Thời tiết mùa hè nắng nóng, mưa ẩm xen kẽ luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Thạc sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II ĐỒNG TRUNG KIÊN, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hải Phòng trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng về thực trạng và những định hướng trọng tâm để triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát dịch bệnh mùa Hè trên địa bàn hiệu quả từ sớm, từ cơ sở .
- Mùa Hè thường là thời điểm gia tăng nhiều loại dịch bệnh truyền nhiễm. Đề nghị ông cho biết những bệnh nào đang có nguy cơ bùng phát cao tại Hải Phòng và nguyên nhân chính là gì?
- Mùa Hè luôn được ngành y tế xác định là giai đoạn cao điểm của nhiều loại dịch bệnh truyền nhiễm. Tại Hải Phòng, qua hệ thống giám sát dịch bệnh, chúng tôi ghi nhận một số bệnh có nguy cơ gia tăng rõ rệt như tay chân miệng, sốt xuất huyết, các bệnh đường hô hấp (cúm mùa, COVID-19) và một số bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy cấp, nguy cơ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là những bếp ăn tập thể...
Trong đó, đáng lưu ý là bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết - hai bệnh có tính chất mùa vụ rõ rệt. Riêng bệnh tay chân miệng, số ca mắc trên địa bàn thành phố trong những tháng đầu năm 2026 có xu hướng tăng nhanh với hơn 1.000 ca. Thời gian gần đây có ngày ghi nhận hàng chục ca bệnh. Đáng lo ngại là đã xuất hiện ca bệnh nặng (độ 2b và độ 3), điều này chứng tỏ virus đang có độc lực cao, lây lan mạnh, phần lớn ca bệnh tập trung ở nhóm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi.
Bệnh sốt xuất huyết vẫn ghi nhận những trường hợp rải rác trên địa bàn, cảnh báo nguy cơ dịch có thể lây lan trong cộng đồng và bùng phát mạnh trong thời gian tới nếu không được phòng ngừa và xử lý kịp thời, triệt để. Ngoài ra, theo ghi nhận tại Hải Phòng từ đầu năm đến nay cũng có hơn 30 trường hợp mắc COVID-19, trong khi đó, cùng kỳ thời điểm năm trước chỉ ghi nhận 4 ca mắc.
Nguyên nhân của tình trạng gia tăng dịch bệnh mùa Hè trước hết xuất phát từ yếu tố thời tiết. Nắng nóng kéo dài kết hợp với mưa rào tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh phát triển, đồng thời làm gia tăng mật độ các yếu tố trung gian truyền bệnh như muỗi. Đối với bệnh tay chân miệng, virus gây bệnh có khả năng tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt là trong điều kiện nóng ẩm.
Bên cạnh đó, yếu tố xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Hải Phòng là địa phương có mật độ dân cư cao, nhiều khu công nghiệp, khu dân cư đông đúc; trẻ em tập trung tại các cơ sở giáo dục mầm non, nhóm trẻ tư thục… Đây là những môi trường dễ phát sinh và lây lan dịch bệnh nếu không được kiểm soát tốt. Ngoài ra, do ý thức vệ sinh cá nhân của trẻ còn hạn chế. Một số cha mẹ vẫn còn tâm lý chủ quan, chưa đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu bệnh, dẫn đến nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
- Vậy CDC Hải Phòng đã và đang triển khai những giải pháp cụ thể nào để chủ động giám sát, phát hiện sớm và khống chế dịch bệnh?
- Chúng tôi xác định rất rõ quan điểm: Công tác phòng, chống dịch bệnh mùa Hè phải được triển khai theo hướng chủ động, từ sớm, từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Trên tinh thần đó, CDC Hải Phòng tham mưu với Sở Y tế và phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, bám sát thực tiễn và đặc thù dịch tễ của thành phố.
Trước hết là tăng cường hệ thống giám sát dịch tễ theo hướng toàn diện, liên tục và có chiều sâu. Hiện nay, hệ thống giám sát được duy trì thông suốt từ tuyến thành phố tới các xã, phường, đặc khu. Số liệu dịch bệnh được cập nhật theo ngày, phân tích theo tuần và theo từng địa bàn, từng nhóm bệnh, qua đó giúp nhận diện sớm các khu vực có nguy cơ cao cũng như xu hướng gia tăng của từng loại dịch bệnh như sốt xuất huyết, tay chân miệng, các bệnh đường hô hấp và bệnh đường tiêu hóa. Nhờ đó, ngành Y tế có thể chủ động cảnh báo sớm và triển khai biện pháp can thiệp kịp thời.
Đối với các địa phương ghi nhận số ca mắc cao, lực lượng y tế cơ sở chủ động vào cuộc ngay từ đầu. Khi phát hiện ca bệnh, các đội phản ứng nhanh được kích hoạt, tiến hành điều tra dịch tễ, khoanh vùng, xử lý ổ dịch và hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Với sốt xuất huyết, các hoạt động diệt lăng quăng, bọ gậy, phun hóa chất diệt muỗi được triển khai đồng bộ tại khu dân cư. Với tay chân miệng, việc khử khuẩn môi trường, dụng cụ học tập, đồ chơi của trẻ... đặc biệt tại trường học và cơ sở giữ trẻ, được thực hiện nghiêm ngặt. Đối với các bệnh đường tiêu hóa, ngành Y tế tăng cường giám sát an toàn thực phẩm, kiểm tra nguồn nước sinh hoạt, phòng ngừa nguy cơ bùng phát dịch từ sớm.
