Cha và con chung tay một ca mổ đặc biệt

Ở Việt Nam, không nhiều nữ bác sĩ đủ kiên trì, đủ vững vàng và nhiệt tâm theo nghiệp tạo hình vi phẫu. Lĩnh vực này khó và kén người, nữ giới càng kén bởi rất cần thể lực.

BS Nhung và cha là BS Nguyễn Tài Sơn trong một ca mổ - Ảnh: BVCC

Nói là khó và kén người, rất cần thể lực bởi bất kỳ lúc nào cũng có những ca mổ kéo dài, phải đứng cả ngày hay cả đêm trong phòng mổ.

Ở Bệnh viện E và bộ môn phẫu thuật miệng - hàm mặt Trường đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) có một nữ bác sĩ trong số hiếm hoi này là TS Nguyễn Hồng Nhung, phó chủ nhiệm bộ môn phẫu thuật miệng - hàm mặt.

Thế hệ tiếp nối

Bác sĩ Nhung là con gái của GS.TS Nguyễn Tài Sơn, nguyên chủ nhiệm khoa phẫu thuật hàm mặt và tạo hình thẩm mỹ Bệnh viện Trung ương quân đội 108.

Tháng 3 này hai cha con bác sĩ Nhung cùng được chung tay trong một ca bệnh đặc biệt. Bệnh nhân nữ 44 tuổi ở Hải Phòng, bị liệt mặt lâu năm khiến mặt bị biến dạng nhiều, ảnh hưởng đến tâm lý và sinh hoạt.

Gần 20 năm trước, khi ở tuổi 25, bệnh nhân đã được GS Sơn phẫu thuật và kỹ thuật hồi đó phải chia ca phẫu thuật làm hai đợt (2 thì), sau phẫu thuật thì một bác sĩ hẹn chị hai năm nữa quay lại (làm thì 2) nhưng vì nhiều lý do, gần 20 năm trôi qua, lần này trước Tết Bính Ngọ, nữ bệnh nhân năm nào đã quay lại, gọi cho ông Sơn và được con gái bác sĩ hẹn phẫu thuật vào tháng 3-2026.

"Sau thời gian dài, các cơ bị liệt lâu ngày bắt đầu teo, mất trương lực, người bệnh không chỉ bị ảnh hưởng khi nói chuyện hoặc cười mà gặp nhiều trở ngại trong giao tiếp, công việc khiến chị tự ti, chị quyết định quay lại bệnh viện" - ông Sơn kể lại.

Và đầu tuần này, nữ bệnh nhân đã được phẫu thuật lần hai, ca mổ lẽ ra đã được thực hiện từ gần 20 năm trước. Bác sĩ quyết định chuyển cơ thon nối thần kinh để phục hồi vận động cơ mặt, điểm đặc biệt là cơ ghép sẽ được nối nhiều nguồn thần kinh khác nhau, giúp tăng khả năng phục hồi của cơ ghép so với chỉ sử dụng một nguồn thần kinh như trước đây. Ca mổ rất phức tạp nhưng đã được thực hiện hoàn hảo.

BS Nhung thăm khám cho người bệnh

Chuyện của người cha

Có người sẽ nói "con nhà nòi thì có gì khó" nhưng với nghề y, đó là cả một chặng đường khổ luyện rất dài. "Bà xã tôi là chuyên gia về bệnh glôcôm - nguyên nhân gây mù hàng đầu. Chúng tôi mong con gái theo nghề y nhưng là theo lĩnh vực nhãn khoa của mẹ. Lĩnh vực ấy hợp với nữ hơn" - ông Sơn kể lại.

Và cô gái trẻ Hồng Nhung nối nghiệp cha mẹ, sang Nga học y khoa như cha cô đã từng. Những năm 2003-2010 học y khoa ở Nga, từ hè năm 2 Nhung có may mắn được về Bệnh viện 108 thực tập mỗi hè. Ở phòng mổ, gặp những ca mổ khó, cô sinh viên y "thấy bác sĩ thật thần kỳ khi mang lại cơ hội sống cho những người bệnh nặng" và từ đó bắt đầu đam mê lĩnh vực vi phẫu.

