“Cấy gene” văn hóa cho thế hệ trẻ từ giảng đường đến làng nghề

VTV.vn - Di sản văn hóa đang được đưa vào giảng đường, làng nghề và các dự án sáng tạo, giúp người trẻ học, trải nghiệm và lan tỏa bản sắc Việt Nam.

Ảnh minh hoạ

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu 100% học sinh, sinh viên được giáo dục di sản văn hóa thường xuyên, hiệu quả. Từ định hướng đó, nhiều trường học, cơ sở giáo dục và nhóm sinh viên đang từng bước đưa di sản ra khỏi không gian lưu trữ để trở thành trải nghiệm sống động trong đời sống học đường.

Tại làng nghề khảm trai xã Chuyên Mỹ (Hà Nội), dự án "Khảm sắc" do sinh viên Học viện Ngoại giao thực hiện đã mang đến cho du khách quốc tế cơ hội trực tiếp trải nghiệm nghề thủ công truyền thống. Thay vì chỉ quan sát, du khách được tham gia các công đoạn chế tác, giao lưu cùng nghệ nhân và tìm hiểu câu chuyện văn hóa phía sau từng sản phẩm. Những trải nghiệm thực tế ấy giúp di sản trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với người trẻ cũng như bạn bè quốc tế.

Chị Trần Mai Phương, Trưởng Ban tổ chức dự án "Khảm sắc", cho rằng thế hệ trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và lan tỏa văn hóa Việt Nam. Theo chị, dù chỉ là những dự án nhỏ nhưng khi được thực hiện bằng sự sáng tạo và tinh thần chủ động, chúng có thể giúp đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với đời sống đương đại và quảng bá rộng rãi ra thế giới.

Không chỉ ở các dự án trải nghiệm làng nghề, nhiều trường đại học hiện nay cũng đang khuyến khích sinh viên đưa yếu tố văn hóa vào các sản phẩm sáng tạo. Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, sinh viên Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã lấy cảm hứng từ di sản kiến trúc, áo dài hay văn hóa truyền thống để phát triển các thiết kế thời trang, phụ kiện và tác phẩm nghệ thuật mang hơi thở hiện đại.

Sinh viên Dương Nguyễn Quang Anh cho biết việc đưa hình ảnh văn hóa Việt Nam vào các sản phẩm hiện đại là cách để di sản tiếp tục "sống" trong đời sống hôm nay. Trong khi đó, sinh viên Dương Phạm Kỳ Duyên cho rằng việc nhà trường tạo điều kiện để sinh viên tham gia triển lãm, cuộc thi hay trình diễn nghệ thuật đã tiếp thêm động lực để người trẻ sáng tạo và đóng góp cho văn hóa.

Theo ông Lê Quang Pháp, giảng viên Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội, khi sinh viên được trao quyền nghiên cứu, khai thác và kể lại văn hóa bằng chính ngôn ngữ của thế hệ mình, di sản sẽ có thêm sức sống mới và dễ dàng lan tỏa đến cộng đồng.

Các chuyên gia giáo dục nhận định, giáo dục di sản hiện nay đang dần chuyển từ cách tiếp cận thiên về lý thuyết sang trải nghiệm và thực hành. PGS.TS Nguyễn Việt Khôi, Phó Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng Nghị quyết 80 giống như "kim chỉ nam" để các trường đại học mạnh dạn đưa nghệ thuật, văn hóa vào chương trình học theo hướng thực tế hơn. Theo ông, sinh viên cần được trực tiếp trải nghiệm, sáng tạo sản phẩm văn hóa và kết nối với doanh nghiệp để hiểu rõ giá trị của di sản trong đời sống hiện đại.

Từ những dự án trải nghiệm làng nghề đến các sản phẩm sáng tạo mang cảm hứng truyền thống, có thể thấy khi di sản được đưa vào giảng đường và đời sống bằng những cách tiếp cận mới, người trẻ không chỉ học về văn hóa mà còn trực tiếp tham gia gìn giữ, tiếp nối và lan tỏa bản sắc Việt Nam trong dòng chảy hiện đại.

Nguồn: https://vtv.vn/cay-gene-van-hoa-cho-the-he-tre-tu-giang-duong-den-lang-nghe-100260523005427106.htm