Từ biến tấu dân dã
Lớp vỏ vàng ruộm sau khi rán, phần nhân bên trong mềm nhưng có độ dai vừa phải, đậm vị thịt lợn quyện mực khô, điểm thêm chút hương thơm của hạt tiêu, thì là... Đặc biệt là vị ngọt thanh từ thanh mía nằm ở lõi, tất cả tạo nên một món ăn không quá cầu kỳ nhưng đủ khác biệt để người ta nhớ lâu.
Cũng vì thế, chả chìa Hạ Lũng đã được đưa vào bản đồ food tour do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng công bố, như một gợi ý dành cho du khách khi muốn tìm hiểu ẩm thực địa phương.
Ở Hải Phòng, nhắc đến chả chìa, nhiều người sẽ nghĩ đến khu vực Hạ Lũng (phường Hải An) - nơi món ăn này hình thành và phát triển. Không chỉ là một làng hoa quen thuộc, Hạ Lũng còn là nơi lưu giữ một nghề chế biến thực phẩm mang tính gia đình, gắn với tên tuổi ông Lê Khắc Hoạt. Câu chuyện về món chả chìa bắt đầu từ những năm 1990, khi ông Hoạt chuyển sang làm giò chả và nấu cỗ thuê trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn. Từ đây, ông luôn mong muốn tìm ra sản phẩm riêng, mang dấu ấn ẩm thực địa phương.
Ý tưởng dùng mía làm lõi chả đến với ông khá tình cờ sau một lần dừng chân ăn mía nướng trong đêm lạnh. Vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ của mía khiến ông nghĩ đến việc kết hợp với giò chả - một nguyên liệu quen thuộc nhưng dễ tạo biến tấu. Những thử nghiệm ban đầu cho thấy hình thức món ăn có sự khác biệt, nhưng hương vị vẫn chưa đủ rõ nét. Phải qua nhiều lần điều chỉnh, khi mực khô - nguyên liệu đặc trưng của vùng biển Cát Bà được đưa vào, công thức mới dần hoàn thiện.
Từ “chả que” ban đầu, món ăn được gọi là “chả chìa” một cách tự nhiên, xuất phát từ cách trình bày khi phần mía thường nhô ra ngoài. Cái tên dân dã này theo món ăn đi qua nhiều năm, gắn với ký ức của không ít người dân địa phương. Những mẻ chả đầu tiên được bán tại chợ Lũng, thu hút người mua không chỉ bởi hình thức lạ mà còn bởi mùi thơm lan tỏa khi rán. Dần dần, món ăn có chỗ đứng ổn định hơn trong đời sống ẩm thực của khu vực.
Đến trải nghiệm quen thuộc
Theo thời gian, chả chìa không còn chỉ xuất hiện ở các phiên chợ mà đã trở thành một lựa chọn quen thuộc trong mâm cỗ gia đình, đặc biệt là dịp lễ, Tết. Chị Nguyễn Mỹ Dung ở phường Lê Chân, Hải Phòng cho biết, gia đình chị duy trì thói quen mua chả chìa mỗi dịp cuối năm. “Món này tiện vì có thể bảo quản, khi cần chỉ rán lại. Quan trọng là vị không bị ngấy, ăn cùng các món khác trong mâm cỗ khá hợp”, chị nói.
Ở một góc nhìn khác, với du khách, chả chìa thường được tiếp cận như một trải nghiệm mới. Anh Trần Minh Tuấn (Hà Nội) cho biết anh biết đến món ăn này qua bản đồ food tour trong một chuyến đi Hải Phòng. “Lúc đầu chỉ nghĩ là một loại chả khác, nhưng khi ăn thì thấy rõ sự khác biệt. Vị tổng thể của chả chìa rất ngon, mang đúng hương vị miền biển”, anh chia sẻ. Sau chuyến đi, anh vẫn mua thêm một số sản phẩm đóng gói mang về làm quà.
Hiện nay, cách chế biến chả chìa về cơ bản không thay đổi nhiều. Nguyên liệu chính vẫn là thịt lợn tươi, mực khô, có thể bổ sung thêm tôm hoặc cua tùy từng cơ sở. Hỗn hợp được xay, quết kỹ để tạo độ dẻo, sau đó cuốn quanh thanh mía, hấp chín và rán trước khi sử dụng. Dù đã có thêm các khâu đóng gói, hút chân không để phục vụ nhu cầu mang đi xa, phần lớn công đoạn vẫn được làm thủ công, phụ thuộc vào kinh nghiệm của người chế biến.
Việc chả chìa Hạ Lũng được công nhận trong danh sách các món ẩm thực tiêu biểu và đạt chứng nhận OCOP 4 sao cho thấy sự ghi nhận đối với một sản phẩm mang tính địa phương. Tuy nhiên, giá trị của món ăn không chỉ ở các danh hiệu, mà còn ở cách nó được duy trì qua nhiều năm trong quy mô gia đình, gắn với kinh nghiệm và tay nghề của người làm.
Trong bối cảnh ẩm thực ngày càng đa dạng, nhiều món ăn mới xuất hiện và thay đổi nhanh theo thị hiếu nhưng chả chìa Hạ Lũng vẫn giữ được cách chế biến truyền thống, từ lựa chọn nguyên liệu đến các công đoạn thủ công. Sự ổn định đó góp phần tạo nên bản sắc riêng, đồng thời giúp món ăn tiếp tục hiện diện trong đời sống thường ngày, từ mâm cơm gia đình đến các hoạt động trải nghiệm ẩm thực của du khách khi đến Hải Phòng.
HÀ LINHNguồn: https://baohaiphong.vn/cha-chia-ha-lung-vi-rieng-cua-dat-cang-538245.html
Bình luận (0)