Sáng 5/6, tại Ninh Bình, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp UBND tỉnh Ninh Bình và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Diễn đàn Quốc gia số Việt Nam 2026 (DigiFest 2026) với chủ đề “Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số”.
Diễn đàn quy tụ hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia trong và ngoài nước.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương. Ảnh: BTC.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho rằng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới của chuyển đổi số, khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số lần đầu tiên được đặt trong một chỉnh thể thống nhất theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Theo ông, nếu khoa học công nghệ tạo ra tri thức, đổi mới sáng tạo biến tri thức thành giải pháp thì chuyển đổi số là con đường đưa các giải pháp đó đi vào thực tiễn quản trị, sản xuất và đời sống xã hội.
Theo Thứ trưởng, chuyển đổi số không còn dừng ở phạm vi Trung ương hay cấp tỉnh, mà đã “xuống tận cấp xã, phường”. Bằng chứng, là Việt Nam đã hình thành nhiều nền tảng số quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia và khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.
Các dịch vụ công ngày càng được đưa lên môi trường số, trong khi các hoạt động quản lý nhà nước, doanh nghiệp và đời sống xã hội đang dần dịch chuyển lên không gian số.
Thông điệp này phản ánh hướng chuyển đổi mới được DigiFest 2026 đặt ra. Nếu trước đây chuyển đổi số chủ yếu tập trung vào số hóa quy trình, triển khai phần mềm hoặc dịch vụ công trực tuyến, giai đoạn hiện nay được định hình theo hướng tái cấu trúc phương thức vận hành của cả hệ thống trên môi trường số.
Mục tiêu không chỉ là “đưa hoạt động lên môi trường số”, mà tiến tới hình thành mô hình quốc gia vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, liên thông và ra quyết định thông minh.
Trong cách tiếp cận mới này, dữ liệu số được xác định là tài nguyên chiến lược, nền tảng số là hạ tầng cốt lõi, còn AI trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế số. Diễn đàn năm nay tập trung nhiều nội dung liên quan đến kiến trúc quốc gia số, nền tảng số dùng chung, hệ sinh thái dữ liệu, AI trong quản trị và xây dựng không gian số toàn diện.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, chuyển đổi số không còn dừng ở việc “đưa giấy tờ lên màn hình”, mà là sự chuyển dịch căn bản trong phương thức điều hành quốc gia, từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị phát triển dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Phiên tọa đàm được tổ chức trong khuôn khổ DigiFest 2026. Ảnh: BTC.
Chia sẻ thêm về vấn đề này, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia Trần Duy Ninh cho biết, các tiêu chí đánh giá chuyển đổi số không thể dừng ở số lượng hệ thống được triển khai, lượng dữ liệu được số hóa hay số dịch vụ trực tuyến. Điều quan trọng hơn là các nguồn lực số đó tạo ra giá trị gì cho phát triển kinh tế - xã hội, cho hoạt động quản lý nhà nước và cho người dân.
Khái niệm “năng lực số quốc gia” được đưa ra, biểu thị khả năng huy động, tổ chức, làm chủ và khai thác hiệu quả các nguồn lực số để tạo ra giá trị cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, trọng tâm của giai đoạn tới là khai thác hiệu quả các nguồn lực số đó để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Mô hình được đề xuất gồm 5 tầng năng lực số, từ người dân, doanh nghiệp, khu vực công cho tới hệ sinh thái quốc gia và làm chủ công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, điện toán đám mây, dữ liệu lớn. Trong đó, tầng nền tảng đầu tiên là khả năng người dân tiếp cận, sử dụng và tham gia an toàn trên môi trường số.
Yêu cầu “đưa chuyển đổi số xuống tận cấp xã” được đưa ra tại DigiFest 2026 càng trở nên cấp thiết. Các tham luận tại diễn đàn chỉ rõ, cấp cơ sở sẽ là nơi quyết định mức độ thẩm thấu thực chất của chuyển đổi số, bởi đây là nơi người dân tiếp xúc trực tiếp với dịch vụ công, y tế, giáo dục, quản lý dân cư và các hoạt động hành chính hàng ngày.
Dù vậy, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều điểm nghẽn vẫn tồn tại, từ khoảng cách giữa thể chế và thực thi, giữa đầu tư hạ tầng và giá trị tạo ra, cho tới niềm tin số của người dân và doanh nghiệp. Ông cho rằng chuyển đổi số cần bước sang giai đoạn hành động thực chất hơn, trong đó đối thoại chính sách, liên thông dữ liệu, phát triển nhân lực số và đổi mới mô hình quản trị sẽ là những vấn đề then chốt.
Trong khuôn khổ DigiFest 2026, phiên đối thoại chính sách cấp cao “Chạm và Gỡ điểm nghẽn Chuyển đổi số” cũng được tổ chức nhằm tập trung vào các vấn đề như hoàn thiện thể chế, bảo đảm an toàn dữ liệu, cơ chế hợp tác công - tư và đổi mới quản trị trong thời đại AI. Đây là định hướng cho thấy Việt Nam đang chuyển từ tư duy “ứng dụng công nghệ thông tin” sang “kiến tạo quốc gia số”.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/chuyen-doi-so-phai-xuong-den-cap-xa-d815123.html







