Chuyện nông dân làm du lịch sinh thái vườn

Không còn bó hẹp trong sản xuất nông nghiệp truyền thống, thời gian qua, nhiều nông dân tại Ðồng Nai đã “đánh thức” vườn cây bằng cách mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm.

Mô hình làm du lịch sinh thái vườn đã mang lại nguồn thu tốt cho nhiều nông dân Đồng Nai. Ảnh: An Nhơn

Từ những luống dưa, vườn táo, vườn hoa đến những khu vườn cây ăn trái sum suê (chôm chôm, măng cụt, sầu riêng…), mô hình du lịch sinh thái vườn đang dần trở thành hướng đi mới, vừa nâng cao thu nhập vừa góp phần quảng bá hình ảnh về những vùng đất trù phú, hiền hòa của tỉnh Đồng Nai.

Ða dạng hóa mô hình, nâng cao giá trị nông sản

Khoảng nửa tháng nay, khu vườn của gia đình ông Trần Văn Lộc (ở khu phố Cây Da, phường Bình Lộc) luôn rộn ràng hơn thường lệ. Ông Lộc và các con cùng nhau dọn dẹp bãi giữ xe, chăm sóc hoa, sửa sang lại những căn nhà chòi… để chuẩn bị đón du khách khi mùa trái cây sắp tới. Ở tuổi 76, ông Lộc vẫn nhanh nhẹn, trực tiếp tham gia nhiều phần việc quan trọng trong mô hình du lịch sinh thái mà gia đình dày công gây dựng.

Ít ai nghĩ rằng, Chú Lộc La (cái tên quen thuộc với nhiều du khách) từng là một lão nông thuần túy, quanh năm chỉ biết đến ruộng vườn. Ông kể: Nhiều năm gắn bó với sản xuất nông nghiệp truyền thống, gia đình ông chỉ đủ sống, hiếm khi có cơ hội vươn lên khá giả. Cái vòng luẩn quẩn “được mùa, mất giá, được giá, mất mùa” cứ lặp đi lặp lại khiến ông trăn trở về việc tìm hướng đi mới. “Muốn khá lên thì phải thay đổi. Làm nông mà cứ theo cách cũ thì khó mà tiến xa” - ông Lộc tâm sự.

Khoảng 8 năm trước, khi mô hình du lịch sinh thái vườn bắt đầu manh nha tại địa phương, ông nhận ra đây là cơ hội cho mình. Dù chưa hề có kinh nghiệm làm du lịch, ông vẫn quyết định thử sức. Bắt đầu từ việc xin làm tại một điểm du lịch đầu tiên tại địa phương để học hỏi, rồi tự tìm hiểu qua sách báo, ti vi, internet, thậm chí lặn lội xuống miền Tây tham quan các mô hình thành công. “Làm gì cũng phải học. Tôi làm theo kiểu chậm mà chắc, vừa làm vừa rút kinh nghiệm dần” - ông Lộc chia sẻ.

Ðồng Nai hiện có diện tích cây ăn trái lớn, với nhiều loại đặc sản như: chôm chôm, sầu riêng, măng cụt, bưởi… được thị trường ưa chuộng. Việc kết hợp sản xuất nông nghiệp sạch với du lịch trải nghiệm đang trở thành xu hướng tất yếu, giúp nâng cao giá trị nông sản, giảm phụ thuộc vào thương lái và mở ra cơ hội phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Đến năm 2019, khi đã tích lũy đủ kiến thức và chuẩn bị cơ bản về cơ sở vật chất, ông Lộc mạnh dạn đầu tư mở cửa vườn đón khách. Không làm đơn lẻ, ông còn liên kết với các chủ vườn xung quanh để cùng phát triển kinh tế. Sau hơn 6 năm phấn đấu, khu vườn của ông hiện trở thành điểm đến quen thuộc với nhiều du khách gần xa. Thu nhập gia đình cải thiện rõ rệt, cuộc sống ổn định hơn. Quan trọng hơn, mô hình này còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương và giúp các nhà vườn liên kết tiêu thụ sản phẩm hiệu quả.

Nếu như ông Lộc là minh chứng cho sự chuyển mình của lớp nông dân lớn tuổi thì anh Hà Anh Thùy (34 tuổi, ở phường Bảo Vinh) lại đại diện cho thế hệ trẻ dám nghĩ, dám làm trên con đường khởi nghiệp mà mình đã chọn. Dừng việc học từ sớm do hoàn cảnh khó khăn, anh Thùy bươn chải nhiều nghề để phụ giúp gia đình. Nhưng ẩn sâu trong anh luôn là ước mơ làm du lịch sinh thái vườn.