Song song với giám sát và xử lý ổ dịch, công tác truyền thông được đẩy mạnh theo hướng đa dạng, sát với từng nhóm đối tượng. CDC thành phố phối hợp với các địa phương tổ chức tuyên truyền tại cộng đồng, khu dân cư, trường học, khu công nghiệp… với nội dung thiết thực như vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, ăn chín uống sôi, phòng chống muỗi đốt, nhận biết sớm dấu hiệu bệnh. Việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân được xác định là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh bền vững.
Một điểm nhấn quan trọng là sự phối hợp liên ngành, đặc biệt với ngành Giáo dục. Tại các cơ sở giáo dục, nhất là bậc mầm non, việc theo dõi sức khỏe trẻ được thực hiện hằng ngày. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, nhà trường chủ động phối hợp hướng dẫn phụ huynh cho trẻ nghỉ học để đưa trẻ đến cơ sở y tế khám, điều trị. Đồng thời phối hợp với cơ quan Y tế địa phương để xử lý kịp thời, triển khai vệ sinh, khử khuẩn lớp học, theo dõi các trường hợp tiếp xúc gần, không để dịch lây lan trong môi trường tập thể.
Công tác điều trị cũng được tổ chức khoa học, phù hợp với từng nhóm bệnh. Các cơ sở y tế được phân tuyến rõ ràng, bảo đảm tiếp nhận và điều trị hiệu quả. Các ca bệnh nhẹ được quản lý tại tuyến cơ sở, trong khi các ca nặng, có biến chứng được chuyển tuyến kịp thời lên các bệnh viện chuyên khoa.
Bên cạnh đó, công tác bảo đảm nguồn lực luôn được đặt lên hàng đầu. Các cơ sở y tế được yêu cầu dự trữ đầy đủ thuốc, vật tư, hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị cần thiết; phân công đội ngũ cán bộ y tế trực dịch, sẵn sàng hỗ trợ địa phương khi có tình huống phát sinh. Các đội cơ động đáp ứng nhanh phòng, chống dịch luôn trong trạng thái sẵn sàng, bảo đảm xử lý nhanh, gọn, hiệu quả ngay từ khi dịch mới xuất hiện.
Có thể nói, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ giám sát, xử lý, điều trị đến truyền thông và bảo đảm nguồn lực, Hải Phòng đang giữ vững thế chủ động trong phòng, chống các dịch bệnh mùa Hè, không chỉ riêng tay chân miệng mà còn với các bệnh truyền nhiễm khác, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và ổn định đời sống xã hội.
- Ông có khuyến cáo gì đối với người dân trong việc chủ động phòng bệnh mùa Hè, đặc biệt là đối với các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em và người cao tuổi?
- Có thể khẳng định rằng, trong công tác phòng, chống dịch bệnh, vai trò của người dân là hết sức quan trọng. Ngành Y tế dù có nỗ lực đến đâu cũng khó đạt hiệu quả cao nếu thiếu sự phối hợp, chủ động từ cộng đồng.
Đối với bệnh tay chân miệng, người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh cá nhân, đặc biệt những gia đình có trẻ nhỏ. Trẻ em cần được rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đây là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả trong việc phòng bệnh. Các gia đình cần thường xuyên vệ sinh nhà cửa, đồ chơi, dụng cụ sinh hoạt của trẻ; bảo đảm ăn chín, uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch. Đây là những yếu tố cơ bản giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Phụ huynh cần theo dõi sát sức khỏe của trẻ. Khi trẻ có biểu hiện như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân… cần đưa đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn kịp thời. Không nên chủ quan hoặc tự ý điều trị tại nhà khi chưa có hướng dẫn của cán bộ y tế. Đối với trẻ mắc bệnh, cần cho nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác để tránh lây lan. Đồng thời, thực hiện các biện pháp vệ sinh, khử khuẩn theo hướng dẫn.
Với các bệnh khác như sốt xuất huyết, người dân cần tích cực diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, ngủ màn để phòng muỗi đốt. Đối với các bệnh đường hô hấp, cần duy trì thói quen đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo.
Về tình hình dịch COVID-19, tại Hải Phòng không có diễn biến đáng lo ngại, các ca mắc được giám sát chặt chẽ. Hiệu quả của vaccine vẫn được duy trì, góp phần bảo vệ cộng đồng. CDC Hải Phòng khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đồng thời giữ tâm lý bình tĩnh, không hoang mang. Việc chủ động phòng bệnh, phối hợp với cơ quan y tế chính là yếu tố quyết định giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.
Với sự chủ động của ngành Y tế và sự đồng hành của người dân, chúng tôi tin tưởng rằng Hải Phòng sẽ tiếp tục kiểm soát tốt các dịch bệnh mùa Hè, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, góp phần giữ vững ổn định và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
- Trân trọng cảm ơn ông!
ĐỨC THANH (thực hiện)Nguồn: https://baohaiphong.vn/chu-dong-kiem-soat-dich-benh-540602.html
Bình luận (0)