến trúc sư Gustave Eiel chủ trì,
sau 23 năm thì kiến trúc sư Villedieu và phụ tá Foulhuox thiết kế xây dựng mới lại.
Những đặc trưng tuyệt mỹ của tòa nhà ba tầng nửa chìm nửa nổi, nhìn từ phía bên
ngoài, là hàng cửa sổ uốn cong, chiếc đồng hồ lớn phía trên cửa chính vào tòa nhà và
lá cờ đỏ sao vàng, quốc kỳ Việt Nam, tung bay trong gió. Ông David Luiz, khách tham
quan người Australia, nhận xét: “Đây là một tòa nhà rất đẹp. Chắc chắn là nó đã được
phục hồi để có thể được sống lại một kiến trúc thời Pháp. Rất tuyệt vời.
Nếu hệ thống cửa sổ của khối nhà hai bên đều có hình vòm cung hoặc hơi vòm, thì
riêng tại khối nhà giữa, các cửa sổ lại có hình chữ nhật. Những đường viền, đường chỉ
hay hoa văn chạy ngang như muốn kéo thấp tòa nhà Bưu điện Trung tâm Thành phố
Hồ Chí Minh, tạo thành những đường trang trí khỏe khoắn và đăng đối, gợi nhớ đến
những nhà ga xe lửa ở châu Âu.
Hệ thống cột, trụ của phần mặt tiền (gồm 20 trụ, cột) đều có kết cấu hình khối vuông
vắn, trên đầu trụ có gắn những mảng phù điêu với hoa văn đắp nổi rất công phu.
Riêng ở phần trụ khoảng giữa tầng hai và tầng trệt của tòa nhà Bưu điện Trung tâm
Thành phố Hồ Chí Minh, các mảng phù điêu lại ôm trọn phiến đá hình chữ nhật, trên
mỗi phiến đá ghi tên một nhà khoa học đã có những đóng góp to lớn cho nền văn
minh nhân loại trong lĩnh vực điện và điện tín.

Bên trong tòa nhà Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, trần nhà hình vòm
cung tương ứng với cửa ra vào được nâng đỡ bởi hai hàng trụ và hệ thống vĩ kèo
bằng sắt, nổi bật với thiết kế công phu có các đấu nối là những hoa văn đẹp.
Qua khỏi cửa chính tòa nhà là có thể nhìn thấy hai tấm bản đồ được gắn hai bên vòm
trần. Đó là các tấm bản đồ lịch sử “Saigon et ses environs 1892” và “Lignes
téléraphiques du Sud Vietnam et du Cambodge 1936”. Tại đây hiện có 38 quầy phục vụ
khách hàng với đủ các dịch vụ bưu điện cùng mạng lưới điện báo rộng khắp đến các
địa phương trong nước và các nước trên thế giới.
Khách du lịch đến thăm Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, một phần là để
ngắm nét kiến trúc độc đáo của bưu điện này, phần khác là để được đắm mình vào
một thế giới của sự cổ xưa, từ chiếc hòm bỏ thư, cho đến các quầy gọi điện thoại.
Người ta cũng có thể nghỉ chân trên những chiếc ghế dài bằng gỗ đánh bóng véc-ni,
mà tuổi đời dễ cũng cả trăm năm. Bên trong tòa nhà Bưu điện, ngỡ như thời gian
đang trôi rất chậm, bởi ở bất kỳ góc nào, cũng có thể bắt gặp một thoáng Sài Gòn xưa
Trải qua hơn trăm năm tồn tại, tòa nhà Bưu điện Trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh
hiện vẫn là một công trình kiến trúc đẹp và ấn tượng. Tòa nhà Bưu điện Trung tâm
Thành phố Hồ Chí Minh song hành cùng với Nhà thờ Đức Bà, làm thành cụm kiến trúc
tương tác, tạo nên điểm nhấn độc đáo cho thành phố không chỉ khi công trình mới
hình thành mà còn giá trị đến mãi tận ngày nay.