Học để trở thành bác sĩ ngoại khoa là quá trình gian nan, với nữ giới thì càng quá sức. Có khi ở bệnh viện cả tuần, chỉ về nhà thay quần áo, còn lại suốt ngày học trong phòng mổ, có ca mổ kéo dài từ sáng đến tối, có ca dài thâu đêm. Cứ thế rồi sau này mới dần làm việc độc lập được.

"Người cha nào cũng muốn con mình tiến bộ, như gia đình chúng tôi thì bữa tối là lúc cha con nói với nhau về những ca khó, vấn đề nào đang còn vướng mắc mà con đang thấy khó... Nhưng về sau này các bạn trẻ như con tôi cũng đã vững tay hơn tôi.

Thế hệ chúng tôi không có dựng hình, in mẫu 3D trước ca phẫu thuật, các bác sĩ trẻ ngày nay, không chỉ bác sĩ Nhung nhận được những hỗ trợ nhờ kỹ thuật và công nghệ nhiều hơn, có ngoại ngữ, có rèn luyện nên tiến bộ rất nhanh, kết quả vì thế cũng tốt so với thời chúng tôi. Thế nên giờ đây chỉ những gì quá khó chúng tôi mới hỗ trợ, cái gì các bạn trẻ chưa tự tin chúng tôi mới giúp, các bác sĩ trẻ đã rất giỏi rồi" - ông Sơn chia sẻ.

Chuyện của con gái và...

Mỗi bác sĩ sẽ phải vượt qua những nỗi sợ của những người bình thường để thành nghề, thành tài: nỗi sợ máu, sợ những vết thương, sợ những bệnh lý khó, khối u choán cả khuôn mặt làm người bệnh mất tự tin, đau đớn, nỗi sợ khi phải mổ xác ở phòng giải phẫu...

Bác sĩ Nhung cũng vậy, mà ban đầu chị còn rất sợ máu. Sợ máu thì làm sao làm được bác sĩ? "Nhưng cha tôi rất mong mỏi, cả đời cha làm nghề y, chỉ mong đào tạo được con gái" - bác sĩ Nhung kể. Và từ đam mê của cha, con gái cũng dần đam mê vi phẫu.

Vì đam mê mà mỗi ca bệnh lại là một lần chị dốc tâm sức và tay nghề. Cho đến nay bác sĩ Nhung đã thực hiện hơn 1.000 ca phẫu thuật, mỗi bệnh nhân là một câu chuyện: có người khối u rất lớn, khi người bệnh đến bệnh viện khối u đã bị phá hủy, không những ảnh hưởng chức năng và còn rất đau đớn, ảnh hưởng giao tiếp xã hội.

Có bệnh nhân ung thư khi cầm trên tay kết luận chẩn đoán đã suy sụp, nhiều lần bác sĩ phải đứng cạnh để động viên, mong người bệnh bình tâm cùng chiến đấu với bệnh tật.

"Có những người bệnh đến giờ tôi vẫn giữ liên lạc, khi bệnh nhân lập gia đình, sinh con lại gọi báo tin cho bác sĩ. Mỗi người bệnh sau ca mổ, không phải ra viện là hết mà phải chăm sóc, theo dõi, bệnh nhân mổ xong cần đồng hành rất dài mới hồi phục, rất cần đồng hành và chia sẻ. Càng làm nghề y càng thấy mình phải thấu hiểu, chia sẻ để người bệnh an tâm hơn, là nơi bệnh nhân nương tựa chứ không chỉ là nơi chữa bệnh" - bác sĩ Nhung nói.

Trong sâu thẳm của nhiều năm rèn luyện vất vả, niềm vui của cha con bác sĩ Sơn là những ngày bệnh nhân được rời bệnh viện về nhà.

Khi đến giảng cho sinh viên y khoa, tôi luôn hướng các bạn tiếp xúc và chia sẻ với bệnh nhân, tôi không chỉ đến để phẫu thuật mà đến để đồng hành.

BS NGUYỄN HỒNG NHUNG

LAN ANH

Nguồn: https://tuoitre.vn/cha-va-con-chung-tay-mot-ca-mo-dac-biet-20260316063648183.htm