Cảnh giác nhưng không hoảng loạn với Ebola

Theo các chuyên gia sức khỏe, đợt bùng phát dịch bệnh do virus Ebola chủng Bundibugyo gây ra hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong cảnh báo mới nhất, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá dịch bệnh này tiềm ẩn nguy cơ “rất cao” giữa một số quốc gia châu Phi, nhưng rủi ro lây lan trên toàn cầu vẫn ở mức thấp.

Virus Ebola có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của động vật hoặc người bị nhiễm bệnh. Ảnh:  ABC News

Hồi giữa tháng 5, Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo xác nhận một đợt bùng phát dịch Ebola mới với 8 trường hợp được xác nhận trong phòng thí nghiệm, 246 trường hợp nghi nhiễm và 80 trường hợp nghi tử vong tại tỉnh Ituri ở phía Đông. Tính đến nay, số ca nghi nhiễm đã tăng 904 trường hợp và có 119 ca nghi tử vong. Nước láng giềng Uganda cũng ghi nhận 5 trường hợp nghi nhiễm và 2 ca tử vong.

Ebola và các triệu chứng của bệnh

Ebola (còn gọi là sốt xuất huyết Ebola) là căn bệnh truyền nhiễm hiếm gặp do virus gây ra. Dơi ăn quả (đặc biệt là loài dơi ăn quả Ai Cập) được coi là vật chủ tự nhiên chính của virus. Ebola lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1976 ở Trung Phi, trong 2 đợt bùng phát gần như đồng thời gây ra bởi 2 chủng virus Ebola Sudan (EBOV-S) và Ebola Zaire (EBOV-Z).

Tàn phá hệ miễn dịch và gây tổn thương mạch máu, bệnh khởi phát với các cơn sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ; sau đó tiến triển nhanh sang nôn mửa, tiêu chảy nặng, rối loạn đông máu, có thể dẫn đến suy tạng. Hiện tượng xuất huyết (chảy máu trong và ngoài) có thể xảy ra ở giai đoạn nặng.

Không giống các bệnh về đường hô hấp có thể lây lan bởi các hạt tồn tại trong không khí sau khi người nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi, Ebola lây qua tiếp xúc trực tiếp (vết trầy xước trên da hoặc niêm mạc) với máu hoặc các dịch cơ thể (nước bọt, mồ hôi, chất nôn, nước tiểu...) của người/động vật bị nhiễm bệnh; hoặc bề mặt vật dụng dính virus người bệnh.

Virus Ebola có thể âm thầm lây lan trong nhiều tuần trước khi xuất hiện triệu chứng và thường có tỷ lệ tử vong rất cao tới 90% tùy vào từng đợt bùng phát, khiến công tác ứng phó trở nên phức tạp. Trong cảnh báo đưa ra cuối tuần rồi, WHO đã nâng mức độ rủi ro lên “rất cao” ở CHDC Congo và tuyên bố đây là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Tuy vậy, nguy cơ mà Ebola gây ra bên ngoài khu vực Đông Phi vẫn ở mức thấp và không phải là đại dịch.

Thách thức cho công tác ứng phó

Nhiều phái đoàn Liên Hiệp Quốc (LHQ) cùng nhiều tổ chức viện trợ đã sớm triển khai chiến dịch ứng phó quy mô lớn sau khi dịch bùng phát được xác nhận tại CHDC Congo. Tuy nhiên, công tác này hiện gặp khó bởi nó liên quan đến chủng hiếm gặp Bundibugyo mà hiện chưa có vaccine cũng như thuốc đặc trị.

Điều kiện phức tạp tại ổ dịch, vốn bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi tình trạng xung đột vũ trang, bất ổn an ninh và khủng hoảng nhân đạo dai dẳng được cho là đang gây thêm áp lực lớn đối với năng lực ứng phó dịch bệnh của chính quyền địa phương và các tổ chức y tế quốc tế.

Nếu không được kiểm soát kịp thời, Liên minh châu Phi cảnh báo dịch bệnh có thể lan rộng sang ít nhất 10 quốc gia trong khu vực gồm Angola, Burundi, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Ethiopia, Kenya, Rwanda, Nam Sudan, Tanzania và Zambia.

Trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về thông tin sai lệch, tình trạng bất ổn và biên giới lỏng lẻo có thể đẩy nhanh sự lây lan của virus chết người này, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi đã khởi động chiến dịch phối hợp với các quốc gia nhằm đảm bảo có đủ thuốc điều trị các triệu chứng cho người dân. Cơ quan này cũng đưa ra lời kêu gọi tài trợ khẩn cấp trị giá hơn 314 triệu USD với phần lớn nguồn tài trợ sẽ được phân bổ cho CHDC Congo và Uganda để phục vụ công tác điều trị, giám sát dịch tễ, khoanh vùng và ngăn chặn đà lây lan của dịch bệnh.

Tuần rồi, LHQ đã giải ngân 60 triệu USD để hỗ trợ kiểm soát dịch trong khi Ngân hàng Thế giới cho biết đang xây dựng gói tài chính để đảm bảo nhanh chóng cấp thêm kinh phí. “Việc kiểm soát dịch bệnh phụ thuộc vào các biện pháp y tế công cộng quy mô lớn và nhanh chóng, như phát hiện ca bệnh, truy vết tiếp xúc, chôn cất an toàn và sự tham gia tích cực của cộng đồng” - Monique Vledder, người đứng đầu bộ phận y tế toàn cầu của Ngân hàng Thế giới cho biết.

Để phòng ngừa Ebola hiệu quả, tránh bùng phát thành dịch lớn thì mỗi người cần trang bị kiến thức đầy đủ về con đường lây nhiễm, dấu hiệu nhận biết sớm. Tiêm vaccine là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh Ebola.

Trong sinh hoạt hằng ngày, chú ý thường xuyên rửa tay kỹ bằng xà bông hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người nghi ngờ hoặc đã xác nhận mắc Ebola. Cần thực hiện nghiêm an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt tránh ăn thịt động vật hoang dã.

Đối với người trở về từ các vùng bị ảnh hưởng, nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết trong 21 ngày để giảm nguy cơ nhiễm bệnh. Phải đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, tiêu chảy hoặc chảy máu không rõ nguyên nhân.

MAI QUYÊN (Theo BBC, Guardian)

Nguồn: https://baocantho.com.vn/canh-giac-nhung-khong-hoang-loan-voi-ebola-a205475.html