Cà pháo muối nén kiểu miền Bắc với vị giòn, đậm đà của cà ngấm muối, vị cay cay của ớt và hương thơm của riềng đã làm xiêu lòng bao người. Người dân quê tôi vẫn thường bảo nhau rằng: Mỗi khi hè về, bữa cơm chỉ cần bát canh rau muống luộc dầm sấu chua chua cùng vài ba quả cà muối là đã thấy ngon miệng, sung sướng, hân hoan lắm.
 |
| Hội thi nấu cơm, làm cơm nắm, muối cà dâng Đức Thánh Gióng năm 2026 tại xã Phù Đổng. |
Bữa cơm của người Việt bây giờ có thêm nhiều món ăn hấp dẫn. Cà muối không còn là món chính như những ngày khó nhọc mà là món ăn giúp tăng thêm hương vị bữa cơm nhà, hay tạo sự mới lạ cho những bữa cơm nhà hàng, quán xá. Với tôi, cà muối không chỉ gắn với những bữa cơm gia đình mà còn hiện diện cùng rất nhiều ký ức khác. Đó là khi còn là cô bé tiểu học, tôi trầm trồ về chi tiết cậu bé Gióng ăn lượng cơm cà khổng lồ mà đánh thắng giặc trong truyền thuyết. Đó là những ngày hội làng (Lễ hội Gióng đền Phù Đổng), người dân quê tôi làm cơm cà dâng Thánh Gióng ở đền, ở tư gia. Đó là những chiều hè đi học về, tôi tò mò học bà nội cách muối cà sao cho ngon, cho giòn...
Cà để muối có thể là cà bát hoặc cà pháo, nhưng gia đình tôi vẫn chuộng cà pháo hơn. Tôi vẫn nhớ lời bà dặn năm nào: “Cà pháo xanh phải chọn loại không quá non, không quá già và đều nhau. Cà mua về đem phơi hơi héo sẽ cho vị giòn hơn nhiều”. Tôi thường cùng bà cạo nhẹ lớp vỏ ngoài rồi khía 4 đường xung quanh quả cà để tạo những múi nhỏ cho cà ngấm vị và mau chín. Bà dạy tôi làm nước muối cà: Lấy nước đã đun sôi, khi nước còn ấm hòa cùng muối, rồi đợi nước muối nguội. Bà cho cà vào lọ sạch, xếp xen kẽ vào đó tỏi giã, riềng thái lát, ớt. Bà dùng vỉ tre nén chặt rồi đổ nước muối ngập cà, đậy nắp lọ, để ở góc bếp. “Nén càng chặt, đè càng nặng thì khi chín, cà càng bẹp lại càng giòn”, bà nói vậy. Bây giờ, bà tôi đã là người thiên cổ và món cà muối nén bà dạy sẽ ở lại với tôi mãi về sau.
Bữa cơm gia đình tôi nhiều khi chỉ đơn giản với cà muối, đĩa rau muống, thịt luộc, bát nước rau... mà thật ấm áp, thật vui. Món cà muối cùng mâm cơm nhà gợi cho tôi tình yêu thương, sự tảo tần, sự khéo léo vun vén của bà, của mẹ và sự gắn kết gia đình. Từ những bữa cơm nhà đông đủ thành viên, cà muối gắp cho nhau, sự quan tâm, hỏi han nhau cứ thế nối tiếp; những kinh nghiệm, bài học đời thường mà người lớn chỉ bảo cứ thế nuôi dưỡng tâm hồn, con người tôi.
Cà muối dân dã gợi cho tôi tấm lòng trân quý gia đình, trân quý mảnh đất quê hương, thêm yêu màu da, dòng máu tôi mang. Có lẽ, dù đi đâu xa, ăn bát cơm trắng, nếm hương vị đậm đà, dậy nồng của cà muối, lòng tôi cũng đong đầy tình cảm với gia đình và miền quê thanh bình yêu dấu.
Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/ca-muoi-dam-tinh-que-1046545
