Chuyển đổi số giúp giảm chi phí và phát thải trong logistics

DNVN - Chi phí logistics tại Việt Nam đang ở mức 16-20% GDP, cao hơn nhiều nước trong khu vực. Theo các chuyên gia, nguyên nhân lớn đến từ tình trạng xe chạy rỗng, điều phối thủ công và thiếu dữ liệu, trong khi các giải pháp số hóa và AI có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành và giảm phát thải.

Thông tin được các chuyên gia đưa ra tại sự kiện kết nối ý tưởng với chủ đề "Ứng dụng giải pháp xanh trong chuỗi cung ứng và logistics" do Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh tổ chức mới đây.

TS. Phạm Thái – Giám đốc Công ty Cổ phần Tin học Smartway.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Phạm Thái - Giám đốc Công ty Cổ phần Tin học Smartway cho biết, hiện nay, ngành logistics Việt Nam tăng trưởng rất nhanh, tuy nhiên hệ thống vận hành vẫn chưa được tối ưu tương xứng với quy mô phát triển.

Theo ông Thái, chi phí logistics tại Việt Nam đang ở mức rất cao, chiếm từ 16% đến 20% GDP, cao hơn nhiều so với mức 10% đến 12% ở quốc gia khác. Đáng chú ý, 70% khối lượng hàng hóa được vận chuyển bằng đường bộ, nhưng tỷ lệ xe chạy rỗng lại lên tới 40% - 60%.

“Sự lãng phí này đã ở quy mô quốc gia. Đây không phải là vấn đề của từng doanh nghiệp, đây là bài toán hiệu quả kinh tế. Nguyên nhân bắt nguồn từ tư duy vận hành truyền thống "xe nào lo xe đó", hoạt động điều phối thủ công rời rạc và sự thiếu hụt dữ liệu thực tế”, ông Phạm Thái nói.

Ông Phan Duy Minh - đại diện Công ty cổ phần Gozo cho biết, các doanh nghiệp vận tải nhận thấy rõ sự lãng phí này, đặc biệt là tình trạng dư thừa phương tiện ở chiều đi nhưng lại thiếu ở chiều về. Ngoài ra, xe chạy rỗng kéo theo 5 loại chi phí khác nhau là nhiên liệu, lương tài xế, khấu hao xe, bảo trì và gia tăng khí thải ra môi trường, dẫn tới thất thoát vô cùng lớn.

Có thể bạn quan tâm

Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy chuyển đổi xanh trong logisticsTrong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải carbon và phát triển bền vững, việc ứng dụng công nghệ số để giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả khai thác và thúc đẩy chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp logistics và chuỗi cung ứng.

Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp toàn diện trong giai đoạn mớiKhông chỉ hỗ trợ phụ nữ tiếp cận vốn và kiến thức, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ đang từng bước xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn diện, kết nối từ ý tưởng, công nghệ, nguồn lực đến thị trường, tạo nền tảng để phụ nữ tự tin khởi nghiệp, phát triển kinh tế và khẳng định vai trò trong kỷ nguyên số.

TP.HCM thí điểm bán thịt heo qua sàn giao dịch tại chợ truyền thốngThịt heo giao dịch qua sàn chính thức vào chợ truyền thống TP.HCM, kỳ vọng rút ngắn khâu trung gian, bình ổn giá và tăng niềm tin của người tiêu dùng.

Để giải bài toán này, các chuyên gia nhấn mạnh rằng logistics xanh không chỉ đơn thuần là việc thay thế bằng xe điện, mà cốt lõi phải bắt đầu từ việc tối ưu hóa vận hành. Thay vì chỉ tập trung đầu tư vào hạ tầng phần cứng đắt đỏ, TS Phạm Thái đã đưa ra giải pháp “Trí tuệ mềm trong toàn bộ chuỗi logistics xanh” - với những hệ thống phần mềm tính toán và quản lý thông minh dựa trên dữ liệu và tối ưu hóa ở quy mô hệ sinh thái - để cắt giảm chi phí.

Giải pháp của TS Phạm Thái là một hệ sinh thái với 3 cấu phần chính gồm số hóa dữ liệu, tối ưu điều phối xe và sàn giao dịch để kết nối xe. Điểm đột phá công nghệ nằm ở việc xây dựng một hệ sinh thái khép kín dựa trên khái niệm "bản sao vận hành số" (Digital Twin). Toàn bộ dữ liệu thực tế từ nhà kho, xe tải cho đến từng kiện hàng nhỏ nhất đều được số hóa thành một bản sao kỹ thuật số và cập nhật theo thời gian thực. Bất kỳ sự xê dịch vật lý nào của hàng hóa cũng được phản chiếu lập tức lên không gian số, giúp giảm thiểu mọi sai sót và quản lý tồn kho với độ chính xác cao.

Các hệ thống quản lý kho (WMS) và quản lý vận tải (TMS) tiên tiến được tích hợp AI đang thay đổi đáng kể trong hoạt động logistics. Với công cụ điều phối tự động như "Route for Green", hệ thống không chỉ giải quyết bài toán giao hàng chặng cuối (Last Mile) mà còn tự động gom đơn và tính toán lộ trình chi tiết. Thay vì cần 10 chiếc xe chạy rời rạc, hệ thống AI có thể sắp xếp để giảm đáng kể số xe cần thiết trong khi vẫn hoàn thành cùng khối lượng công việc, góp phần giải quyết luôn cả bài toán ùn tắc giao thông đô thị.

Thực tế ứng dụng tại một tập đoàn lớn ở Thái Nguyên đã cho thấy kết quả ấn tượng: thay vì chi 61 triệu đồng cho việc vận chuyển 40 tấn hàng qua 18 khu vực, hệ thống tối ưu hóa đã giúp tiết kiệm 40 triệu đồng chi phí vận hành và đồng thời giảm được 1,8 tấn khí thải CO2.

Có thể bạn quan tâm

Dòng vốn toàn cầu tiếp tục đổ vào thị trường cổ phiếuVTV.vn - Các thống kê mới nhất cho thấy, chứng khoán toàn cầu vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực, khi dòng tiền đầu tư tiếp tục chảy mạnh.

Hàng chính hãng chiếm ưu thế trên sàn TMĐTVTV.vn - Việt Nam là thị trường có tỷ trọng đơn hàng từ gian hàng chính hãng cao nhất Đông Nam Á theo số liệu từ kênh LazMall.

Khai mạc Đại hội thế giới FIATA 2025: Logistics xanh, thích ứng nhanhSáng 8/10 tại Hà Nội khai mạc Đại hội thế giới Liên đoàn các hiệp hội giao nhận vận tải quốc tế (FIATA World Congress 2025) với chủ đề “Green and Resilient Logistics - Logistics xanh, thích ứng nhanh”, quy tụ hơn 1.000 đại biểu toàn cầu.

Cuối cùng, sàn giao dịch thông minh không chỉ đơn thuần là nơi đăng tin cung cầu, mà là nơi các thuật toán tự động tìm kiếm kết nối tốt nhất để chia sẻ nguồn lực, giảm đáng kể các chuyến xe chạy rỗng. Việc xây dựng nền tảng dùng chung này mở ra cơ hội cho mọi người – từ doanh nghiệp logistics đến những người nông dân – đều có thể tham gia chia sẻ không gian vận tải theo thời gian thực, hiện thực hóa mục tiêu một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Hiền Thảo

Nguồn: https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/chuyen-doi-so-giup-giam-chi-phi-va-phat-thai-trong-logistics/20260623054521998