Nhận diện giống lúa thật - giả
Tại xã Đông Thành, một địa phương có truyền thống sản xuất lúa, nguy cơ từ giống lúa giả, giống kém chất lượng đang được chính quyền và người dân đặc biệt quan tâm.
Ông Đường Xuân Phúc - Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Đông Thành cho biết, toàn xã hiện có khoảng 1.700 ha lúa, riêng vụ Xuân năm 2026 cần tới khoảng 52 tấn giống các loại. Để đảm bảo sản xuất, địa phương thường xuyên khuyến cáo bà con nông dân mua giống tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít hộ dân lựa chọn giống trôi nổi ngoài thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo ông Phúc, ngay từ đầu vụ, chính quyền xã đã phối hợp kiểm tra các cửa hàng kinh doanh giống cây trồng trên địa bàn. Dù vậy, việc phân biệt giống lúa thật và giống giả bằng mắt thường là rất khó, bởi cán bộ cơ sở không phải lúc nào cũng có chuyên môn sâu về giống cây trồng. Điều này đòi hỏi phải có các lớp tập huấn, hướng dẫn cụ thể cho cán bộ và nông dân, giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện giống kém chất lượng.
Theo ông Hồ Sỹ Quảng - Chủ nhiệm HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tổng hợp Thọ Thành (xã Đông Thành), tình trạng nông dân trên địa bàn mua giống lúa trôi nổi ngoài thị trường vẫn khó tránh khỏi. Vụ Xuân năm 2025, một số hộ đã mua giống không rõ nguồn gốc, dẫn đến hiện tượng lúa sinh trưởng kém, hạt lép, không cúi bông, gây ảnh hưởng đến năng suất.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý muốn tiết kiệm chi phí đầu vào, khiến nông dân dễ trở thành đối tượng bị các cơ sở kinh doanh giống kém chất lượng lợi dụng.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các hợp tác xã nông nghiệp được xem là “lá chắn” quan trọng giúp sàng lọc, kiểm soát chất lượng giống lúa cho người dân. Hiện nay, HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tổng hợp Thọ Thành đang cung ứng khoảng 24 tấn lúa giống cho trên 800 ha lúa trên địa bàn, với các giống chủ lực như Thái Xuyên 111, Dương Ưu 612, Long Hương.
Ông Hồ Sỹ Quảng cho biết, để đảm bảo chất lượng nguồn giống lúa, HTX chỉ ký hợp đồng với các đơn vị cung ứng giống có giấy phép lưu hành, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Ngoài ra, HTX còn bố trí trên 20 ha đất để các đơn vị đưa giống mới về khảo nghiệm thực tế ngoài đồng ruộng. Sau khi gieo trồng, HTX theo dõi chặt chẽ từ tỷ lệ nảy mầm, khả năng sinh trưởng, mức độ sâu bệnh cho đến năng suất, chất lượng hạt lúa. Chỉ khi giống đạt yêu cầu, HTX mới đưa vào cơ cấu sản xuất đại trà cho bà con.
Cách làm này không chỉ giúp hạn chế tối đa rủi ro cho người dân mà còn tạo dựng niềm tin trong liên kết sản xuất, từng bước nâng cao hiệu quả và tính bền vững của sản xuất lúa.
Siết chặt quản lý nguồn giống để bảo vệ mùa vụ
Là người trực tiếp gắn bó với ruộng đồng, nông dân chính là đối tượng chịu thiệt hại nặng nề nhất nếu mua phải giống lúa giả, lúa kém chất lượng. Bà Nguyễn Thị Hà, nông dân xã Đông Thành chia sẻ rằng, chi phí sản xuất hiện nay rất cao, từ giống, phân bón đến công làm đất, thuê máy móc. Chỉ cần mua nhầm giống lúa giả là coi như mất trắng cả vụ. Vì vậy, bà con rất mong các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát thị trường giống để nông dân yên tâm sản xuất.
.jpeg)
Thực tế cho thấy, không ít hộ dân do thiếu thông tin hoặc chủ quan đã mua giống rẻ hơn vài chục nghìn đồng mỗi kg mà không lường hết hậu quả. Khi phát hiện lúa sinh trưởng bất thường thì đã quá muộn để khắc phục.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, để hạn chế rủi ro, ngoài việc mua giống ở các cơ sở uy tín, người dân cần đặc biệt chú ý đến bao bì, nguồn gốc xuất xứ và đặc điểm hạt giống. Giống lúa đạt chuẩn thường có bao bì in sắc nét, đầy đủ thông tin về tên giống, đơn vị sản xuất, địa chỉ, số lô, ngày đóng gói, hạn sử dụng và tem chống giả. Hạt giống phải đồng đều, sạch, ít hạt lép, không lẫn tạp chất.
Trong quá trình gieo sạ, nếu phát hiện lúa mọc không đều, cây yếu, sinh trưởng chậm hoặc trổ bông không đồng loạt, người dân cần báo ngay cho cán bộ nông nghiệp địa phương để kịp thời kiểm tra.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Tiến Đức - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nghệ An cho biết, với diện tích gieo cấy trên 90.500 ha mỗi vụ, nhu cầu giống của Nghệ An lên tới hơn 3.100 tấn giống các loại. Để đảm bảo chất lượng sản xuất, ngành Nông nghiệp khuyến cáo người dân chỉ sử dụng các giống lúa đã được kiểm định, công nhận của ngành liên quan.
Theo ông Đức, hiện nay có hai nguồn giống lúa chính là giống nhập khẩu và giống sản xuất trong nước. Giống nhập khẩu phải được khảo nghiệm, kiểm tra tại ngành liên quan lấy mẫu đánh giá đúng giống, tỷ lệ nảy mầm và nguy cơ dịch hại trước khi nhập về. Đối với giống trong nước, đơn vị sản xuất phải có quyết định công nhận giống được phép lưu hành của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tuy nhiên, bằng mắt thường, người dân rất khó phân biệt giống thật và giống giả, vì vậy việc mua giống thông qua các đề án sản xuất của tỉnh, xã, thông qua hợp tác xã, trung tâm giống hoặc các doanh nghiệp lớn, uy tín là giải pháp an toàn nhất.
Giống lúa là yếu tố đầu vào quan trọng hàng đầu trong sản xuất nông nghiệp. Việc để giống lúa giả, giống kém chất lượng tồn tại không chỉ gây thiệt hại cho từng hộ nông dân mà còn ảnh hưởng đến chất lượng lúa gạo của cả vùng, làm suy giảm hiệu quả sản xuất và cản trở sự phát triển bền vững của ngành lúa gạo.
Để đẩy lùi tình trạng này, cần sự chung tay đồng bộ của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và chính người dân, từ tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm đến đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, bảo vệ mỗi vụ mùa, và quan trọng hơn, bảo vệ sinh kế bền vững cho người trồng lúa.
Nguồn: https://baonghean.vn/canh-bao-giong-lua-gia-kem-chat-luong-10322775.html
![[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/402x226/vietnam/resource/IMAGE/2026/02/14/1771062261424_baolaocai-br_img-6457-jpg.webp)
Bình luận (0)