Kiểm soát rủi ro, tối ưu sản lượng
Tại Quảng Trị, nhiều năm qua, nuôi tôm ven biển được xem là lĩnh vực giàu tiềm năng nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Thời tiết bất lợi, môi trường nước ô nhiễm, dịch bệnh bùng phát trên diện rộng… đã khiến hiệu quả sản xuất chưa tương xứng với lợi thế sẵn có. Phần lớn sản phẩm tiêu thụ ở thị trường nội địa, giá bán thấp, người nuôi thường xuyên đối mặt với tình trạng bị tư thương ép giá. Đáng lo ngại hơn, tập quán sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát môi trường và việc lạm dụng thuốc, hóa chất trong nuôi trồng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm và suy thoái môi trường ven biển.
Xuất phát từ thực tiễn đó, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng CNC do Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai tại các xã Đông Trạch và Bắc Trạch được xem là bước đi có tính chiến lược, nhằm tìm lời giải căn cơ cho bài toán phát triển nghề nuôi tôm theo hướng hiệu quả và bền vững. Đây được xem là nỗ lực thay đổi tư duy sản xuất của người nuôi, từ nuôi theo kinh nghiệm sang nuôi có kiểm soát, từ chạy theo sản lượng trước mắt sang phát triển lâu dài.
 |
| Mô hình nuôi tôm công nghệ cao giúp hạn chế xả thải ra môi trường, giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh, góp phần bảo vệ hệ sinh thái ven biển - Ảnh: T.A |
Mô hình được triển khai với quy mô 1,9ha/5 hộ tham gia, áp dụng quy trình nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh 2-3 giai đoạn. Hệ thống ao nuôi được đầu tư đồng bộ, gồm ao ương, ao nuôi thương phẩm, ao xử lý nước cấp và nước thải, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật nuôi tôm ứng dụng CNC và an toàn sinh học. Điểm cốt lõi của mô hình là kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường, như: Nhiệt độ, pH, ô-xy hòa tan, mật độ thả nuôi; con giống được kiểm dịch, đạt tiêu chuẩn quốc gia; thức ăn, thuốc và hóa chất sử dụng đúng danh mục cho phép.
Quan trọng hơn, việc kiểm soát tốt môi trường đã giúp bà con nói không với hóa chất độc hại và dư lượng kháng sinh. Nhờ đó, thời gian nuôi được rút ngắn, mật độ thả nuôi tăng lên nhưng vẫn bảo đảm điều kiện sống tối ưu cho tôm.
Kết quả nghiệm thu cho thấy hiệu quả rõ rệt: Tỉ lệ sống của tôm đạt trên 80%, năng suất đạt trên 20 tấn/ha, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn 15%-20% so với phương thức nuôi truyền thống. Quan trọng hơn, mô hình giúp giảm lượng nước sử dụng, hạn chế xả thải ra môi trường, giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh. Đây là những yếu tố then chốt để bảo vệ hệ sinh thái ven biển.
Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Trần Thanh Hải, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng CNC tại Đông Trạch, Bắc Trạch không chỉ phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương mà còn mở ra hướng nhân rộng trên toàn tỉnh, góp phần tái cơ cấu ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững.
“Đòn bẩy” cho tư duy sản xuất hiện đại
Sáng sớm, anh Hoàng Ngọc Tuấn ở thôn Mai Xá, xã Cửa Việt, bắt đầu công việc thường ngày bằng việc kiểm tra từng thông số nhiệt độ, độ mặn, ô-xy hòa tan tại ao nuôi tôm của gia đình. Lứa tôm mới thả được hơn 20 ngày tuổi, đàn tôm còn nhỏ nhưng đã vận động khỏe, nước ao trong, hệ thống quạt nước, sục khí vận hành đều đặn. Ít ai biết rằng, để có được khu nuôi tôm CNC rộng gần 5ha như hiện nay, anh Tuấn đã trải qua không ít lần “nếm trái đắng”.
Anh bắt đầu triển khai mô hình từ năm 2019, trong bối cảnh nghề nuôi tôm ven biển còn đối mặt với nhiều rủi ro, như: Dịch bệnh khó kiểm soát, chi phí đầu vào lớn, môi trường nuôi dễ biến động theo thời tiết. Những vụ nuôi đầu tiên, anh Tuấn cũng từng chật vật vì thiếu kinh nghiệm vận hành hệ thống, vốn đầu tư lớn, trong khi thị trường chưa ổn định.
“Có lúc tưởng phải dừng lại, nhưng nếu quay về cách nuôi cũ thì rủi ro còn lớn hơn”, anh Tuấn nhớ lại.
Bước ngoặt đến khi anh kiên trì theo đuổi hướng nuôi khép kín, kiểm soát môi trường, coi công nghệ là “chìa khóa” để giảm rủi ro. Nhận thấy hiệu quả ban đầu của mô hình, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã hỗ trợ đầu tư nhà ương giống, giúp anh hoàn thiện quy trình nuôi từ giai đoạn ương đến nuôi thương phẩm.
 |
| Mô hình nuôi tôm công nghệ cao đang từng bước chứng minh hướng đi phù hợp và bền vững đối với vùng ven biển - Ảnh: T.A |
Ưu điểm nổi trội của mô hình nằm ở khả năng chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi. Tôm được ương trong điều kiện khép kín, khỏe mạnh trước khi đưa ra ao lớn; nước được xử lý tuần hoàn, hạn chế xả thải trực tiếp ra môi trường biển. Nhờ đó, thời gian nuôi chỉ khoảng 3-4 tháng/vụ, tùy điều kiện thời tiết, tỉ lệ sống cao, năng suất ổn định.
Hiện nay, mỗi năm anh Tuấn thu hoạch trên 50 tấn tôm, doanh thu đạt 6-7 tỉ đồng. Nhưng theo anh, điều quan trọng hơn cả là người nuôi không còn phập phồng như trước. Khi môi trường được kiểm soát, rủi ro dịch bệnh giảm, người nuôi có thể chủ động tính toán kế hoạch sản xuất, không còn lệ thuộc hoàn toàn vào may rủi. Dẫu vậy, nuôi tôm CNC không phải con đường dễ đi. Vốn đầu tư ban đầu lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, chi phí điện năng, nhân công luôn là áp lực thường trực.
“Nếu không làm bài bản, không kiên trì thì rất dễ bỏ cuộc giữa chừng”, anh Tuấn thẳng thắn.
Đánh giá cao hiệu quả mô hình, Phó Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Trần Đình Cảm cho rằng: “Mô hình nuôi tôm CNC của anh Hoàng Ngọc Tuấn là hướng đi phù hợp với điều kiện ven biển hiện nay. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, mô hình còn góp phần bảo vệ môi trường, tạo việc làm và là cơ sở để địa phương định hướng phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững trong thời gian tới”.
Có thể khẳng định, mô hình nuôi tôm CNC đang từng bước chứng minh hướng đi phù hợp và bền vững đối với vùng ven biển Quảng Trị. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, các mô hình này còn giúp người nuôi kiểm soát rủi ro, giảm áp lực lên môi trường biển và từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng an toàn sinh học, có trách nhiệm với hệ sinh thái.
“Nuôi tôm CNC là xu thế tất yếu trong phát triển nuôi trồng thủy sản hiện nay. Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, khi người nuôi làm chủ quy trình, tuân thủ kỹ thuật, mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế biển bền vững”, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Trần Thanh Hải khẳng định.
Tâm An
Nguồn: https://baoquangtri.vn/kinh-te/202603/chan-kieng-ho-tro-kinh-te-bien-9856ceb/
Bình luận (0)