Ngôi chùa cổ nghìn năm
Nằm trên phố Dư Hàng, phường Lê Chân, chùa Dư Hàng (hay còn gọi là Phúc Lâm Tự) từ lâu đã trở thành một trong những ngôi chùa nổi tiếng và lâu đời của Hải Phòng. Khác với sự nhộn nhịp của những tuyến phố bao quanh, bước qua cổng tam quan, du khách dễ dàng cảm nhận được không gian thanh tịnh với bóng cây cổ thụ, tiếng chuông ngân và những mái ngói rêu phong mang đậm dấu ấn thời gian.
Theo sử sách, chùa có nguồn gốc từ thời Tiền Lê, khoảng cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI. Tương truyền, vào cuối thời vua Lê Đại Hành, một vị cao tăng đã đến đây truyền bá giáo lý nhà Phật, đặt nền móng cho sự hình thành ngôi chùa. Đến thời Trần, chùa có mối liên hệ mật thiết với Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập. Từ đó đến nay, chùa vẫn duy trì nhiều nghi lễ tưởng niệm các vị tổ của Thiền phái Trúc Lâm.
Trải qua nhiều biến cố lịch sử, chùa nhiều lần được trùng tu. Năm 1672, dưới thời vua Lê Gia Tông, sư cụ Nguyễn Đình Sách đã đứng ra vận động mở rộng khuôn viên, xây dựng thêm gác chuông, nhà Tổ, nhà tăng cùng nhiều hạng mục khác. Những lần tu bổ vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX tiếp tục hoàn thiện diện mạo của ngôi cổ tự mà du khách vẫn thấy ngày nay.
Trải qua hơn một thiên niên kỷ, chùa Dư Hàng vẫn giữ được vẻ cổ kính giữa lòng đô thị hiện đại. Những lớp mái ngói xếp chồng, vì kèo gỗ, câu đối, hoành phi cùng các mảng chạm khắc tinh xảo tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm, gần gũi, đưa ngôi chùa trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và du khách mỗi khi đến Hải Phòng.
Dấu ấn lịch sử và giá trị văn hóa
Chùa Dư Hàng được xây dựng theo kiến trúc chữ Đinh truyền thống. Trung tâm là tòa Phật điện bảy gian rộng lớn, phía trước là tam quan và gác chuông ba tầng mái cong vút. Hai bên bố trí nhà Tổ, nhà tăng, nhà thờ hậu cùng nhiều công trình phụ trợ, tạo nên một tổng thể hài hòa, bề thế nhưng vẫn giữ được sự thanh thoát đặc trưng của kiến trúc chùa Việt.
Bên trong chính điện, nhiều pho tượng cổ vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Bộ tượng Tam Thế Phật, tòa Cửu Long, Thích Ca Tam Tôn, Di Đà Tam Tôn cùng hệ thống tượng Hộ Pháp, Thập Điện Minh Vương đều mang giá trị nghệ thuật cao. Các hoành phi, câu đối, cửa võng được chạm trổ công phu với hình rồng, mây, hoa lá, phản ánh kỹ thuật điêu khắc tinh xảo của nghệ nhân xưa.
Một trong những điểm nhấn của chùa Dư Hàng là gác chuông với quả đại hồng chung mang dòng chữ "Phúc Lâm tự chung". Mỗi khi tiếng chuông ngân lên, không gian như lắng lại giữa nhịp sống đô thị, mang đến cảm giác thanh tịnh, bình yên.
Phía sau chánh điện là khu vườn tháp, nơi lưu giữ các bảo tháp của nhiều vị cao tăng và các đời trụ trì. Bên cạnh đó là vườn tượng với hồ nước, tượng Phật Thích Ca tọa thiền dưới gốc bồ đề, tượng Phật Di Lặc cùng các tượng đệ tử được chế tác bằng đá trắng. Không gian xanh mát, hài hòa giữa cây cối và kiến trúc khiến nhiều người lựa chọn nơi đây để tìm lại sự thư thái sau những bộn bề cuộc sống.
Ngoài các công trình kiến trúc, chùa còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như chuông đồng, khánh, đỉnh đồng, đồ thờ bằng đá, gốm sứ và đặc biệt là bộ kinh Trường A Hàm, một tư liệu có giá trị đối với lịch sử Phật giáo Việt Nam. Đây cũng là những minh chứng cho quá trình gìn giữ di sản qua nhiều thế hệ tăng ni, Phật tử.
Không chỉ là một công trình tôn giáo, chùa Dư Hàng còn gắn với nhiều sự kiện lịch sử của đất nước. Năm 1926, nơi đây diễn ra lễ truy điệu nhà yêu nước Phan Chu Trinh với sự tham gia của đông đảo tăng ni, học sinh, trí thức và người dân Hải Phòng. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chùa là nơi ra mắt Hội Tăng già cứu quốc Hải Phòng, đồng thời diễn ra nhiều cuộc họp của các đoàn thể cách mạng chuẩn bị đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm thành phố.
Trong suốt những năm kháng chiến, chùa mở rộng cửa thiền để nuôi giấu cán bộ, hỗ trợ lương thực, quần áo cho lực lượng cách mạng. Nhiều nhà sư đã trực tiếp tham gia kháng chiến, góp phần bảo vệ độc lập dân tộc. Năm 1986, chùa Dư Hàng được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Ngày nay, chùa Dư Hàng không chỉ là điểm tựa tinh thần của người dân Hải Phòng mà còn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách. Đến đây, nhiều người không chỉ lễ Phật, cầu bình an mà còn chiêm ngưỡng những giá trị kiến trúc được gìn giữ qua nhiều thế kỷ.
Giữa nhịp phát triển của thành phố Cảng, chùa Dư Hàng vẫn lặng lẽ lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh được bồi đắp qua hàng nghìn năm. Ngôi chùa là nơi lưu giữ ký ức của đất và người Hải Phòng, để mỗi người khi ghé thăm đều cảm nhận rõ hơn chiều sâu văn hóa của thành phố.
PHƯƠNG LINHNguồn: https://baohaiphong.vn/chua-du-hang-net-co-kinh-giua-long-pho-cang-546940.html







