Trước diễn biến xâm nhập mặn tại nhiều địa phương vùng ĐBSCL, tỉnh vẫn chủ động kiểm soát tốt nguồn nước nhờ vận hành linh hoạt hệ thống công trình thủy lợi. Từ đầu năm đến nay, tình hình xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh chưa gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Tuy vậy, tại một số vùng sản xuất lúa còn gặp khó khăn về cấp, thoát nước, trong đó có cánh đồng Bắc Giồng (xã Long Hiệp).
 |
| Khu vực cánh đồng xã Long Hiệp lúa bắt đầu trổ. |
Trên nhiều cánh đồng lúa Đông Xuân ở xã Long Hiệp vào những ngày này đang trong giai đoạn đòng trổ, hứa hẹn vụ mùa bội thu. Cùng với việc mở rộng mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, địa phương đang đề xuất đầu tư hệ thống trạm bơm điện tại cánh đồng Bắc Giồng nhằm chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông dân.
Vụ lúa Đông Xuân 2025-2026, xã Long Hiệp xuống giống 4.312ha với các giống chủ lực như OM576, OM5451, ST25, Đài thơm 8 và OM18, trong đó hơn 3.696ha đang giai đoạn làm đòng; 415ha bắt đầu trổ và dự kiến thu hoạch trong 30 ngày tới.
Tuy nhiên, có 128ha lúa xuất hiện bệnh đạo ôn và 87,4ha bị chuột gây hại rải rác; xã đang theo dõi, hướng dẫn nông dân phòng trừ kịp thời nhằm hạn chế thiệt hại. Xã có 3 HTX tham gia thực hiện mô hình theo đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta lúa chất lượng cao với 500ha và hơn 300 hộ dân tham gia.
Theo ông Nguyễn Khánh Hòa- Chủ tịch UBND xã Long Hiệp, khu vực cánh đồng Bắc Giồng có 265ha đất sản xuất lúa, được người dân canh tác 3 vụ/năm. Tuy nhiên, do cao độ mặt ruộng không đồng đều nên việc cấp và thoát nước phục vụ sản xuất còn gặp nhiều khó khăn.
Tại khu vực ấp Ba Trạch A và Ba Trạch B có 195ha vào mùa mưa cao độ mặt ruộng thường thấp hơn mực nước kênh thủy lợi từ 30-40cm, nên người dân sử dụng máy bơm để thoát nước ra kênh nhằm đảm bảo điều kiện xuống giống đúng lịch thời vụ. Khu vực ấp Trà Sất C có 70ha sản xuất lúa 3 vụ/năm nhưng có sự chênh lệch cao độ giữa các khu vực. Vào mùa khô, một số nơi cao hơn mực nước kênh nên gặp khó khăn trong việc cấp nước; còn vào mùa mưa lại thấp hơn mực nước kênh nên dễ xảy ra tình trạng ngập úng.
Nông dân Kim Vu Vane (ấp Ba Trạch B) cho biết: Gia đình canh tác khoảng 1ha lúa vụ Đông Xuân. Những năm qua, mỗi khi mưa lớn, cần tháo nước chuẩn bị xuống giống phải đầu tư máy bơm để thoát nước ra kênh, vừa tốn chi phí vừa mất nhiều thời gian. Tương tự, nông dân Thạch Khone (ấp Trà Sất C) đang canh tác 1,4ha lúa ST25 mong muốn sớm được đầu tư trạm bơm điện để chủ động nguồn nước. Theo ông Khone, nếu có hệ thống bơm và điều tiết nước đồng bộ, nông dân giảm chi phí sản xuất và thuận lợi hơn trong việc chăm sóc lúa.
 |
| Đoàn khảo sát tuyến kênh thủy lợi thuộc khu vực cánh đồng Bắc Giồng, ấp Ba Trạch A, Ba Trạch B, xã Long Hiệp. |
Trước nhu cầu cấp thiết trong việc chủ động nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất UBND tỉnh xem xét đầu tư hệ thống trạm bơm điện cấp, thoát nước phục vụ sản xuất lúa tại cánh đồng Bắc Giồng thuộc các ấp Ba Trạch A, Ba Trạch B và Trà Sất C (xã Long Hiệp).
Theo đó, dự án đề xuất đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, kinh phí dự kiến 24 tỷ đồng. Khu vực Ba Trạch A, Ba Trạch B đầu tư trạm bơm thoát nước mặt ruộng kết hợp hệ thống cống điều tiết nội đồng khoảng 15 tỷ đồng. Riêng khu vực ấp Trà Sất C đầu tư 2 trạm bơm điện cấp, thoát nước cùng hệ thống cống điều tiết nội đồng và nhựa hóa bờ kênh dài 1,5km khoảng 9 tỷ đồng.
Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, độ mặn xâm nhập tại các cửa sông có dao động nhưng thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025. Các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh hiện được vận hành linh hoạt nhằm chủ động lấy nước phục vụ sản xuất. Trên nhánh sông Cổ Chiên, cống Láng Thé và cống Cái Hóp được mở từ 1-2 cửa để lấy nước vào nội đồng trong những ngày độ mặn thấp. Trên nhánh sông Hậu, cống Rạch Rum và cống Bông Bót được mở cửa lấy nước phù hợp theo từng thời điểm.
Theo đánh giá của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, trong tháng 3/2026 tình hình an ninh nguồn nước về ĐBSCL khá thuận lợi. Tuy nhiên xâm nhập mặn được dự báo vào sâu nhất trong kỳ triều cường cuối tháng 3, từ ngày 18-22/3, với ranh mặn 4‰ có thể vào sâu khoảng 41-55km, mức độ này vẫn nằm trong khả năng kiểm soát của các hệ thống thủy lợi.
Qua khảo sát các công trình thủy lợi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa khẳng định trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn có thể diễn biến phức tạp, các địa phương cần tiếp tục chủ động phương án ứng phó, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. Ngành nông nghiệp, đơn vị quản lý công trình và chính quyền địa phương tăng cường theo dõi diễn biến nguồn nước, độ mặn trên các tuyến sông, kênh rạch; chủ động vận hành linh hoạt hệ thống thủy lợi, nhất là các trạm bơm và cống điều tiết để kịp thời cấp nước phục vụ sản xuất.
Đối với khu vực cánh đồng Bắc Giồng- vùng sản xuất lúa quan trọng của địa phương, xã tiếp tục theo dõi sát diễn biến nguồn nước, chủ động điều tiết các công trình thủy lợi nhằm bảo đảm cấp nước ổn định. Riêng đề xuất đầu tư trạm bơm điện tại khu vực này, địa phương cần tiếp tục khảo sát thực tế, đánh giá nhu cầu và lấy ý kiến người dân nhằm tạo sự đồng thuận trước khi triển khai.
Bài, ảnh: MỸ NHÂN
Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/kinh-te/nong-nghiep/202603/can-tro-luc-thuy-loi-cho-vung-lua-bac-giong-26866c9/
Bình luận (0)