Chỉ thị 19 - “cú hích” cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Chỉ thị số 19/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 12-5-2025 về đẩy mạnh việc thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chỉ thị 19) được kỳ vọng là “đòn bẩy” chiến lược, tạo đột phá cho công tác dân tộc giai đoạn mới. Việc đẩy mạnh thực hiện Chiến lược này không chỉ nhằm giải quyết các rào cản hiện hữu mà còn khơi dậy mạnh mẽ ý chí tự lực, tự cường, đưa vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tiến cùng nhịp độ phát triển chung của đất nước.

Một góc giao thông nông thôn vùng đồng bào DTTS ở xã Cờ Đỏ, TP Cần Thơ.

Kết quả đột phá, nâng tầm diện mạo vùng đồng bào DTTS

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhận định: Công tác dân tộc trên cả nước đã đạt được những dấu ấn rõ nét, làm thay đổi căn bản diện mạo các vùng đặc biệt khó khăn. Thu nhập bình quân của người dân tại nhiều vùng chiến lược đã tăng 1,6 lần so với năm 2020, trong khi tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm bình quân 4,38% mỗi năm, vượt xa chỉ tiêu đề ra. Hệ thống kết cấu hạ tầng thiết yếu như điện, đường, trường, trạm được ưu tiên đầu tư đồng bộ với 99,86% xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông. Các chính sách về giáo dục, y tế và bảo tồn văn hóa đã góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và củng cố niềm tin của đồng bào vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới đã tạo ra mạng lưới an sinh rộng khắp, giúp đồng bào tiếp cận với thành tựu khoa học kỹ thuật và cơ hội phát triển kinh tế hàng hóa.

Sau hợp nhất, Cần Thơ trở thành địa phương duy nhất tại ĐBSCL thuộc nhóm tỉnh/thành vùng dân tộc thiểu số cả nước với tỷ lệ đồng bào chiếm 15,32% dân số. Thời gian qua, thành phố đạt được nhiều kết quả trong thực hiện chiến lược công tác dân tộc. Theo đó, thu nhập bình quân của đồng bào DTTS tại Cần Thơ đạt mức 60,5 triệu đồng vào năm 2024 và khoảng 66 triệu đồng vào cuối năm 2025. Thành phố ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm sâu từ 3,75% năm 2023 xuống còn 1,84% năm 2024 và còn khoảng 1,58% vào năm 2025. Thành công này đến từ việc lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn mục tiêu quốc gia, giúp 100% hộ đồng bào DTTS trên địa bàn được sử dụng điện lưới và nước sinh hoạt hợp vệ sinh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định. Các mô hình đa dạng hóa sinh kế và dự án hỗ trợ nhà ở, đất sản xuất đã trực tiếp giúp hàng nghìn hộ dân cải thiện cuộc sống, đưa diện mạo nông thôn vùng đồng bào DTTS thay đổi tích cực và hiện đại hơn.

Dù vậy, thực tiễn vẫn đặt ra nhiều thách thức khi vùng đồng bào DTTS nhìn chung vẫn phát triển chậm hơn mặt bằng chung, hạ tầng chưa thực sự đáp ứng yêu cầu và chất lượng nhân lực tại chỗ còn thấp. Tỷ lệ cán bộ DTTS trong quy hoạch tại nhiều địa phương chỉ đạt khoảng 19,65%, chưa tương xứng với tiềm năng. Các vấn đề về đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt vẫn là những “nút thắt” cần được tháo gỡ.

Giải pháp cho phát triển bền vững

Thực hiện nghiêm tinh thần Chỉ thị số 19, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 là tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan công tác dân tộc. Nâng cao hiệu lực quản lý thông qua việc vận hành ổn định mô hình Sở Dân tộc và Tôn giáo gắn với sắp xếp tinh gọn bộ máy 2 cấp là đòn bẩy giúp các chính sách dân tộc được thực thi xuyên suốt, giảm tầng nấc trung gian và sát với thực tiễn cơ sở. Đồng thời, là tiền đề để các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai sát thực tế, tập trung nguồn lực giải quyết các vấn đề cấp bách nhất của đồng bào. Các bộ, ngành và địa phương cần khẩn trương hoàn thiện các đề án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu để đảm bảo các chính sách, nhất là chính sách dân tộc đi sâu vào đời sống.

Về phát triển kinh tế, cần chủ động lồng ghép nguồn lực để thực hiện hiệu quả các dự án hỗ trợ đất ở, nhà ở và chuyển đổi nghề nghiệp cho hộ nghèo. Phát triển kinh tế phải gắn liền với bảo vệ môi trường và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Tại Cần Thơ, thành phố định hướng đẩy mạnh các mô hình nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh phù hợp với tập quán của đồng bào Khmer và các dân tộc khác. Song song đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua chính sách ưu đãi trong tuyển dụng, đào tạo cán bộ người DTTS và nâng cấp hệ thống trường dân tộc nội trú. Thành phố đặc biệt chú trọng việc đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài và khuyến khích doanh nghiệp tại địa phương tạo việc làm cho hộ nghèo DTTS để đảm bảo thoát nghèo bền vững.

Công tác bảo tồn bản sắc văn hóa gắn với du lịch bền vững cũng được xem là giải pháp tạo sinh kế đột phá. TP Cần Thơ đang hướng tới phát triển các sản phẩm du lịch tâm linh và du lịch sinh thái đặc thù để đồng bào trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ các di sản văn hóa. Cuối cùng, việc tăng cường phổ biến pháp luật và phát huy vai trò của người có uy tín sẽ giúp vận động đồng bào thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền sẽ giúp đồng bào tiếp cận nhanh hơn với các chủ trương mới.

“Cú hích” từ Chỉ thị 19, Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030 được kỳ vọng không chỉ hướng tới các chỉ số kinh tế mà còn nhằm mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng sống toàn diện, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bài, ảnh: HÀ TRIỀU 

Nguồn: https://baocantho.com.vn/chi-thi-19-cu-hich-cho-vung-dong-bao-dan-toc-thieu-so-a205438.html