Chợ dân sinh xuống cấp

Nhiều chợ dân sinh trên địa bàn thành phố Hải Phòng đang trong tình trạng xuống cấp, hạ tầng chắp vá.

Nền chợ Quý Kim thấp nên thường xuyên bị ngập úng khi trời mưa.

Chợ xuống cấp, mất an toàn

Tồn tại gần 30 năm nay, chợ Quý Kim (phường Nam Đồ Sơn) từng là điểm giao thương sầm uất của khu vực phía nam quận Đồ Sơn cũ. Tuy nhiên, do không nằm trong quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của thành phố, khu chợ đang xuống cấp nghiêm trọng.

Nhiều hạng mục tại chợ đã hư hỏng, xuống cấp theo thời gian. Mái che dột nát, nền chợ thấp nên cứ mưa lớn là xảy ra ngập úng. Hệ thống điện và phòng cháy, chữa cháy thiếu đồng bộ, trong khi khu xử lý nước thải và thoát nước cũng đã xuống cấp, khiến khu vực kinh doanh thực phẩm tươi sống thường xuyên bốc mùi khó chịu. Trước thực trạng đó, nhiều tiểu thương phải tự bỏ kinh phí để nâng nền, căng bạt và sửa chữa tạm nhằm duy trì hoạt động buôn bán.

Bà Phùng Thị Hương kinh doanh quần áo gần 30 năm tại chợ, chia sẻ: ''Mỗi lần mưa là nước tràn vào quầy, mái thì dột khắp nơi. Chúng tôi đã tự bỏ tiền, sửa chữa song cũng chỉ là chắp vá, tạm bợ. Chúng tôi chỉ mong chợ sớm được sửa chữa để yên tâm buôn bán lâu dài”.

Theo UBND phường Nam Đồ Sơn, việc chuyển đổi mô hình quản lý, khai thác chợ Quý Kim đến nay chưa thể thực hiện do vướng mắc về cơ chế, chính sách vì chợ Quý Kim không nằm trong quy hoạch mạng lưới chợ của thành phố. Bên cạnh đó, việc kêu gọi doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư, quản lý chợ cũng gặp nhiều trở ngại.

Tương tự, chợ Gò Công (phường Phù Liễn) có diện tích hơn 3.343 m² được xây dựng từ những năm 1970, đến nay cũng đã xuống cấp sau hàng chục năm không được cải tạo đồng bộ. Nhiều khu vực trong chợ phải căng bạt tạm bợ, hệ thống điện đấu nối chằng chịt, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.

Theo UBND phường Phù Liễn, chợ hiện có 44 hộ kinh doanh với nhiều ngành hàng khác nhau. Tuy nhiên, điều kiện cơ sở vật chất xuống cấp không chỉ ảnh hưởng hoạt động mua bán mà còn tác động trực tiếp đến an toàn của các hộ dân khu vực lân cận.

Thực tế này không chỉ diễn ra tại chợ Quý Kim hay Gò Công mà là tình trạng chung của nhiều chợ dân sinh trên địa bàn thành phố. Theo rà soát của Sở Công Thương, hiện Hải Phòng có 352 chợ các loại, trong đó có tới 303 chợ hạng 3, chủ yếu là chợ dân sinh.

Phần lớn các chợ do Nhà nước đầu tư đã được xây dựng từ nhiều năm trước. Việc sửa chữa qua các giai đoạn chủ yếu mang tính chắp vá, thiếu đồng bộ nên phát sinh hàng loạt bất cập như hệ thống thoát nước kém, mái che xuống cấp, lối đi chật hẹp, thiếu điểm đỗ xe và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn về phòng cháy, chữa cháy.

Cần kế hoạch đầu tư đồng bộ

Hệ thống dây điện trong chợ Quý Kim chưa bảo đảm an toàn.

Trước thực trạng trên, thành phố đang xây dựng Kế hoạch phát triển chợ giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm rà soát, phân loại và từng bước nâng cấp hệ thống chợ dân sinh.

Theo thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường tại cuộc họp về kế hoạch phát triển chợ giai đoạn 2026 - 2030, thành phố yêu cầu việc xây dựng kế hoạch phải bảo đảm phù hợp với Nghị định số 60/2024/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ; đồng thời rà soát toàn diện hiện trạng hệ thống chợ trên địa bàn để đưa ra phương án xử lý phù hợp với từng loại hình.

Đáng chú ý, thành phố định hướng xây dựng bộ tiêu chí đánh giá từng chợ để xác định phương án tiếp tục duy trì, cải tạo, nâng cấp, chuyển đổi mô hình quản lý, di dời hoặc đầu tư mới. Đây được xem là hướng đi cần thiết nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải hoặc sửa chữa chắp vá kéo dài nhiều năm.

Theo đề xuất của ngành công thương, đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu sửa chữa, cải tạo tối thiểu 50 chợ do Nhà nước đầu tư nhằm đáp ứng điều kiện hoạt động, đặc biệt là yêu cầu về phòng cháy chữa cháy; đồng thời chuyển đổi ít nhất 30 chợ sang mô hình doanh nghiệp hoặc hợp tác xã quản lý, khai thác.

Để kế hoạch cải tạo chợ dân sinh đạt hiệu quả thực chất, nhiều ý kiến cho rằng cần ưu tiên đầu tư đối với những khu chợ xuống cấp nghiêm trọng, có mật độ tiểu thương lớn và giữ vai trò quan trọng trong phục vụ nhu cầu dân sinh. Việc nâng cấp không nên chỉ dừng lại ở sửa chữa mái che hay nâng nền, mà cần được thực hiện đồng bộ từ hệ thống thoát nước, điện, phòng cháy chữa cháy đến bãi đỗ xe, vệ sinh môi trường và sắp xếp lại không gian kinh doanh.

Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, cũng cần xây dựng cơ chế đủ hấp dẫn để huy động nguồn lực xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư và quản lý chợ theo hướng văn minh, hiện đại nhưng vẫn phù hợp với đặc thù của chợ truyền thống.

Chợ dân sinh không chỉ là nơi trao đổi, mua bán hàng hóa mà còn gắn liền với sinh kế của hàng nghìn tiểu thương và nhu cầu thiết yếu của người dân. Vì vậy, việc sớm cải tạo, nâng cấp các khu chợ xuống cấp không chỉ là yêu cầu về hạ tầng đô thị mà còn là vấn đề an sinh, dân sinh cần được quan tâm đúng mức trong giai đoạn hiện nay.

HẢI VÂN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/cho-dan-sinh-xuong-cap-543720.html