Mô hình trồng dưa lưới bằng công nghệ cao của anh Hà Anh Thùy (bìa phải) thu hút nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm. Ảnh: An Nhơn

Năm 2019, anh Thùy quyết định phá bỏ những cây trồng kém hiệu quả, cải tạo khu vườn rộng 1.500m² để trồng dưa hấu, dưa lưới theo mô hình leo giàn. Đây là hướng đi hoàn toàn mới tại địa phương thời điểm đó. “Khởi đầu rất khó khăn, nhưng mình không thử thì sẽ không biết mình làm được đến đâu…” - anh Thùy kể lại.

Nhờ kiên trì áp dụng khoa học - kỹ thuật hiện đại, mô hình trồng dưa của anh nhanh chóng cho hiệu quả kinh tế cao. Không dừng lại ở việc bán nông sản, năm 2021, anh tiếp tục chuyển hướng sang kết hợp làm du lịch sinh thái vườn. Điểm đặc biệt là du khách đến vườn không phải mua vé vào cổng. Họ được tự do tham quan, chụp ảnh, nghe giới thiệu quy trình sản xuất sạch, trực tiếp hái dưa và thưởng thức ngay tại chỗ. Chỉ khi có nhu cầu mua mang về, khách mới trả tiền.

Cách làm này nhanh chóng thu hút đông khách tham quan, đặc biệt là các gia đình và nhóm bạn trẻ. Để phục vụ du khách ổn định, anh Thùy áp dụng phương pháp trồng xen canh, đảm bảo luôn có sản phẩm thu hoạch quanh năm. “Vừa bán được sản phẩm với giá tốt vừa có thêm thu nhập từ dịch vụ làm du lịch. Quan trọng hơn là khách tin tưởng vì được tận mắt thấy quy trình sản xuất ra sản phẩm sạch, an toàn” - anh Thùy chia sẻ.

Hướng đi nhiều tiềm năng

Tại ấp Cây Sung (xã Trị An), ông Nguyễn Đức Toàn cũng có hành trình chuyển đổi tương tự. Từng đầu tư trồng xoài nhưng đầu ra bấp bênh, ông quyết định chuyển hướng làm ăn mới.

Năm 2022, ông mạnh dạn chặt bỏ những cây xoài già cỗi, đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng nhà màng rộng 2.500m² để trồng táo Thái theo hướng hữu cơ. Đây là mô hình mới tại địa phương, cho nên ông gặp không ít khó khăn trong thời gian đầu. Nhưng với tinh thần vừa làm vừa học, ông kiên trì nghiên cứu tài liệu, đi tham quan các mô hình hiệu quả để rút kinh nghiệm.

Khi vườn táo bắt đầu cho trái ổn định, chất lượng tốt, khách tìm đến ngày càng nhiều. Nhận thấy tiềm năng, ông tiếp tục mở rộng sang làm du lịch sinh thái vườn và duy trì ổn định hơn 2 năm nay. Du khách đến đây không chỉ tham quan mà còn được trực tiếp hái táo, thưởng thức tại chỗ và mua về làm quà. Giá bán ổn định, không phụ thuộc vào thương lái giúp ông chủ động hơn trong sản xuất. “Làm du lịch giúp mình nâng cao giá trị sản phẩm. Trái cây bán tại vườn đảm bảo sạch, tươi ngon, vừa có không gian rộng rãi trải nghiệm nên du khách rất hài lòng và sẵn sàng mua táo với giá cao hơn” - ông Toàn nói.

Từ những câu chuyện cụ thể như ông Lộc, anh Thùy hay ông Toàn có thể thấy, mô hình du lịch sinh thái vườn đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Đồng Nai.

Thực tế, khi kết hợp sản xuất với du lịch, giá trị nông sản được nâng lên rõ rệt. Người nông dân không chỉ bán sản phẩm mà còn “bán” trải nghiệm, bán câu chuyện làm nông của mình. Nhờ đó, thu nhập ổn định hơn, ít phụ thuộc vào thị trường. Bên cạnh đó, nhiều nhà vườn còn đầu tư thêm các dịch vụ như: câu cá, chế biến món ăn hấp dẫn ở địa phương, trải nghiệm làm nông nghiệp… để tăng sức hút du khách. Một số nơi đã trở thành điểm đến quen thuộc của các đoàn khách gia đình, học sinh vào dịp cuối tuần.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình này còn góp phần giữ gìn cảnh quan nông thôn, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Khi làm du lịch, người dân chú trọng hơn đến việc chăm sóc vườn, tạo không gian xanh - sạch - đẹp.

Với sự năng động của người nông dân cùng những lợi thế sẵn có, du lịch sinh thái vườn được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới. Từ những khu vườn trĩu quả, vườn hoa tươi với nhiều cảnh đẹp, không khí thiên nhiên trong lành đang mở ra một hướng đi mới nhiều triển vọng, không chỉ giúp nông dân làm giàu mà còn đưa hình ảnh Đồng Nai đến gần hơn với du khách gần, xa.

Thành Nhân

Nguồn: https://baodongnai.com.vn/kinh-te/202603/chuyen-nong-dan-lam-du-lich-sinh-thai-vuon-c5e1ff1/